Choć nadal brakuje twardych danych i obszernych analiz dotyczących wpływu zanieczyszczenia powietrza na nasze zdrowie, eksperci pozostają zgodni – smog, który wdychamy prowadzi do rozwoju groźnych chorób, a jedną z nich może być rak płuca. Dotychczasowe ustalenia wskazują na silny związek pomiędzy ekspozycją na zanieczyszczone powietrze, a występowaniem negatywnych skutków zdrowotnych.

Polska jest „czerwonym punktem” na mapie Europy i należy do krajów o wysokim stopniu zanieczyszczenia powietrza substancjami szkodliwymi dla zdrowia człowieka i środowiska. Nie dziwi fakt, że temat zanieczyszczenia powietrza stał się przedmiotem publicznej dyskusji. Coraz więcej osób zadaje sobie pytanie o szkodliwość smogu, jego wpływ na zdrowie oraz związek pomiędzy smogiem a rosnącą liczbą zachorowań na raka.

Według wyliczeń – nawet 8% wszystkich zachorowań na nowotwory płuca może mieć swoją genezę w ekspozycji na smog. Z danych raportu Polskiej Izby Ekologii wynika, że każdego roku – ze względu na zły stan powietrza – umiera w Polsce blisko kilkadziesiąt tysięcy osób rocznie.

Wpływ smogu na zdrowie

Chociaż rozwój cywilizacji – w sposób nieunikniony – prowadzi do degradacji środowiska i zanieczyszczenia wody, gleby oraz powietrza, to jak wskazują eksperci, właśnie jakoś powietrza ma szczególnie silny wpływ na nasze zdrowie oraz środowisko naturalne.

Największe źródło emisji zanieczyszczeń do powietrza stanowi spalanie paliw. Zdecydowana większość całkowitej emisji groźnego pyłu, tlenku węgla, dwutlenku węgla, WWA, dioksyn, furanów i sadzy pochodzi właśnie ze źródeł spalania paliw.

Smog to nienaturalne zjawisko atmosferyczne, które jest efektem współwystępowania zanieczyszczeń powietrza spowodowanych działalnością człowieka oraz naturalnych zjawisk atmosferycznych takich jak mgła, wilgoć, braku przewietrzania i wiatru.

Emisja zanieczyszczeń do powietrza jest nieunikniona i wiąże się m.in. z przemysłem, naszym codziennym życiem, komunikacją czy transportem. Jak tłumaczą eksperci gwałtowne spadek jakości powietrza w naszym kraju w ostatnich latach oraz nasilenie się zjawiska smogu wiążą się głównie z tzw. niską emisją. To pojęcie dotyczy głównie indywidualnych gospodarstw domowych, lokalnych kotłowni małej mocy oraz budynków użyteczności publicznej.

To właśnie emisja dużej liczby zanieczyszczeń z niskich kominów przyczynia się do kumulacji pyłów w powietrzu w obszarach gęsto zamieszanych, a w konsekwencji – do powstawania zjawiska smogu.

Jak walczyć ze smogiem? Nie ma jednej recepty: należy inwestować w energię słoneczną, rezygnować z aut na rzecz transportu publicznego oraz dbać o lepsze izolowanie domów.

Za najbardziej niebezpieczne dla naszego zdrowia uznaje się pyły zawieszone o średnicy mniejszej niż 2,5 mikrona (PM2,5), które zawierają w swoim składzie metale takie jak arsen, nikiel, kadm, ołów, glin, węglowodory aromatyczne oraz różne związki węgla. Pyły posiadają łatwość głębokiej penetracji do dróg oddechowych, gdzie wywołują miejscowo wielotorową odpowiedź zapalną oraz stymulują rozwój procesów degeneracyjnych w tkance płucnej.

Z czasem, w wyniku trwałej ekspozycji na zanieczyszczone powietrze oraz smog w organizmie dochodzi do rozwoju bezobjawowego i systemowego stanu zapalnego oraz aktywacji układowego stresu oksydacyjnego. Procesy te mogą prowadzić do negatywnych zmian w narządach odległych.

Zanieczyszczenie powietrza a nowotwory

W ostatnim czasie w czasopiśmie Cancer przedstawiono wyniki badania w ramach którego naukowcy z Ottawy przeanalizowali częstość oraz rozmieszczenie zachorowań na ostrą białaczkę szpikową w Kanadzie w latach 1992-2010. W tym czasie odnotowano ponad 18 tysięcy zachorowań na ten nowotwór.

Zauważono, że pięć przemysłowych miast w Ontario ma zdecydowanie wyższy wskaźnik zachorowalności na ostrą białaczkę szpikową w porównaniu do pozostałych rejonów Kanady. Największą zachorowalność odnotowano w jednej z dzielnic miasta Sarnia – jej mieszkańcy mieli trzykrotnie wyższe ryzyko zachorowania w porównaniu ze średnią krajową.

Ten niepokojący wynik powiązano z zanieczyszczeniem powietrza spowodowanym przez miejscową rafinerię. Naukowcy podkreślają, że większa zachorowalność na ostrą białaczkę szpikową w przemysłowych miastach wiąże się najprawdopodobniej z gorszą jakością powietrza w tych miastach, choć zagadnienie to wymaga dalszych badań.

Dowiedziono natomiast, że zanieczyszczenie powietrza jest jednym z najważniejszych szkodliwych czynników środowiskowych wpływających na rozwój i funkcjonowanie układu oddechowego. Ten negatywny wpływ zaczyna się już na etapie życia płodowego.

Eksperci podejrzewają, że oddychanie zanieczyszczonym powietrzem i smog wpływają negatywnie nie tylko na zachorowalność na raka płuca, ale również wiążą się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju białaczki, raka piersi, mózgu i wątroby. Trwają badania epidemiologiczne, które mają dostarczyć twardych dowodów.

Wskazuje się również na związek między zanieczyszczeniem powietrza, a możliwością wystąpienia astmy oskrzelowej i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Zanieczyszczone powietrze w istotny sposób zwiększa zapadalność na infekcje dróg oddechowych, w tym zapalenie płuc, w szczególności u dzieci i osób starszych. Istnieje bogata literatura dokumentująca wpływ zanieczyszczeń powietrza na układ krążenia.

Czy smog powoduje raka płuca

Rak płuca jest obecnie najczęstszym nowotworem na świecie (około 1,8 miliona zachorowań rocznie). Najważniejszym czynnikiem ryzyka raka płuca jest aktywne palenie tytoniu.

Do innych czynników ryzyka wystąpienia choroby należą: bierne palenie, narażenie na promieniowanie jonizujące oraz ekspozycja zawodowa na azbest i niektóre metale (nikiel, arsen, kadm, ołów).

Według Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem lista substancji o udowodnionym działaniu rakotwórczym obejmuje również spaliny Diesla, radon, chlorometyl, chlorek winylu i wielopierścieniowe aromatyczne związki (węglowodory).

Zwiększenie ryzyka rozwoju raka płuca przypisuje się niektórym chorobom układu oddechowego (przewlekła obturacyjna choroba płuc, pylica, zwłóknienie płuc).

Zdaniem ekspertów – również narażenie na zanieczyszczenia powietrze i smog mają związek ze wzrostem ryzyka występowania nowotworów, przede wszystkim raka płuca.

Pył zawieszony (aerozole atmosferyczne o średnicy nie większej niż 2,5 μm) został sklasyfikowany przez Międzynarodową Agencję Badań nad Rakiem (IARC) jako substancję o udowodnionym działaniu rakotwórczym.

Według danych Europejskiej Agencji Ochrony Środowiska – każdego roku w naszym kraju z powodu narażenia na powszechnie występujące zjawisko zanieczyszczenia powietrza przedwcześnie umiera ponad 40 tysięcy osób.

Czy smog powoduje raka? Wpływ smogu na zdrowie
5 (100%) 7 votes