Picie alkoholu jest uznanym czynnikiem ryzyka raka piersi, a mimo to pracownicy ochrony zdrowia rzadko pytają pacjentów o to, czy go spożywają – alarmują eksperci Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w informacji prasowej opublikowanej z okazji Miesiąca Świadomości Raka Piersi. Organizacja apeluje również o podejmowanie bardziej merytorycznych dyskusji na temat alkoholu i zdrowia, tak aby oparte na dowodach naukowych informacje skłaniały ludzi do zdrowszego stylu życia.
- Alkohol przyczynia się do rozwoju co najmniej siedmiu rodzajów nowotworów, w tym raka piersi.
- Tylko 21 proc. kobiet uczestniczących w badaniu WHO/Europa wiedziało o związku alkoholu z rakiem piersi.
- W październiku 2026 r. WHO/Europa uruchomiło narzędzie wspierające personel medyczny w rozmowach o alkoholu i ryzyku zdrowotnym.
WHO: alkohol powoduje raka piersi
Alkohol przyczynia się do powstania co najmniej siedmiu rodzajów nowotworów, w tym raka piersi, a także chorób układu krążenia i wątroby. Mimo to wiele osób w Regionie Europejskim WHO wciąż nie zdaje sobie sprawy z tych zagrożeń.
Brak wiedzy jest szczególnie widoczny w przypadku raka piersi. W 14 krajach, w których WHO/Europa przeprowadziło badania, zaledwie 15 proc. respondentów wiedziało, że alkohol może przyczyniać się do rozwoju raka piersi. Wśród kobiet świadomość ta wynosiła jedynie 21 proc. Tymczasem szacuje się, że w 2020 r. w regionie europejskim WHO alkohol był przyczyną 39 200 nowych przypadków zachorowań na raka piersi.
– Szkody wyrządzane przez alkohol nie są abstrakcyjne. Mogą to być choroby serca i wątroby. Może to być dziecko narażone na alkohol przed urodzeniem. Może to być lęk i depresja. A może to być kobieta, u której rozwinie się rak piersi, a która nigdy nie została poinformowana o ryzyku związanym z alkoholem – skomentowała dr Carina Ferreira-Borges, regionalna doradczyni WHO/Europa ds. alkoholu.
Jak przypomniała, badania przesiewowe i krótkie interwencje stanowią dla specjalistów praktyczne narzędzie pozwalające zidentyfikować ryzyko związane ze spożywaniem alkoholu, zanim pojawią się poważniejsze problemy. Badanie przesiewowe może polegać na zadaniu kilku krótkich pytań, które pozwolą określić poziom ryzyka u danej osoby. Z kolei krótka interwencja pomaga takiej osobie zrozumieć, w jaki sposób alkohol może wpływać na jej zdrowie i jest też wsparciem w dokonaniu zmian.
Rak piersi: tysiące zachorowań i niska świadomość
Niestety spożywanie alkoholu jest często tym modyfikowalnym czynnikiem ryzyka dla zdrowia, o którym pracownicy ochrony zdrowia rozmawiają z pacjentami najrzadziej – znacznie rzadziej niż o paleniu tytoniu, aktywności fizycznej czy sposobie odżywiania.
Specjalistom może brakować czasu, odpowiedniego przeszkolenia lub pewności siebie. Mogą nie wiedzieć, w jaki sposób poruszyć kwestię spożycia alkoholu, aby rozmówcy nie poczuli się oceniani; mogą też nie mieć pewności, o co pytać lub gdzie szukać wiarygodnych wskazówek i narzędzi. W wielu dziedzinach temat alkoholu jest jedynie marginalnie uwzględniany w programach kształcenia zawodowego, co sprawia, że pracownicy ochrony zdrowia mają braki w wiedzy albo polegają na nieaktualnych informacjach i utrwalonych błędnych przekonaniach.
Rozmowa o ryzyku nie powinna budzić wstydu
Uruchomione przez WHO centrum ds. badań przesiewowych i krótkich interwencji w zakresie spożycia alkoholu (WHO Alcohol Screening and Brief Interventions Hub) gromadzi w jednym miejscu wiarygodne dane oraz praktyczne narzędzia, które są potrzebne do przeprowadzenia takiej rozmowy.
Pracownicy ochrony zdrowia mogą korzystać z kwestionariusza AUDIT – uznanego na całym świecie, 10-punktowego narzędzia przesiewowego – aby ocenić poziom ryzyka związanego z piciem alkoholu u danej osoby. Interaktywne narzędzia pokazują, co uznaje się za „standardową porcję alkoholu” oraz w jaki sposób alkohol wpływa na zdrowie. Z koli SBI Assistant, narzędzie oparte na sztucznej inteligencji, pomaga użytkownikom ustalić, jak rozpocząć rozmowę lub znaleźć odpowiednie materiały. Całość uzupełniają wytyczne oraz dowody naukowe Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) dotyczące badań przesiewowych i krótkich interwencji.
Ułatwia to pracownikom ochrony zdrowia i innym osobom wczesne rozpoznawanie zagrożeń związanych z alkoholem, prowadzenie rozmów na ten temat oraz udzielanie wsparcia.
Na podstawie: PAP
PRZEJDŹ DO: PROFILAKTYKA RAKA
