"WIEDZIEĆ WIĘCEJ, TO BAĆ SIĘ MNIEJ!"

ANGIOGENEZA NOWOTWOROWA – CZYM JEST?

angiogeneza nowotworowaRozwój onkologii następuje w kilku kierunkach. Jednym z nich jest chemioterapia z użyciem leków hamujących neoangiogenezę. Angiogeneza nowotworowa jest procesem, który polega na tworzeniu nowych naczyń krwionośnych i występuje w przebiegu wielu nowotworów złośliwych. Póki komórek rakowych jest stosunkowo mało, to pasożytują one na komórkach sąsiednich, zabierając im substancje życiowe. Z czasem, gdy zwiększa się ich liczba, potrzebują one dodatkowego zaopatrzenia. Nowotwór wysyła więc fałszywe sygnały do układu krwionośnego i prowokuje go do tworzenia nowej sieci naczyń krwionośnych, które będą podporządkowane rakowi. Angiogeneza nowotworowa odgrywa również istotną rolę w procesach progresji i powstawania przerzutów.

Znaczący wkład w badanie procesu angiogenezy nowotworowej wniósł doktor Judah Folkman, który w latach szcześćdziesiątych XX wieku jako pierwszy postawił hipotezę, że nowotwór złośliwy nie może się rozwinąć, jeśli nie zdoła wytworzyć odpowiednich linii zaopatrzeniowych – sieci naczyń krwionośnych. Jako chirurg, w swojej praktyce znalazł on wiele dowodów potwierdzających jego hipotezę. Wszystkie guzy nowotworowe, które operował, były obficie ukrwione przez delikatne i poskręcane naczynia krwionośne. Zupełnie jakby naczynia te powstawały zbyt pośpiesznie. Folkman szybko doszedł do wniosku, że żadna żywa komórka nie może długo przetrwać, jeśli nie ma kontaktu z maleńkimi, cienkimi jak ludzki włos naczyniami krwionośnymi – tak zwanymi naczyniami kapilarnymi. Kapilary dostarczają komórkom tlen i substancje odżywcze oraz odprowadzają odpady z procesów metabolicznych zachodzących w komórkach. Komórki rakowe również muszą importować pożywienie oraz eksportować odpady. Guz może przetrwać tylko wtedy, gdy przenikają go liczne naczynia kapilarne. Skoro guzy rosną bardzo szybko, to również nowe naczynia krwionośne muszą się szybko rozwijać. Folkman nazwał ten proces właśnie angiogenezą nowotworową od greckich słów angio (naczynie) i genesis (narodziny).

Naczynia krwionośne stanowią na ogół stabilną strukturę. Komórki ich ścian nie rozmnażają się i, poza szczególnymi sytuacjami, nie tworzą nowych kapilar. Naczynia krwionośne powstają wtedy, gdy konieczne jest zaleczenie rany lub po menstruacji. Taki mechanizm „naturalnej” angiogenezy sam się ogranicza i pozostaje pod ścisłą kontrolą organizmu. Komórki rakowe posiadają jednak zdolność do przejęcia kontroli na procesem angiogenezy – powstawania nowych naczyń, tak aby wykorzystać go do wzrostu guza. Zdaniem Folkmana kluczem do pokonania raka i sposobem na spowodowanie jego regresji byłoby uniemożliwienie mu przejmowania naczyń krwionośnych i odcięcie go od „dostaw” .

Folkman sformułował podstawowe idee nowej teorii raka:

  1. Mikroguzy nie mogą zmienić się w groźne nowotwory bez utworzenia nowej sieci naczyń krwionośnych, które zapewnią mu pożywienie.
  2. W tym celu wytwarzają związek chemiczny, tak zwany angiogenin, który zmusza naczynia krwionośne do zbliżenia się do guza i wytworzenia nowych odgałęzień.
  3. Nowe komórki rakowe, które rozprzestrzeniają się w całym ciele (przerzuty) – są groźne tylko wówczas, gdy również spowodują powstanie nowych naczyń krwionośnych – angiogeneza nowotworowa
  4. Duże, pierwotne guzy są źródłem przerzutów, ale dążą do tego, aby ich odległe „kolonie” nie stały się zbyt ważne. W tym celu produkują inną substancję, która hamuje rozwój nowych naczyń krwionośnych – tzw. angiostatynę. (To wyjaśnia, dlaczego przerzuty po operacyjnym usunięciu głównego guza zaczynają czasem rosnąć).

ANGIOGENEZA NOWOTWOROWA – KIERUNEK BADAŃ NAD NOWYMI LEKAMI

Obecnie firmy farmaceutyczne pracują nad wieloma lekarstwami podobnymi do angiostatyny (np. Avastin), ale ich działanie w leczeniu ludzi, gdy nie są wspomagane innymi środkami, przyniosło rozczarowanie. Wprawdzie omawiane leki spowalniają rozwój niektórych typów raka i znane są efektowne przypadki regresji guzów, to osiągane rezultaty są nieregularne.

Wyróżnia się dwa sposoby hamowania angiogenezy nowotworowej. Pierwszym z nich są klasyczne inhibitory angiogenezy (terapia celowana), które hamują rozprzestrzenianie i tworzenie nowych naczyń. Do drugiej grupy należą substancje, które niszczą już istniejące naczynia, co prowadzi do powstania martwicy w obrębie nowotworu. Leki hamujące angiogenezę w obrębie nowotworu, prowadzą do jego obumierania poprzez odcięcie od życiodajnej krwi.

Jak pokazuje praktyka, leki antyangiogenne są skuteczne, ale nie mogą być stosowane samodzielnie, tylko w skojarzeniu z innymi cytostatykami. Do wyleczenia nie wystarcza upośledzenie rozwoju siatki naczyń krwionośnych, trzeba jeszcze pozbyć się tych komórek nowotworowych, które przetrwają niedożywienie, brak tlenu i ataki komórek odpornościowych. Komórki nowotworowe potrafią z czasem uodparniać się na działanie mechanizmów blokujących – wykształcając mechanizmy zastępcze.

Leki antyangiogenne są stosowane jako monoterapia (samodzielnie) w sytuacjach kiedy chodzi o jak najdłuższe powstrzymywanie rozwoju nowotworu kwalifikowanego jako nieuleczalny. Ich stosunkowo niska toksyczność pozwala na długotrwałe stosowanie, ale takie leczenie jest bardzo drogie. Rak to choroba wielowymiarowa, która niestety bardzo rzadko ulega pod wpływem pojedynczego środka. Jest jednak faktem, że kontrola angiogenezy ma zasadnicze znaczenie w leczeniu raka.

Istnieją metody naturalne, które silnie wpływają na angiogenezę, nie powodując skutków ubocznych, i które można łączyć z terapią konwencjonalną. Są to:

  1. Specyficzna dieta bogata w produkty żywnościowe, które hamują angiogenezę np. niektóre rodzaje zielonej herbaty, korzeni i ziół;
  2. Wszystko, co przyczynia się do eliminacji stanów zapalnych, będących bezpośrednią przyczyną rozwoju nowych naczyń krwionośnych.

 

Angiogeneza nowotworowa, bibliografia:
D. Servan-Schreiber, Antyrak, Warszawa 2012.
K. Składowski, Wspólnie pokonajmy raka, Kraków 2011.
J. Bal, Biologia molekularna w medycynie. Elementy genetyki klinicznej, Warszawa 2011.
P. Holford, Rakowi powiedz NIE, Warszawa 2011.

ANGIOGENEZA NOWOTWOROWA – CZYM JEST?
4.2 (84%) 5 votes
About the Author
 

Powiązane artykuły


6. edycja kampanii edukacyjnej „Pokonać Raka”

Zapraszamy do zapoznania się z szóstą edycją ogólnopolskiej kampanii edukacyjnej „Pokonać Raka” wydawnictwa Medical Media Solutions. Jesteśmy partnerem Kampanii i specjalnie dla Państwa publikacja „Pokonać...
Opublikowane 24 Lut 2017

Świadomość profilaktyki raka szyjki macicy – dane z raportu

Jak wynika z badania zrealizowanego na zlecenie Ogólnopolskiej Organizacji „Kwiat Kobiecości” przez agencję badawczą IQS kobiety mają wysoką świadomość na temat konieczności wykonywania badań...
Opublikowane 21 Lut 2017

Konferencja MAGIS IN MEDICINAE 2017

1 kwietnia 2017 roku na terenie Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu odbędzie się II edycja ogólnopolskiej konferencji MAGIS IN MEDICINAE. Wydarzenie organizowane przez Studenckie...
Opublikowane 17 Lut 2017

Hematologia 2017 – Najnowsze doniesienia po konferencji ASH w San Diego

9 marca 2017 roku w Centrum Prasowym PAP przy ulicy Brackiej 6/8 w Warszawie odbędzie się konferencja Hematologia 2017 – Najnowsze doniesienia po konferencji ASH w San Diego organizowana przez...
Opublikowane 17 Lut 2017

Akademia Raka Piersi 2017

Wydawnictwo Lekarskie PZWL zaprasza do udziału w kolejnej edycji Akademii Raka Piersi, która odbędzie się w Łodzi, Bydgoszczy oraz w Rzeszowie. Podczas spotkania zostaną przedstawione najnowsz...
Opublikowane 13 Lut 2017
Więcej w Baza wiedzy
JAK POWSTAJĄ PRZERZUTY RAKA?

Do najważniejszych cech nowotworu złośliwego należą zdolność do naciekania i niszczenia okolicznych tkanek oraz zdolność do dawania przerzutów...

Zamknij