Z okazji Światowego Dnia Walki z Rakiem Komisja Europejska, we współpracy z Międzynarodową Agencją Badań nad Rakiem (IARC), zaprezentowała najnowszą (5.) edycję Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem (ang: European Code Against Cancer). To inicjatywa edukacyjna zapoczątkowana w 1987 roku, której celem jest pomoc ludziom w podejmowaniu świadomych decyzji zmniejszających ryzyko zachorowania na nowotwory.
Nowa edycja Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem obejmuje 14 prostych i zrozumiałych zaleceń, opartych na najnowszych dowodach naukowych, które każdy może zastosować w codziennym życiu.
Kodeks odnosi się do najważniejszych czynników ryzyka nowotworów, takich jak palenie tytoniu, nadwaga i otyłość, brak aktywności fizycznej, niezdrowa dieta, spożywanie alkoholu, narażenie na promieniowanie słoneczne, zanieczyszczenie powietrza, radon oraz czynniki rakotwórcze w miejscu pracy. Zawiera również zalecenia dotyczące karmienia piersią, zakażeń wywołujących nowotwory, hormonalnej terapii zastępczej oraz zorganizowanych programów badań przesiewowych w kierunku nowotworów.
Im więcej zaleceń będziemy przestrzegać, tym mniejsze ryzyko, że zachorujemy na raka. Według szacunków badaczy, istotnej części zgonów z powodu raka w Europie można by zapobiec, gdyby każdy stosował się do poniższych zaleceń.
Europejski Kodeks Walki z Rakiem
Poprzednie edycje Kodeksu obejmowały wyłącznie działania, które jednostki mogły podejmować w celu zapobiegania nowotworom. Obecnie, po raz pierwszy, Kodeks Walki z Rakiem zawiera także jasne, oparte na dowodach naukowych zalecenia skierowane do rządów i decydentów, otwierając drogę do silniejszych i bardziej systemowych działań politycznych na rzecz ochrony zdrowia obywateli i zmniejszenia obciążenia chorobami nowotworowymi w całej Europie.
– Europejski Kodeks Walki z Rakiem daje dziś nie tylko jasne wskazówki obywatelom, ale także konkretne drogowskazy dla państw. To dobra okazja, by w Polsce wzmocnić działania legislacyjne i organizacyjne w obszarze profilaktyki, które realnie przełożą się na zmniejszenie liczby zachorowań na nowotwory – podkreśla prof. Jacek Jassem, prezes Fundacji Polska Liga Walki z Rakiem.
– Nowy Europejski Kodeks Walki z Rakiem to prawdziwy przełom – jasno pokazuje, że profilaktyka nowotworów nie może być pozostawiona wyłącznie jednostkom. Apelujemy do decydentów w całej Europie o wykorzystanie tego Kodeksu jako punktu odniesienia dla wzmocnienia przepisów prawa i polityk chroniących zdrowie ludzi oraz zapobiegających nowotworom – komentuje Wolfgang Fecke, dyrektor wykonawczy Stowarzyszenia Europejskich Lig Walki z Rakiem (ECL).
Nowotwory nadal stanowią poważne i narastające obciążenie dla jednostek, systemów ochrony zdrowia oraz całego społeczeństwa. Szacuje się, że w 2022 r. w Unii Europejskiej z powodu nowotworów zmarło około 1,3 mln osób. Bez podjęcia działań liczba nowych zachorowań na nowotwory może wzrosnąć o około 18%, a liczba zgonów o 26% do 2040 r., co sprawi, że nowotwory staną się główną możliwą do uniknięcia przyczyną zgonów już do 2025 roku. Najnowsze szacunki wskazują, że całkowite koszty związane z nowotworami w Unii Europejskiej przekraczają 93 mld euro rocznie.
Kodeks jest dostępny we wszystkich językach urzędowych Unii Europejskiej. Wersja w języku polskim dostępna jest tutaj: KODEKS WALKI Z RAKIEM
Nowy Kodeks Walki z Rakiem – edycja 2026
W profilaktyce nowotworów warto uwzględnić czternaście cennych wskazówek zawartych w najnowszym Europejskim Kodeksie Walki z Rakiem (European Code Against Cancer 2026):
- Palenie tytoniu – Nie pal. Nie używaj tytoniu w żadnej postaci ani e-papierosów. Jeśli palisz, rzuć.
- Narażenie na dym tytoniowy w otoczeniu – Zadbaj o to, aby twój dom i samochód były wolne od dymu tytoniowego.
- Nadwaga i otyłość – Podejmuj działania, aby zapobiegać nadwadze i otyłości lub je kontrolować: Ogranicz spożycie żywności wysokokalorycznej, bogatej w cukier, tłuszcz i sól. Ogranicz spożycie napojów o wysokiej zawartości cukru. Pij głównie wodę i napoje niesłodzone. Ogranicz spożycie żywności wysokoprzetworzonej.
- Aktywność fizyczna – Bądź aktywny fizycznie w codziennym życiu. Ogranicz czas spędzany na siedząco.
- Dieta – Włącz do codziennej diety dużo produktów pełnoziarnistych, warzyw, roślin strączkowych i owoców. Ogranicz spożycie czerwonego mięsa i unikaj przetworzonego mięsa.
- Alkohol – Unikaj napojów alkoholowych.
- Karmienie piersią – Karm dziecko piersią jak najdłużej.
- Ekspozycja na słońce – Unikaj nadmiernej ekspozycji na słońce, szczególnie u dzieci. Stosuj ochronę przeciwsłoneczną. Nigdy nie korzystaj z solarium.
- Czynniki rakotwórcze w miejscu pracy – Zapoznaj się z czynnikami rakotwórczymi występującymi w miejscu pracy i poproś pracodawcę, aby zadbał o twoje bezpieczeństwo. Zawsze przestrzegaj zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
- Radon w pomieszczeniach – Dowiedz się, jaki jest poziom radonu w twojej okolicy, sprawdzając lokalną mapę radonową. Skorzystaj z pomocy specjalistów, aby zmierzyć poziom radonu w domu i w razie potrzeby go obniżyć.
- Zanieczyszczenie powietrza – Podejmij działania, aby zmniejszyć narażenie na zanieczyszczenie powietrza: Korzystaj z transportu publicznego, wybieraj spacer lub jazdę na rowerze zamiast samochodu. Podczas spacerów, jazdy na rowerze lub ćwiczeń wybieraj trasy o mniejszym natężeniu ruchu drogowego. Dbaj o to, aby twój dom był wolny od dymu, unikaj palenia materiałów takich jak węgiel czy drewno. Wspieraj polityki poprawiające jakość powietrza.
- Zakażenia rakotwórcze – Szczep dziewczęta i chłopców przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B oraz wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) w wieku zalecanym w twoim kraju. Badaj się i lecz na wirusowe zapalenie wątroby typu B i C, zakażenie ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV) oraz bakterię Helicobacter pylori, zgodnie z zaleceniami obowiązującymi w twoim kraju.
- Hormonalna terapia zastępcza – Jeśli po szczegółowej konsultacji z lekarzem zdecydujesz się na stosowanie hormonalnej terapii zastępczej (aby złagodzić objawy związane z menopauzą), postaraj stosować się ją jak najkrócej.
- Zorganizowane programy badań przesiewowych – Bierz udział w zorganizowanych programach badań przesiewowych zgodnie z zaleceniami obowiązującymi w twoim kraju, w kierunku: raka jelita grubego, raka piersi. raka szyjki macicy, raka płuca.
źródła: Polska Liga Walki z Rakiem, cancer-code-europe.iarc.who.int
ZOBACZ WIĘCEJ: PROFILKTYKA RAKA
