Udało się ustalić strukturę sekalozydów, antynowotworowych związków zawartych w pyłku żyta – donosi „Journal of the American Chemical Society”. Niemal 30 lat temu naukowcy odkryli, że dwie cząsteczki chemiczne (nazwane sekalozydami) obecne w pyłku żyta spowalniają wzrost guzów w zwierzęcych modelach raka. Jednak ustalenie budowy tych cząsteczek nie udawało się aż do chwili obecnej.

Na czym opiera się antynowotworowy potencjał sekalozydów?

Pyłek żyta kontra nowotwory

Tradycyjne techniki, takie jak zaawansowana spektroskopia jądrowego rezonansu magnetycznego, nie były w stanie w pełni określić orientacji kluczowych części cząsteczek. W rezultacie przez dziesięciolecia istniały dwa konkurujące ze sobą modele strukturalne.

Obie proponowane struktury miały te same atomy, te same połączenia i ten sam ogólny kształt. Jednak centralna część cząsteczek stanowiła swoje lustrzane odbicia. Ta subtelna różnica może zmienić sposób, w jaki cząsteczka pasuje do celu biologicznego i określić, czy jest biologicznie aktywna, czy obojętna. Mimo ograniczonej wiedzy o substancjach czynnych, wielu konsumentów na całym świecie spożywa ekstrakt z pyłku żyta w formie suplementu, aby chronić zdrowie prostaty.

Teraz naukowcom z Northwestern University (USA) udało się ustalić trójwymiarowe struktury obu cząsteczek – sekalozydów A i B. Wykorzystano metodę syntezy totalnej – stopniowy proces konstruowania naturalnej cząsteczki w laboratorium. Było to o tyle trudne, że w swoim rdzeniu sekalozydy A i B zawierają mocno ściśnięty, 10-członowy pierścień, który jest niezwykle trudny do zbudowania.

Sekalozydy i ich antyrakowy potencjał

Autorzy najpierw zbudowali większy, bardziej elastyczny pierścień, a następnie wywołali reakcję, która w jednym kroku przekształciła go w mniejszy, naprężony kształt. Po zsyntetyzowaniu obu konkurujących ze sobą wersji strukturalnych sekalozydów naukowcy porównali je z próbkami wyizolowanymi z pyłku żyta. Tylko jedna wersja idealnie pasowała, ostatecznie ujawniając prawdziwą strukturę molekularną.

– W ramach wstępnych badań inni badacze odkryli, że pyłek żyta może pomóc różnym modelom zwierzęcym w usuwaniu guzów poprzez nieznany, nietoksyczny mechanizm – powiedział prof. Karl A. Scheidt z Northwestern, który kierował badaniem.

Jak dodał, teraz, gdy została potwierdzona struktura tych cząsteczek, można znaleźć substancję czynną – lub część cząsteczki, która wykonuje zadanie.

– To punkt wyjścia do stworzenia lepszych wersji tych cząsteczek, które potencjalnie mogłyby wpłynąć na metody leczenia raka – uznał badacz.

– Produkty naturalne same w sobie niekoniecznie są skutecznymi lekami, ale stanowią doskonałe tropy – wskazał Scheidt. I dodał: Możemy czerpać inspirację z produktów naturalnych i wykorzystywać chemię do tworzenia lepszych wersji, które są dostępne doustnie, przetrwają metabolizm i trafią w odpowiednie cele.

autor: Paweł Wernicki
źródło: PAP

PRZEJDŹ DO: ANTYRAK