"WIEDZIEĆ WIĘCEJ, TO BAĆ SIĘ MNIEJ!"

ASCO 2015: Immunoonkologia w leczeniu czerniaka i niedrobnokomórkowego raka płuc

Immunoonkologia jako metoda leczenia nowotworów wzbudza coraz większe nadzieje zarówno wśród badaczy jak i pacjentów. Wiele wskazuje, że już w ciągu kilku lat immunoonkologia stanie się główną metodą walki z wieloma typami nowotworów. Stosowane obecnie leczenie chirurgiczne, radioterapia, chemioterapia czy terapia celowana molekularnie u wielu pacjentów z zaawansowanym stadium choroby nowotworowej nie pozwalają na osiągnięcie długotrwałego przeżycia. Terapie immunoonkologiczne mają na celu aktywację układu odpornościowego pacjenta oraz naturalnych sił obronnych organizmu do walki z komórkami rakowymi i pozwalają na znaczne wydłużenie czasu przeżycia pacjentów przy zachowaniu dobrej jakości życia. Immunoonkologia oraz różne immunoterapie raka są obecnie przedmiotem wielu badań w całej niemal onkologii (czerniak, rak płuc, nowotwory układu moczowo-płciowego, rak piersi, chłoniaki i wiele innych). Dostępne wyniki badań wskazują na to, że immunoonkologia może stanowić istotny i długo oczekiwany przez pacjentów onkologicznych przełom w leczeniu wielu typów nowotworów.

19 czerwca 2015 roku Komisja Europejska zarejestrowała niwolumab firmy Bristol-Myers Squibb w leczeniu zaawansowanego czerniaka, zarówno u pacjentów wcześniej nieleczonych, jak i po niepowodzeniu wcześniejszych terapii. To pierwszy inhibitor punktu kontrolnego PD-1 zarejestrowany w Europie (nr decyzji: EU/1/15/1014 – EMEA/H/C/3985). 20 lipca 2015 roku Komisja Europejska zarejestrowała niwolumab dla leczenia i wydłużenia przeżycia pacjentów wcześniej leczonych z zaawansowanym płaskonabłonkowym niedrobnokomórkowym rakiem płuc. W Stanach Zjednoczonych Agencja Żywności i Leków (FDA) już wcześniej wydała pozwolenia na dopuszczenie niwolumabu do obrotu w leczeniu pacjentów z nieoperacyjnym lub przerzutowym czerniakiem po progresji choroby oraz w zakresie leczenia pacjentów z przerzutowym płaskonabłonkowym niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NDPR) z progresją lub po chemioterapii opartej na pochodnych platyny.

Jak podkreśla prof. dr hab. n. med. Piotr Rutkowski – Rok 2015 potwierdził, że kierunek badań w immunoonkologii czerniaków był słuszny i obecne przeżycia dwuletnie przy zastosowaniu immunoterapii nieswoistej – przeciwciał anty-PD-1 (m.in. niwolumabu) w zaawansowanych czerniakach sięgają 50%. Efektywność nowych terapii i ich rejestracja dramatycznie zmienia perspektywy leczenia zaawansowanego czerniaka – w chwili obecnej niezbędne jest więc zapewnienie dostępności nowych leków polskim chorym.

Immunoonkologia, licencja CC, flickr.com, Cancer Institute of Columbia

Immunoonkologia, licencja CC, flickr.com, Cancer Institute of Columbia

 

NA CZYM POLEGA IMMUNOONKOLOGIA ?

Immunoonkologia w odróżnieniu od większości innych strategii leczenia systemowego nowotworów nie działa bezpośrednio na komórki nowotworowe, ale stymuluje pośrednio układ immunologiczny chorego. W przeciwieństwie do standardowej chemioterapii (cytostatyków), terapie immunologiczne nie są toksycznymi substancjami i nie obciążają zdrowych komórek. Immunoonkologia stawia sobie za cel aktywację układu odpornościowego pacjenta oraz stymulację naturalnych sił obronnych organizmu. Układ immunologiczny u chorych na nowotwór nie potrafi rozpoznać znajdujących się w organizmie komórek nowotworowych, ponieważ rak potrafi skutecznie oszukiwać układ odpornościowy i rozrasta się bez żadnego sprzeciwu w organizmie gospodarza. Skomplikowane mechanizmy, które doprowadzają do zahamowania funkcjonowania układu immunologicznego przez nowotwór udaje się w dużej części wytłumić właśnie dzięki nowoczesnej immunoonkologii. Dzięki terapii immunologicznej raka sprawność układu odpornościowego pacjenta zostaje odzyskana, a organizm pacjenta – własnymi i naturalnymi siłami – podejmuje walkę chorobą nowotworową. Dzięki takim zjawiskom jak pamięć immunologiczna, istnieje szansa, że raz rozbudzone mechanizmy swoistej odpowiedzi przeciwnowotworowej umożliwią długotrwałą (wieloletnią) remisję choroby. W przypadku ipilimumabu, leku, który jest stosowany od prawie 5 lat, co 5 chory z rozsianym czerniakiem przeżywa 10 lat.

 

IMMUNO-ONKOLOGIA PODCZAS ASCO 2015

Immunoonkologia stanowiła jeden z przewodnich i wiodących motywów podczas ostatniej edycji konferencji ASCO (American Society of Clinical Oncology). Twórcy teorii immunologicznego nadzoru w latach 60. XX wieku (Burnet i Thomas, 1967 rok) z pewnością nie przypuszczali, że ich odkrycie będzie miało tak wielkie przełożenie terapeutyczne na onkologię. Kamieniem milowym rozwoju immunoterapii nowotworów było uświadomienie sobie kluczowej roli Limfocytów T oraz poznanie mechanizmów wzmocnienia ich aktywności. Immunoonkologia i immunoterapia raka to bardzo szeroki obszar – jest to zarówno blokowanie (immunosupresja), odbudowa (immunorekonstrukcja), jak i pobudzanie (immunostymulacja) mechanizmów odpornościowych naszego organizmu – tzw. swoiste (dotyczy określonych komórek) lub nieswoiste. W niedalekiej przyszłości należy spodziewać się nowych możliwości terapii z wykorzystaniem immunoonkologii w wielu typach nowotworów

 

 

 

IMMUNOONKOLOGIA 2015 – ZASTOSOWANIE

OBECNIE:

Czerniak
– Niedrobnokomórkowy rak płuca
– Rak pęcherza moczowego
– Rak nerkowo komórkowy
– Chłoniaki/białaczki
– Rak gruczołu krokowego
– Rak piersi
– Rak żołądka
– Rak jelita grubego

PRZEWIDYWANE ZASTOSOWANIE IMMUNOONKOLOGII W TERAPII RAKA:
– Rak piersi
– Rak trzustki
– Rak jelita grubego
– Glejak wielopostaciowy
– Drobnokomórkowy rak płuca

IMMUNOONKOLOGIA – KORZYŚCI I WĄTPLIWOŚCI

– mniejsza toksyczność, odmienna od tradycyjnej chemioterapii
– mniej wyrażonych zjawisk oporności na leczenie z wykorzystaniem immunoonkologii
– potencjalna komplementarność immunoterapii z innymi metodami leczenia raka (leczenie uzupełniające, leczenie konsolidujące i leczenie jednoczesne)

– Dlaczego immunoonkologia nie działa u części chorych?
– Dlaczego terapia immunologiczna przestaje działać u części chorych?
– Jakie są czynniki predykcyjne skuteczności i oporności immunoterapii nowotworów?

 

IMMUNOONKOLOGIA – NIWOLUMAB I IPILIMUMAB

Podczas ostatniego kongresu Amerykańskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej – ASCO 2015 (jeden z największych na świecie kongresów środowiska onkologicznego), uhonorowano dwóch badaczy, których prace przyczyniły się do znacznego postępu w immunoonkologii. Doktor Suzanne Topalian z Uniwersytetu Johna Hopkinsa w Sidney przyznano nagrodę im. Davida A. Karnofskiego, a dr James Allison z Uniwersytetu w Teksasie otrzymał nagrodę Science of Oncology. Towarzystwo doceniło wybitne osiągnięcia naukowców w zakresie immunoonkologii, które umożliwiły znaczny postęp w tej dziedzinie.

asco 2015 immunoonkologia
Badania doktor Suzanne Topalian nad punktem kontrolnym PD-1 i lingadem PD-L1 odegrały kluczową rolę przy opracowywaniu inhibitorów punktu kontrolnego PD-1. Jednym z leków, wykorzystujących ten mechanizm jest niwolumab. W grudniu 2014 roku Agencja Żywności i Leków (FDA) wydała pierwsze pozwolenie na dopuszczenie niwolumabu do obrotu – w leczeniu pacjentów z nieoperacyjnym lub przerzutowym czerniakiem po progresji choroby na terenie Stanów Zjednoczonych. W marcu 2015 r. niwolumab otrzymał drugie pozwolenie wydane przez FDA – w zakresie leczenia pacjentów z przerzutowym płaskonabłonkowym niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NDPR) z progresją lub po chemioterapii opartej na pochodnych platyny.

19 czerwca 2015 roku Komisja Europejska zarejestrowała niwolumab w leczeniu zaawansowanego czerniaka, zarówno u pacjentów wcześniej nieleczonych, jak i po niepowodzeniu wcześniejszych terapii. W maju preparat uzyskał też pozytywną opinię Komitetu ds. Produktów Leczniczych Stosowanych u Ludzi (CHMP) w leczeniu zaawansowanego płaskonabłonkowego niedrobnokomórkowego raka płuc u wcześniej leczonych pacjentów. Obecnie decyzja CHMP dotycząca stosowania leku w terapii raka płuca znajduje się w ocenie Komisji Europejskiej.

Immunoonkologia z wykorzystaniem niwolumabu pozwala zablokować receptor PD-1 na limfocytach, co skutkuje brakiem możliwości hamowania ich działania przeciwnowotworowego przez komórki czerniaka czy raka. Chorzy odpowiadają na leczenie w ciągu kilku tygodni, a odpowiedzi u części z nich utrzymują przez kilka miesięcy, a nawet lat. W odróżnieniu od chemioterapii, tolerancja leczenia niwolumabem w monoterapii jest bardzo dobra

Niwolumab to przeciwciało monoklonalne anty-PD1, które odblokowuje aktywność swoistych limfocytów T cytotoksycznych w obrębie guza nowotworowego. W normalnych warunkach, limfocyty T rozpoznające antygeny nowotworowe, po rozpoznaniu komórki nowotworowej nie są w stanie jej efektywnie wyeliminować. Komórka nowotworowa kontratakuje umieszczając na swojej powierzchni cząsteczkę PD-L1. Niwolumab, blokując receptor PD-1 na limfocycie czyni tę komórkę niewrażliwą na sygnały usypiające przekazywane przez komórkę nowotworową – opisuje Profesor Piotr Wysocki z Zachodniopomorskiego Centrum Onkologii.

Wkład drugiego naukowca nagrodzonego podczas kongresu ASCO 2015 (doktora Jamesa Allisona) w badania nad immunoonkologią umożliwił natomiast stworzenie ipilimumabu – przeciwciała CTLA-4. Preparat ten, jako pierwsza terapia immunoonkologiczna jest dostępny także dla polskich pacjentów – program lekowy z zastosowaniem ipilimumabu realizuje obecnie 18 ośrodków w Polsce. Obejmuje on chorych na zaawansowanego czerniaka, w drugiej linii leczenia, czyli po niepowodzeniu wcześniejszej terapii. Zupełnie rewolucyjną koncepcją w immunoonkologii czerniaka jest skojarzenie leczenia niwolumabem z ipilimumabem, co pozwala osiągnąć jeszcze wyższe odsetki odpowiedzi, a także dalszą poprawę parametrów przeżycia. Niestety takie psotowanie wiąże się dla pacjenta równie z nasiloną toksycznością leczenia.

Zdaniem Profesora Piotr Wysockiego: – Decyzja EMA w obecnym momencie nie oznacza żadnych zmian dla polskich pacjentów. Stanowi w tej chwili podstawę do złożenia wniosku do Agencji Oceny Technologii Medycznych o formalną ocenę farmakoekonomiczną niwolumabu w kontekście ewentualnej refundacji. Opinia AOTM będzie miała istotne znaczenie w podejmowaniu decyzji refundacyjnej przez Ministerstwo Zdrowia.Biorąc pod uwagę czas trwania ww. procedur, trudno oczekiwać pojawienia się niwolumabu w katalogu leków refundowanych przed upływem roku.

 

ASCO 2015: Immunoonkologia w leczeniu czerniaka i płaskonabłonkowego niedrobnokomórkowego raka płuc, edycja: 23.07.2015, źródło: informacja prasowa, opracował: red. Jarosław Gośliński, portal onkologiczny zwrotnikraka.pl

 

ZOBACZ:  IMMUNOTERAPIA RAKA

CO TO JEST IMMUNO-ONKOLOGIA

 

ASCO 2015: Immunoonkologia w leczeniu czerniaka i niedrobnokomórkowego raka płuc
4.75 (95%) 12 votes
About the Author
 

Powiązane artykuły


Kampania Piękna bo Zdrowa 2017 – „Wpadnij na przegląd do ginekologa”

21 stycznia 2017 roku wystartuje ósma odsłona kampanii społecznej Piękna bo Zdrowa, która organizowana jest przez Ogólnopolską Organizację Kwiat Kobiecości. Tegoroczna edycja akcji odbywa się pod hasłem:...
Opublikowane 17 Sty 2017

Europejski Tydzień Profilaktyki Raka Szyjki Macicy. Pink Lips Project 2017

Zbliża się Europejski Tydzień Profilaktyki Raka Szyjki Macicy (European Cervical Cancer Prevention Week), którego tegoroczna edycja przypada na 22-28 stycznia 2017 roku. W ramach wydarzenia odbywają się...
Opublikowane 16 Sty 2017

Bezpłatna diagnostyka zmian piersi w warszawskiej Klinice WILMED

Centrum medyczne WILMED prowadzi nabór pacjentek do programu uzupełniającej diagnostyki zmian piersi nowoczesnym urządzeniem BRASTER.   Do rozwoju komórek nowotworowych przyczyniają się dwa procesy:...
Opublikowane 15 Sty 2017

Inauguracja Forum Raka Płuca

Rak płuca jest najczęściej diagnozowanym nowotworem złośliwym w Polsce – co piąty pacjent i co dziesiąta pacjentka onkologiczna choruje na raka płuca. Na leczenie tej grupy chorych Ministerstwo Zdrowia...
Opublikowane 12 Sty 2017

Dwanaście ciekawych konferencji onkologicznych dla specjalistów w 2017 roku

Rok 2017 prezentuje się bardzo atrakcyjnie, jeśli chodzi o warsztaty i konferencje onkologiczne. Publikujemy zestawienie najciekawiej zapowiadających się wydarzeń edukacyjnych dla specjalistów z branży...
Opublikowane 10 Sty 2017
Więcej w czerniak, immunoonkologia, immunoterapia raka, ipilimumab
Czerniak – rak, który lubi słońce. Dziedziczenie i profilaktyka

Opalenizna to piękna pamiątka z udanych wakacji i wspomnienie ciepłego lata. Należy jednak pamiętać, że wielogodzinne wylegiwanie się...

Zamknij