"WIEDZIEĆ WIĘCEJ, TO BAĆ SIĘ MNIEJ!"

Operacyjne metody leczenia nowotworów. Chirurgia onkologiczna

operacyjne metody leczenia nowotworówChirurgia onkologiczna to dział medycyny klinicznej, której podstawowym sposobem działania jest zabieg operacyjny. We współczesnym leczeniu nowotworów chirurgia onkologiczna znajduje szerokie zastosowanie w leczeniu raka. Operacyjne metody leczenia nowotworów i rodzaje operacji onkologicznych to: operacje diagnostyczne i profilaktyczne, operacje lecznicze łagodzące, operacje lecznicze radykalne, operacje łagodzące, operacje odtwórcze, operacje wspomagające i wdrażanie nowych metod leczenia.

 

OPERACYJNE METODY LECZENIA NOWOTWORÓW: OPERACJE DIAGNOSTYCZNE I ZAPOBIEGAWCZE

Operacje diagnostyczne stosowane w chirurgii onkologicznej pozwalają na ustalenie rozpoznania i stosowanie leczenia w zależności od stopnia zaawansowania choroby. Operacje zapobiegawcze (profilaktyczne) to takie, których celem jest usunięcie tkanek bądź narządów zanim wystąpi w nich nowotwór. Klasyczną operacją zapobiegawczą jest usunięcie tarczycy u nosicieli genu (protoonogen RET) odpowiedzialnego za wystąpienie raka rdzeniastego tarczycy, czy też usunięcie jelita grubego w przypadku polipowatości rodzinnej. Usunięcie znamienia skórnego jest natomiast zabiegiem zapobiegającym przekształceniu go w czerniaka.

Łączne zestawienie tej grupy operacji, jest uzasadnione z tego względu, że niejednokrotnie operacje wykonywane jako rozpoznawcze-diagnostyczne, pozwalają na usunięcie zmiany, która po zbadaniu przez patologa okazuje się stanem przedrakowym (np. polip jelita grubego) lub rakiem przedinwazyjnym (np. przedinwazyjny rak macicy). Tym samym jednocześnie zapobiegają przemianie usuniętej zmiany w naciekającego raka.

U kobiet, u których podczas badania mammograficznego i ultrasonograficznego wykryto zmiany wymagające weryfikacji, zaleca się wykonanie biopsji. Badanie nie zawsze pozwala jednak na ustalenie jednoznacznego rozpoznania. W tych przypadkach chirurg, w porozumieniu z oceniającym mammografię diagnostą i patologiem, określa zakres zabiegu chirurgicznego i ocenia, czy materiał będzie wymagał badania doraźnego czy pooperacyjnego. W wielu przypadkach (zmiany skórne, wczesne nowotwory) operacje diagnostyczne powinny być tak zaplanowane, by jednocześnie mogły być operacjami leczącymi. Chirurg onkologiczny powinien tak zaplanować cięcie, by wycięty margines tkanek zdrowych wokół zmiany pozwalał na wyleczenie, gdyby diagnoza została potwierdzona.

 


 

CHIRURGIA ONKOLOGICZNA – OPERACJE OSZCZĘDZAJĄCE

Określenie „operacja oszczędzająca” zostało spopularyzowane przy leczeniu raka piersi, jako metoda, która pozwala uzyskać wyleczenie przy pozostawieniu – oszczędzeniu zajętego narządu. Operacje chirurgiczne te są zwykle częścią leczenia skojarzonego – składającego się z zabiegu chirurgicznego oraz leczenia promieniowaniem jonizującym, a często i lekami chemicznymi lub hormonami. Operacje tego typu usuwają radykalnie chorobę, ale oszczędzają chory narząd i pozwalają zachować jego funkcję.

O operacyjnym leczeniu oszczędzającym mówi się, gdy można zachować zwieracze wykonując resekcję odbytnicy. Operacjami oszczędzającymi nazywamy również zabiegi zachowujące narząd rodny i gonady w leczeniu wczesnych postaci raka szyjki macicy i niektórych postaci nowotworów jajnika. Podobnie jest w przypadku raka krtani lub w przypadku wielu nowotworów kości i tkanek miękkich, kiedy zabieg pozwala oszczędzić kończyny pacjenta. Operacją oszczędzającą stało się badanie węzła wartowniczego, co pozwala chorym na raka piersi czy nowotwory skóry, uniknąć usuwania węzłów chłonnych pachy.

 

OPERACYJNE LECZENIE RADYKALNE NOWOTWORU

Operacje tego typu są w Polsce nadal najczęściej stosowane w leczeniu chorych na raka piersi i inne nowotwory. Polegają one na usunięciu całego narządu wraz z guzem nowotworowym, a często i układem chłonnym. Klasyczną radykalną operacją onkologiczną jest wzmiankowana operacja Halsteda, którą stosuje się w leczeniu raka piersi, a która polega na usunięciu całego gruczołu piersiowego wraz z pokrywającą go skórą, mięśniami piersiowymi i węzłami chłonnymi pachy. Chirurgię onkologiczną radykalną w leczeniu odbytnicy może być zarówno brzuszno-kroczowa amputacja odbytnicy, jak i resekcja przednia. W leczeniu raka żołądka zabiegiem radykalnym jest usunięcie żołądka wraz z układem chłonnym. W przypadku raka krtani lub innych nowotworów w zakresie głowy i szyi usuwa się radykalnie ognisko pierwotne wraz z narządem – krtanią, językiem, dnem jamy ustnej oraz układem chłonnym szyi.

 

CHIRURGIA ONKOLOGICZNA – LECZENIE ŁAGODZĄCE (PALIATYWNE)

Chirurgię onkologiczną o charakterze łagodzącym stosuje się w leczeniu nowotworów wówczas, gdy choroba jest w takim stadium zaawansowania, że wyleczenie jest niemożliwe, ale zabieg chirurgiczny może mieć wpływ na poprawę jakości życia pacjenta. Typową operacją łagodzącą jest usunięcie owrzodziałego raka sutka. Zabieg ten wykonywany jest z reguły, gdy choroba ma charakter uogólniony i stwierdzono przerzuty odległe. Dzięki zabiegowi pacjent zostaje uwolniony od konieczności wykonywania uciążliwych opatrunków i krwawiącego owrzodzenia o przykrym zapachu. Zabiegi takie powinny być rozważane przez zespół leczących onkologów, przy zasięgnięciu opinii innych specjalistów np. neurochirurga czy ortopedy. Zabiegi łagodzące, które poprawiają komfort życia pacjenta to np. zespolenie złamanej patologicznie kości długiej, usunięcie guza ośrodkowego układu nerwowego dającego objawy uciskowe czy założenie przetoki jelitowej odbarczającej niedrożność i umożliwiającej odżywianie.

OPERACJE ODTWÓRCZE

Zabiegi odtwórcze polegają na przywróceniu stanu fizycznego okolicy operowanej do stanu jak najbardziej zbliżonego do tego sprzed operacji leczniczej. Pierwotnie operacje odtwórcze wykonywano w przypadkach po leczeniu radykalnym, po mastektomii. Obecnie możliwości chirurgii odtwórczej wykorzystywane są także w odtwarzaniu ubytków powstałych po rozległym wycięciu zmiany nowotworowej w ramach leczenia oszczędzającego. Zabiegi te wykonuje się z wykorzystaniem tkanek własnych chorego, z użyciem protez z tworzywa sztucznego lub obu metod równocześnie.

W ostatnich latach, dzięki stosowaniu technik mikrochirurgii naczyniowej, możliwe stało się wykonywanie zespoleń naczyniowych płata skórno-mięśniowego z naczyniami okolicy klatki piersiowej, głowy, szyi, czy kończyn, co pozwala uzyskać bardzo dobre efekty kosmetyczne. Samo użycie protez do rekonstrukcji, po prawidłowo wykonanej mastektomii, zwykle nie pozwala na osiągnięcie w pełni zadowalającego efektu. Najlepsze wyniki daje zastosowanie rozprężaczy tkanek (tissue expandors), czyli wszczepianie zbiorników z tworzywa sztucznego, które są stopniowo – w przeciągu kilku tygodni wypełniane roztworem fizjologicznym, co powoduje rozepchnięcie tkanek do wymaganych rozmiarów.

 

OPERACJE WSPOMAGAJĄCE I WDRAŻANIE NOWYCH METOD LECZENIA RAKA

W grupie operacji wspomagających warto wspomnieć o hormonoterapii ablacyjnej – najczęściej polegającej na usuwaniu jajników. Operacje te w ostatnim czasie są wykonywane częściej przy użyciu technik laparoskopowych. Chirurg bywa również angażowany do zakładania cewników do dużych naczyń krwionośnych w przypadku wymaganej długotrwałej chemioterapii.

Obecnie trwają badania i testowanie nowych metod, które wydają się być przydatne w codziennej praktyce lekarskiej np.:

– Usuwanie pod kontrolą aparatury stereotaktycznej mikroognisk raka sutka;
– Stosowanie techniki laserowej niszczenia mikroognisk raka piersi, skóry, czy podczas zabiegów endoskopowych w obrębie przewodu pokarmowego;
– Wykorzystanie zabiegu operacyjnego do zakładania prowadnic do leczenia wysokimi dawkami promieniowania w loży po usuniętym guzie, lub w leczeniu guzów nieoperacyjnych np. w przypadku nieoperacyjnego raka trzustki;
– Zakładanie cewników do naczyń krwionośnych, celem podania dotętniczo lub dożylnie leków działających na ogniska nowotworowe.

W wyniku wdrożenia nowych operacyjnych metod leczenia nowotworów nie należy oczekiwać zdecydowanej poprawy wyników leczenia na nowotwory. Taka poprawa może być wynikiem i funkcją dalszego wzrostu świadomości społeczeństwa i zgłaszania się na okresowe badania, co pozwala na wykrycie raka we wczesnym stadium, które daje szanse wyleczenia przy mało okaleczającym zabiegu.

 

Operacyjne metody leczenia nowotworów, chirurgia onkologiczna, opracwawł Jarosław Gośliński, bibliografia

J. Meder, Podstawy onkologii klinicznej, Warszawa 2011.
M. Krzakowski, Onkologia kliniczna, Tom I, Warszawa 2006.
M. Frączek, Podstawy diagnostyki i terapii nowotworów, Bielsko-Biała 2008.
 

Operacyjne metody leczenia nowotworów. Chirurgia onkologiczna
5 (100%) 1 vote
About the Author
 

Powiązane artykuły


Konferencja MAGIS IN MEDICINAE 2017

1 kwietnia 2017 roku na terenie Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu odbędzie się II edycja ogólnopolskiej konferencji MAGIS IN MEDICINAE. Wydarzenie organizowane przez Studenckie...
Opublikowane 17 Lut 2017

Hematologia 2017 – Najnowsze doniesienia po konferencji ASH w San Diego

9 marca 2017 roku w Centrum Prasowym PAP przy ulicy Brackiej 6/8 w Warszawie odbędzie się konferencja Hematologia 2017 – Najnowsze doniesienia po konferencji ASH w San Diego organizowana przez...
Opublikowane 17 Lut 2017

Akademia Raka Piersi 2017

Wydawnictwo Lekarskie PZWL zaprasza do udziału w kolejnej edycji Akademii Raka Piersi, która odbędzie się w Łodzi, Bydgoszczy oraz w Rzeszowie. Podczas spotkania zostaną przedstawione najnowsz...
Opublikowane 13 Lut 2017

Czternaście ciekawych konferencji onkologicznych dla specjalistów w 2017 roku

Rok 2017 prezentuje się bardzo atrakcyjnie, jeśli chodzi o warsztaty i konferencje onkologiczne. Publikujemy zestawienie najciekawiej zapowiadających się wydarzeń edukacyjnych dla specjalistów z branży...
Opublikowane 11 Lut 2017

Walka z rakiem w NU-MED CDiTO Tomaszów Mazowiecki

4 lutego obchodzimy Światowy Dzień Walki z Rakiem. To dobra okazja, aby walkę z rakiem ukazać poprzez dane NU-MED Centrum Diagnostyki i Terapii Onkologicznej w Tomaszowie Mazowieckim. Tomaszowska onkologia...
Opublikowane 04 Lut 2017
Więcej w Baza wiedzy, chirurgia onkologiczna
niedokrwistość leczenie
Niedokrwistość u pacjentów onkologicznych – leczenie

Niedokrwistość u pacjentów onkologicznych występuje dość często i może mieć wiele przyczyn. Przede wszystkim wiąże się z samą...

Zamknij