"WIEDZIEĆ WIĘCEJ, TO BAĆ SIĘ MNIEJ!"

Palenie tytoniu – najgroźniejszy czynnik rakotwórczy

czy palenie tytoniu powoduja rakaNa całym świecie blisko 1,1 miliarda osób używa nikotyny i produktów tytoniowych. Palenie tytoniu to najgroźniejszy, a zarazem możliwy do wyeliminowania czynnik rakotwórczy. W Polsce palenie tytoniu jest przyczyną 93% zachorowań na raka płuca u mężczyzn i 77& u kobiet po 35 roku życia. Szacuje się, że 9 na 10 osób, u których doszło do rozwoju raka płuca jest palaczami lub było nimi w przeszłości. Palenie tytoniu upowszechniło się w XX wieku (wcześniej tytoń był używany przede wszystkim do żucia i wdychania w postaci tabaki). Znamienny związek pomiędzy paleniem tytoniu, a rakiem płuc wykazano już blisko 50 lat temu. W 1964 roku dostrzeżono rolę palenia w rozwoju raka płuca i krtani. Od tego czasu pojawiły się istotne dowody potwierdzające wpływ palenia na powstawanie niektórych nowotworów, między innymi raka płuc, raka jamy ustnej, gardła, pęcherza, przełyku, nerki, raka żołądka i raka trzustki. Szacuje się, że palenie tytoniu odpowiada za blisko 30% wszystkich zgonów spowodowanych nowotworami. Rak płuca jest obecnie najczęstszym nowotworem na świecie wśród mężczyzn i kobiet, także w Polsce. Choć występuje częściej u mężczyzn, to proporcja ta zmienia się – choruje coraz więcej kobiet. Najważniejszym czynnikiem ryzyka rozwoju raka płuc jest aktywne i bierne palenie tytoniu. Jest ono wyższe u osób, które zaczęły palić w młodym wieku lub które palą od dawna. Ryzyko wystąpienia choroby nowotworowej zmniejsza się znacząco w ciągu kilku lat od zaprzestania palenia ,ale dopiero po 15-20 latach zbliża się do poziomu charakterystycznego dla osób niepalących.

  • PALENIE TYTONIU A NOWOTWORY

    Ryzyko zachorowania na raka płuca zależy przede wszystkim od długości trwania nałogu oraz liczby wypalanych papierosów. Palenie 1-4 papierosów dziennie zwiększa ryzyko raka płuca u mężczyzn 3-krotnie, a u kobiet 5-krotnie. Nie ma znaczenia czy są to tanie popularne papierosy, czy też „extra light”.

 

DYM TYTONIOWY – NAJGROŹNIEJSZY KARCYNOGEN

Dym tytoniowy jest najważniejszym ludzkim karcynogenem – czynnikiem rakotwórczym. Główny strumień dymu papierosowego jest aerozolem zawierającym blisko 4000 specyficznych substancji chemicznych. Cząstki stałe (smoła) to około 3500 związków chemicznych, wśród których przeważa nikotyna. W dymie tytoniowym znajduje się wiele substancji o uznanym działaniu rakotwórczym, w tym związki z grupy wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (np. benzopiren), nitrozoaminy, aminy aromatyczne, pochodne fenolu, katechole i związki niektórych metali ciężkich. Rozwój raka spowodowany dymem tytoniowym przypisuje się działaniu mieszaniny substancji chemicznych zawartych w dymie. Pewną rolę w ryzyku wystąpienia choroby nowotworowej u palaczy odgrywają także predyspozycji osobiste – u różnych osobników ryzyko raka może być różne, zależne od poziomu i aktywności kluczowych enzymów oraz cech genetycznych.
 

UWAGA NA BIERNE PALENIE!

W pomieszczeniach zanieczyszczonych dymem tytoniowym znajdują się te same substancje chemiczne co w dymie wdychanym przez czynnego opalacza tytoniu. W ślinie i moczu osób niepalących, przebywających w zadymionych pomieszczeniach, można wykryć obecność szkodliwych substancji swoistych dla dymu tytoniowego. Ryzyko raka płuca u osób narażonych na bierne palenie tytoniu jest większe niż u osób niemających kontaktu z dymem papierosowym. Szacuje się, że u żony palacza (która nie pali aktywnie) ryzyko zachorowania na raka płuca jest zwiększone o około 20%.

 

JAK RZUCIĆ PALENIE I WALCZYĆ Z NAŁOGIEM?

Istnieje kilka metod leczniczych pomagających rzucić palenie, m.in. porady specjalistów, poradnictwo indywidualne i grupy wsparcia oraz leczenie farmakologiczne w celu przezwyciężenia uzależnienia od nikotyny. Do metod leczenia pierwszego rzutu należą: stosowanie plastra nikotynowego, gumy nikotynowej, nikotynowego sprayu do nosa, pastylek do ssania z nikotyną, inhalatorów – które mają zmniejszać pragnienie nikotyny i objawy abstynencji oraz chlorowodorek bupropionu, który blokuje wychwyt zwrotny NE i DA i działa jako antagonista neuronalnego receptora nikotynowego i zmniejsza pragnienie nikotyny.

  • Jak rzucić palenie - wsparcie

    Jeśli potrzebujesz pomorady i pomocy w rzucaniu palenia skontaktuj się ze specjalistyczną poradnią, gdzie otrzymasz wsparcie specjalistów i psychologa. Możesz skonsultować się również z Twoim lekarzem rodzinnym albo zadzwonić do Telefonicznej Poradni Pomocy Palącym pod numer 801-108-108

 
Wraz z ograniczeniem stosowania tytoniu w wielu krajach uprzemysłowionych, epidemia palenia przesuwa się ze świata rozwiniętego do krajów rozwijających się. Wzrost liczby palaczy widoczny jest szczególnie w Chinach, gdzie według szacunków pali ponad 60% dorosłych mężczyzn, co stanowi prawie jedną trzecią całkowitej liczby palaczy na całym świecie. W wielu krajach świata wprowadzono całkowity lub częściowy zakaz palenia tytoniu w miejscach publicznych. Działania w tym kierunku podjęto także w Polsce, gdzie na papierosy wydajemy równowartość połowy budżetu służby zdrowia. Od grudnia 2012 roku w Australii obowiązuje całkowity zakaz umieszczania reklam i logo producentów na opakowaniach papierosów. Wprowadzono obowiązkowe normy dotyczące wyglądu opakowań, które mają służyć zmniejszeniu ich wizualnej atrakcyjności. Wszystkie paczki są w jednolitym oliwkowym kolorze, a 75% zajmowanej powierzchni na froncie pudełka zajmują drastyczne grafiki ukazujące szkodliwość palenia tytoniu. Informacja o gatunku papierosów wydrukowana jest niewielkimi i jednakowymi literami. Australijskim działaniom na rzecz walki z nałogiem tytoniowym uważnie przygląda się Unia Europejska. Przyjęty niedawno przez Komisję Europejską projekt noweli dyrektywy tytoniowej przewiduje całkowity zakaz sprzedaży papierosów smakowych np. mentolowych ( mentol ułatwia przenikanie rakotwórczego dymu do płuc) oraz tzw. slimów na terenie Unii. Komisarze chcieliby również, aby podobnie jak w Australii – trzy czwarte powierzchni opakowania zajmowały drastyczne zdjęcia ukazujące skutki nałogu.

PROFILAKTYKA RAKA PŁUC

DIETA ANTYRAKOWA

CZYNNIKI RAKOTWÓRCZE

Palenie tytoniu – najgroźniejszy czynnik rakotwórczy
Pod red. J. Jassema, Nowotwory klatki piersiowej, Gdańsk 2013
European Society for Medical Oncology, Podręcznik profilaktyki chorób nowotworowych, Warszawa 2009
Pod red. R. Kordek, Onkologia, Podręcznik dla studentów i lekarzy, Gdańsk 2013.

Palenie tytoniu – najgroźniejszy czynnik rakotwórczy
3.8 (76%) 5 votes
About the Author
 

Powiązane artykuły


Akademia Czerniaka 2017 – cykl konferencji naukowych

Polskie Towarzystwo Chirurgii Onkologicznej i jego Sekcja Naukowa Akademia Czerniaka oraz Wydawnictwo Lekarskie PZWL zapraszają na IV edycję cyklu, poświęconego tematyce czerniaka. Konferencje są w tym...
Opublikowane 22 Sty 2017

Kampania Piękna bo Zdrowa 2017 – „Wpadnij na przegląd do ginekologa”

Czy Twój samochód każdego roku przechodzi gruntowny przegląd u mechanika? Na pewno tak! Bez dokładnego sprawdzenia wszystkich części, uzupełnienia niedoskonałości – daleko nie zajedzie… A czy Ty pamiętasz...
Opublikowane 21 Sty 2017

Europejski Tydzień Profilaktyki Raka Szyjki Macicy. Pink Lips Project 2017

Zbliża się Europejski Tydzień Profilaktyki Raka Szyjki Macicy (European Cervical Cancer Prevention Week), którego tegoroczna edycja przypada na 22-28 stycznia 2017 roku. W ramach wydarzenia odbywają się...
Opublikowane 16 Sty 2017

Bezpłatna diagnostyka zmian piersi w warszawskiej Klinice WILMED

Centrum medyczne WILMED prowadzi nabór pacjentek do programu uzupełniającej diagnostyki zmian piersi nowoczesnym urządzeniem BRASTER.   Do rozwoju komórek nowotworowych przyczyniają się dwa procesy:...
Opublikowane 15 Sty 2017

Inauguracja Forum Raka Płuca

Rak płuca jest najczęściej diagnozowanym nowotworem złośliwym w Polsce – co piąty pacjent i co dziesiąta pacjentka onkologiczna choruje na raka płuca. Na leczenie tej grupy chorych Ministerstwo Zdrowia...
Opublikowane 12 Sty 2017