"WIEDZIEĆ WIĘCEJ, TO BAĆ SIĘ MNIEJ!"

Likopen w profilaktyce raka

Wraz z rosnącą współcześnie skalą problemów zdrowotnych związanych z chorobami nowotworowymi wzrasta zainteresowanie i zapotrzebowanie na skuteczne metody leczenia oraz zapobiegania chorobom onkologicznym. Pierwsze doniesienia na temat dobroczynnego wpływu likopenu na zdrowie pojawiły się ponad 50 lat temu. Badacze zaobserwowali wtedy związek pomiędzy ilością podawanego likopenu, a odpornością na infekcje oraz zachorowalnością na raka jamy brzusznej u zwierząt. Choć od czasu odkrycia likopenu minęło już wiele lat, ciągle odkrywane są jego nowe, korzystne dla zdrowia właściwości. Likopen należy do karotenoidów, czyli naturalnych barwników występujących w roślinach. To główny karotenoid w surowicy krwi, który pełni ważną rolę w naszym systemie immunologicznym (odpornościowym).

Likopen jest silnym przeciwutleniaczem i może zapobiegać poważnym schorzeniom m.in. chorobom serca i nowotworom. Nasz organizm nie może go sam wytwarzać, dlatego powinniśmy go regularnie dostarczać z zewnątrz. Najpowszechniejszym źródłem likopenu są pomidory i ich przetwory. W zależności od odmiany, pomidory zawierają od 3,1 – 7,74 mg likopenu na 100g owocu. Inne bogate źródła tego korzystnego związku to: arbuz, różowy grejpfrut, papaja, gujawa, owoce dzikiej róży, morele oraz ich przetwory (soki, pasty i przeciery).
 

  • Średnia zawartość likopenu w pomidorach i owocach (w mg/100g):

    pomidor 3,58 arbuz 3,78 czerwony grejpfrut 3,35 papaja 2,99 suszona morela 0,79 źródło: Lycopene content of selected food available on the polish market and estimation of its intake. “Polish Journal of Food And Nutrition Science” 2005, Vol. 14/55

pomidory likopen

 

LIKOPEN W PROFILAKTYCE RAKA

Wiele badań wskazuje na to, że rola likopenu spośród wszystkich barwników jest najbardziej znacząca w profilaktyce nowotworów. Wykazano, że likopen w stężeniu 1-4 µM pozwala uchronić komórki przed uszkodzeniem, a także zmniejsza ryzyko zachorowania na nowotwory: raka prostaty, raka płuc, układu pokarmowego oraz białaczkę. Przy stężeniu 10-40 µM likopen może zmniejszać ryzyko wystąpienia raka jajnika i raka wątroby. Dodatkowo likopen ogranicza podziały komórek raka jelita, ostrej białaczki szpikowej, białaczki erytroblastycznej oraz chłoniaki typu Burkitta. Osiągnięcie antynowotworowego efektu terapeutycznego zależy prawdopodobnie od akumulacji likopenu w poszczególnych komórkach organizmu. Wydaje się, że likopen może hamować również rozwój raka w innych lokalizacjach, ponieważ mechanizmy molekularne odpowiedzialne za jego powstawanie są podobne. Według badań przeprowadzonych na Uniwersytecie Illinois kobiety z wysokim poziomem likopenu we krwi mają 5-krotnie mniejsze ryzyko zachorowania na raka szyjki macicy w porównaniu z kobietami, u których wykazano niskie stężenie tego związku. Zaobserwowano, że dzięki codziennemu spożywaniu 30mg likopenu możliwe jest zredukowanie ryzyka wystąpienie raka jelita grubego lub odbytnicy nawet o 60%.

Udało się także wykazać istotną korelację między prawdopodobieństwem zahamowania rozwoju raka prostaty, a spożyciem produktów z pomidorów – wykazano redukcję ryzyka wystąpienia choroby nowotworowej o blisko 30%. Najprawdopodobniej w tym przypadku likopen zakłóca działanie androgenów (hormonów biorących udział w przeroście tkanki gruczołu prostaty). Tam, gdzie tradycyjnie spożywa się dużo pomidorów, jak we Włoszech, Hiszpanii czy Meksyku, rak prostaty występuje znacznie rzadziej niż w krajach o mniejszym spożyciu pomidorów.

Likopen pozwala na odbudowę połączeń międzykomórkowych (dzięki ich obecności, kiedy zdrowe komórki wykryją w jednej z nich nieprawidłowość, to zmuszają ją do samozniszczenia). Eliminacja uszkodzonych komórek z organizm odbywa się na drodze apoptozy, której zaburzenie może powodować inicjację procesu nowotworzenia. Likopen selektywnie aktywuje proces apoptozy, w zależności od rodzaju komórek. W komórkach nowotworu prostaty obserwowano inicjację apoptozy już przy stężeniu 10 µM. W odpowiedzi na stres oksydacyjny, oprócz neutralizacji wolnych rodników, likopen aktywuje ekspresję genów kodujących m.in. oksygenazę hemową 1, S-transferazę glutationową czy reduktazę glutationową.
Likopen wykazuje duże powinowactwo do błon komórkowych zwiększając ich płynność i przepuszczalność, co pośrednio aktywuje szlaki odpowiedzi antyoksydacyjnej w komórce. Chroni bezpośrednio lipidy błony komórkowej przed reakcją z wolnymi rodnikami, a w cytozolu powoduje neutralizację rodników przy współudziale innych antyoksydantów. Likopen zwiększa również efektywność usuwania wolnych rodników przez witaminy C i E oraz beta-karoten. Efekt terapeutyczny likopenu zależy od wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania.

Dzięki analizie tych właściwości udało się określić optymalną dla człowieka dawkę tego związku oraz częstość jego podawania: dawka profilaktyczna likopenu to 12-15mg/dobę, a zalecana dzienna dawka terapeutyczna to 30mg/dobę – trzeba ją jednak przyjmować regularnie. Rosnąca liczba dowodów wskazujących na korzystne dla zdrowia, antynowotworowe działanie likopenu sprawia, że produkty zawierające ten związek cieszą się coraz większym zainteresowaniem.
 

LIKOPEN – WARTO WIEDZIEĆ, ŻE…

– na polskim rynku dostępny jest napój LycoLife zawierający skoncentrowany likopen (niemniej niż 30mg w butelce), który wydobywany jest z pomidorów specjalnie opracowaną do tego celu metodą. Napój likopenowy stanowi bogate źródło naturalnych przeciwutleniaczy i jest całkowicie przyswajalny przez organizm.
– likopen jest lepiej przyswajalny, gdy znajduje się w przetworach z pomidorów np. w soku, koncentracie czy zupie pomidorowej. Rozdrabnianie pomidorów, ich duszenie czy przetwarzanie na puree sprzyja zwiększaniu przyswajalności likopenu w organizmie;
– nieprzetworzone tłuszcze zwiększają przyswajalność likopenu, dlatego warto dodać do duszonych pomidorów odrobinę oliwy z oliwek oraz dużą ilość przypraw ziołowych dla dodatkowej ochrony i smaku;
– już dwa posiłki tygodniowo złożone z przetworów pomidorowych pozwalają zmniejszyć ryzyko wystąpienia raka prostaty o 25%;
– większe stężenie likopenu w organizmie skuteczniej chroni przed chorobami nowotworowymi– dlatego najbardziej wartościowe są zagęszczone produkty z pomidorów.

 

Likopen w profilaktyce raka, Aleksandra Sesiuk, Jarosław Gośliński, portal onkologiczny ZWROTNIK RAKA

bibliografia: A.Belter, M. Giel-Pietraszuk, S. Oziewicz, P. Chomczyński, J. Barciszewski. Likopen. Występowanie, właściwości oraz wpływ na zdrowie człowieka, Polska Akademia Nauk w Poznaniu, 2011; Prof. M. Hamm, Stop dla raka, Kraków 2010; D. Khayat, Prawdziwa dieta antyrakowa, Kraków 2012; Wiadomości medyczne – Marinex: „Likopen to czerwony sojusznik w walce o zdrowie”; „Food Forum” nr 2/2013: „Pomidor o smaku jabłka”.
 

ZOBACZ: DIETA ANTYRAKOWA

CZY RAK JEST DZIEDZICZNY?

WCZESNE OBJAWY RAKA

 

Likopen w profilaktyce raka
4.88 (97.5%) 8 votes
About the Author
 

Powiązane artykuły


Kampania Piękna bo Zdrowa 2017 – „Wpadnij na przegląd do ginekologa”

21 stycznia 2017 roku wystartuje ósma odsłona kampanii społecznej Piękna bo Zdrowa, która organizowana jest przez Ogólnopolską Organizację Kwiat Kobiecości. Tegoroczna edycja akcji odbywa się pod hasłem:...
Opublikowane 17 Sty 2017

Europejski Tydzień Profilaktyki Raka Szyjki Macicy. Pink Lips Project 2017

Zbliża się Europejski Tydzień Profilaktyki Raka Szyjki Macicy (European Cervical Cancer Prevention Week), którego tegoroczna edycja przypada na 22-28 stycznia 2017 roku. W ramach wydarzenia odbywają się...
Opublikowane 16 Sty 2017

Bezpłatna diagnostyka zmian piersi w warszawskiej Klinice WILMED

Centrum medyczne WILMED prowadzi nabór pacjentek do programu uzupełniającej diagnostyki zmian piersi nowoczesnym urządzeniem BRASTER.   Do rozwoju komórek nowotworowych przyczyniają się dwa procesy:...
Opublikowane 15 Sty 2017

Inauguracja Forum Raka Płuca

Rak płuca jest najczęściej diagnozowanym nowotworem złośliwym w Polsce – co piąty pacjent i co dziesiąta pacjentka onkologiczna choruje na raka płuca. Na leczenie tej grupy chorych Ministerstwo Zdrowia...
Opublikowane 12 Sty 2017

Dwanaście ciekawych konferencji onkologicznych dla specjalistów w 2017 roku

Rok 2017 prezentuje się bardzo atrakcyjnie, jeśli chodzi o warsztaty i konferencje onkologiczne. Publikujemy zestawienie najciekawiej zapowiadających się wydarzeń edukacyjnych dla specjalistów z branży...
Opublikowane 10 Sty 2017
Więcej w dieta antyrakowa, likopen
Antyrakowe właściwości herbaty i polifenoli

Picie jest ważniejsze niż jedzenie – to podstawowa zasada. Organizm ludzki może przeżyć bez płynów tylko parę dni,...

Zamknij