Rak piersi stanowi dużą grupę zróżnicowanych co do biologii i przebiegu nowotworów. Szacuje się, że nowotwór piersi stanowi 25% ogółu wszystkich nowotwór złośliwych wykrywanych u kobiet. W Polsce stwierdza się każdego roku kilkanaście tysięcy nowych przypadków. Częstość występowania choroby związana jest z poziomem cywilizacyjnym społeczeństwa, a szczyt zachorowań na raka piersi występuje u kobiet w wieku 50-69 lat.

Niepokojące są dane dotyczące występowania raka piersi u młodych kobiet – liczba nowych przypadków u kobiet w wieku 20-49 lat w ostatnich latach istotnie wzrosła.

Z drugiej strony – w raku piersi, w porównaniu do innych nowotworów, odsetek wyleczeń jest wysoki. Największe szanse na wyleczenie mają osoby, u których nowotwór został wykryty we wczesnym stadium zaawansowania, a kluczem do szybkiej diagnozy są regularne badania.

Wiedza na temat nowotworów złośliwych piersi poszerza się i ulega zmianie. Choć nowe leki i opcje terapeutyczne pozytywnie wpływają na poprawę rokowania, to najważniejsze pozostaje wykrycie raka piersi na wczesny etapie zaawansowania. Pomóc może w tym zachowanie tzw. czujności onkologicznej wyrażającej się znajomością potencjalnych objawów raka piersi oraz korzystanie z badań profilaktycznych i przesiewowych (skrining).

Październik został symbolicznie uznany na całym świecie jako Miesiąc Świadomości Raka Piersi (Pinktober).

Poniższy poradnik zawiera informacje dotyczące objawów raka piersi, metod wykrywania guzów w piersiach oraz rokowań przy raku piersi.

SPIS TREŚCI:

Rak piersi – jakie daje objawy


Rak piersi rozwija się z komórek nabłonka przewodów lub zrazików gruczołu sutkowego (potocznie piersi). Początkowo rośnie miejscowo i zwykle nie daje żadnych objawów — u większości chorych pierwszym sygnałem jest niebolesny guzek wyczuwalny podczas badania palpacyjnego.

To najczęściej diagnozowany nowotwór złośliwy u kobiet na świecie. Co roku rozpoznaje się go u około 1,5 miliona kobiet. Warto pamiętać, że choroba może dotyczyć również mężczyzn — stanowią oni około 1% przypadków.

Potencjalne objawy raka piersi (guza sutka) zależą przede wszystkim od stopnia jego zaawansowania. Zarówno rak piersi, jak i łagodny nowotwór sutka w początkowym okresie rozwoju przebiegają najczęściej bezobjawowo i wówczas zmiany nowotworowe najczęściej wykrywa się podczas profilaktycznej mammografii lub innego badania diagnostycznego piersi.

Każde niepokojące zmiany, które mogą stanowić potencjalne objawy raka piersi powinien zweryfikować doświadczony lekarz. We wczesnych stadiach rak sutka może być wykryty wyłącznie badaniem specjalistycznym.

W miarę rozrostu guza piersi dochodzą kolejne symptomy takie jak:

  • asymetria piersi,
  • wciągnięcie skóry lub brodawki sutkowej,
  • zaczerwienienie skóry,
  • jednostronny wyciek z brodawki.

Najczęstszym objawem raka sutka jest guz, który nierzadko wykrywa sama chora. Częstość występowania tego objawu szacuje się między 65% a 76%. Guz w piersi jest zwykle dość twardy, czasami ma nierówną powierzchnię i na ogół dobrze wyczuwalne granice. Guzek piersi jest najczęściej całkowicie niebolesny, a pacjentki bardzo rzadko zgłaszają towarzyszące mu objawy, takie jak kłucie czy pociąganie.

Innym charakterystycznym objawem jaki daje rak piersi jest wyciek z brodawki sutkowej. Sama brodawka może być wciągnięta, pogrubiała, o zmienionym zabarwieniu lub z owrzodzeniami.

Symptomy raka piersi mogą dotyczyć także skóry. Może ona być zaczerwieniona, zmieniona, z obecnością twardego nacieku, owrzodzenia czy wciągnięcia. Objaw skórki pomarańczowej świadczy zazwyczaj o znacznym miejscowym zaawansowaniu procesu nowotworowego.

Rak piersi na wczesnym etapie może nie powodować żadnych objawów. Może zostać wtedy wykryty podczas regularnie wykonywanych badań obrazowych – np. mammografii lub USG piersi.

Do typowych objawów raka piersi nalezą również powiększenie okolicznych węzłów chłonnych oraz symptomy związane z przerzutami w odległych narządach.

Szczególnie agresywną postacią raka piersi jest zapalny rak sutka, który na szczęście występuje relatywnie rzadko. W badaniu przedmiotowym często nie stwierdza się guza, a objawem zapalnego raka piersi jest obrzęknięta „pomarańczowa” skóra.

SPRAWDŹ: JAK BADAĆ PIERSI

rak piersi objawy

Najczęstsze objawy raka piersi – lista

  • U kobiet, u których rozwija się rak sutka, zmiany w obrębie skóry piersi mogą obejmować zaciągnięcie skóry nad guzem (czasem bardzo dyskretne), obrzęk skóry, zmiany o charakterze tak zwanej „skórki pomarańczy” (objaw zaawansowanego raka piersi i częsty w raku zapalnym), zaczerwienienie skóry i jej owrzodzenie. Naciek skóry lub jej owrzodzenie to objaw zaawansowanego raka piersi podobnie jak guzki satelitarne.
  • Objawy raka piersi w obrębie brodawki sutkowej charakteryzują się wyciekiem z brodawki sutkowej, który ma charakter surowiczy lub surowiczo-krwisty, wciągnięciem brodawki (rzadki objaw nowotworu piersi), wykwitami o charakterze zmian krostowatych, w sytuacji progresji rakowi sutka może towarzyszyć krwawienie lub owrzodzenie.
  • Ból jest dość rzadkim objawem towarzyszącym pierwotnej zmianie w piersi, natomiast jest częstym symptomem zaawansowanego raka piersi, gdy na przykład obecne są przerzuty raka do kości. Niewielka grupa chorych kobiet z rakiem sutka odczuwa dyskretne dolegliwości w postaci kłucia, krótkotrwałego dyskomfortu i bólu w okolicy guza piersi.
  • Częstym objawem raka piersi jest powiększenie pachowych węzłów chłonnych po stronie guza.
  • U niektórych chorych rak piersi przybiera postać zapalną i objawia się wówczas obrzękiem i zaczerwienieniem skóry, zwiększonym uciepleniem i bolesnością.
  • U kobiet karmiących piersią, rak sutka został opisany jako zjawisko nazywane milk rejection sign, które polega na niechęci dziecka do ssania chorej piersi matki.
  • Charakterystyka objawów choroby nowotworowej piersi z przerzutami do odległych narządów zależy od lokalizacji tych zmian (duszność, bolesność związana ze złamaniem kości, zawrotu głowy i wymioty, niewydolność oddechowa).

ZOBACZ: OD POSTĘPU DO POSTĘPU – PRZEŁOMY W RAKU PIERSI

Nowotwór piersi – jak wykryć?


Wczesne wykrycie raka piersi znacząco zwiększa szanse na pełne wyleczenie. Nowoczesne metody obrazowania, takie jak mammografia, ultrasonografia czy rezonans magnetyczny, pozwalają na identyfikację nawet milimetrowych zmian w tkance piersi. W połączeniu z badaniami histopatologicznymi i genetycznymi umożliwia to nie tylko potwierdzenie obecności nowotworu, ale również dokładną ocenę jego typu biologicznego, stopnia złośliwości i wrażliwości na konkretne terapie.

Rosnąca liczba wykrywanych nowotworów złośliwych w obrębie gruczołu piersiowego u chorych bez charakterystycznych symptomów i objawów raka piersi jest wynikiem prowadzonych na szeroką skalę badań przesiewowych. Największe znaczenie we wczesnym wykrywaniu raka piersi ma mammografia, która umożliwia wykrycie postaci przedklinicznych.

Najważniejszymi badaniami obrazowymi raka piersi są: mammografia i USG piersi z oceną dołów pachowych. Na ich podstawie można stwierdzić, czy wymagana jest dalsza diagnostyka, w tym wykonanie biopsji gruboigłowej.

Do cech sugerujących w badaniu mammograficznym obecność złośliwego procesu i mogących świadczyć o rozwoju tak podstępnej choroby jaką jest rak sutka zaliczamy: asymetrię, obecność mikrozwapnień, litą zmianę o intensywnym wysyceniu i zaburzenia struktury gruczołu piersiowego. W przypadku wykrycia wspomnianych zmian konieczna jest dalsza ocena w kierunku diagnozy: rak piersi.

Nie każdy guz piersi jest rakiem, lecz do chwili wyjaśnienia jego natury powinien być traktowany jako potencjalny nowotwór złośliwy.

ZOBACZ: PROFILAKTYCZNA MASTEKTOMIA

nowotwór piersi

Rak sutka – mammografia i usg piersi


Diagnostyka nowotworów sutka opiera się na mammografii diagnostycznej, badaniu ultrasonograficznemu lub w niektórych przypadkach na badaniu rezonansem magnetycznym.

Klasyczna mammografia jest najważniejszą metodą obrazowania piersi. Objawy mammograficzne zmiany łagodnej piersi to guzek o wysyceniu równym tkance gruczołowej, zmiana dobrze ograniczona, łagodne zwapnienia, zmiana o kształcie okrągłym, owalnym lub policyklicznym. Mammografia pozwala na wykrycie zmiany o średnicy zaledwie kilku milimetrów, umożliwia ocenę lokalizacji guza oraz wykonanie biopsji (celowanej lub otwartej)

Zgodnie z najnowszymi zapowiedziami Ministerstwa Zdrowia – od listopada 2023 roku z bezpłatnej mammografii będą mogły korzystać kobiety w wieku od 45 do 74 lat.

Badanie USG cechuje się mniejszą czułością i swoistością, ale jest to technika szczególnie przydatna u młodych kobiet, które pragną sprawdzić czy w ich piersiach nie rozwija się tak podstępna choroba jak rak piersi. Ultrasonografia piersi jest badaniem bezpiecznym dla kobiet w ciąży. Nie znajduje zastosowania w badaniach przesiewowych ponieważ rzadko pozwala na wykrycie zmian niewyczuwalnych palpacyjnie.

Rezonans magnetyczny piersi to technika charakteryzująca się wysoką czułością i swoistością. Przeszkodą w powszechnej diagnostyce obrazowej raka piersi z wykorzystaniem MRI jest wysoki koszt procedury. W praktyce wykorzystywany jest w przypadku zmian niejednoznacznych i wymagających pogłębionej diagnostyki.

Jak dostać właściwą diagnozę raka piersi?

Na podstawie wyników badań obrazowych piersi (mammografii i USG piersi) podejmowane są dalsze decyzje. W przypadku podejrzanych wyników BIRADS4 lub BIRADS5 należy wykonać biopsję guza piersi.

Warto pamiętać, że podstawą ustalenia ostatecznego rozpoznania w przypadku raka piersi jest zawsze wynik badania patomorfologicznego podejrzanego guza. Podstawą diagnostyki jest biopsja gruboigłowa z oceną typu nowotworu, ekspresji receptorów, oceną stopnia złośliwości G, wskaźnika proliferacji Ki-67 oraz sprawdzenie nosicielstwa mutacji BRCA.

Jeśli podejrzane są pachowe węzły chłonne, również należy wykonać ich biopsję. Następnie dalsze decyzje podejmowane są po otrzymaniu wyników patologicznych.

Rak piersi – leczenie i terapia


Wczesne wykrycie guza pozwala na szybkie rozpoczęcie leczenia raka piersi. W związku z tym, wszystkie kobiety powinny zachować czujność onkologiczną wyrażającą się znajomością objawów raka piersi oraz przestrzeganiem zasad profilaktyki. Należy również niezwłocznie konsultować z lekarzem wszelkie niepokojące symptomy mogące sugerować rozwój raka piersi.

Leczenie nowotworu w dużej mierze zależy od stadium choroby, możemy wyróżnić: wczesnego, miejscowo zaawansowanego oraz przerzutowego raka piersi (IV stadium).

Rak piersi jest chorobą zróżnicowaną, występują 3 główne typy biologiczne (rak hormonozależny, rak HER2-dodatni, rak piersi potrójnie ujemny.

Dostępne metody leczenia dzielą się na działania miejscowe oraz systemowe. Optymalna strategia leczenia raka piersi powinna uwzględniać wielodyscyplinarną terapią skojarzoną. Wykorzystuje się zarówno metody leczenia miejscowego (zabieg chirurgiczny raka piersi i radioterapię) oraz postępowanie systemowe (chemioterapia, hormonoterapia, leczenie celowane molekularnie, immunoterapia, koniugaty).

Podstawą do ustalenia właściwej sekwencji leczenia raka piersi jest wynik badania histopatologicznego, ustalenie czynników prognostycznych i predykcyjnych oraz określenie stopnia zaawansowania choroby.

Współczesne leczenie raka piersi coraz bardziej opiera się na indywidualnym podejściu do pacjentki. Dzięki zaawansowanej diagnostyce, lekarze są w stanie określić dokładny podtyp nowotworu i przewidzieć, które terapie będą najbardziej skuteczne. Analiza receptorów HER2, estrogenowego i progesteronowego, a także badania dotyczące mutacji BRCA1/2 pozwalają na precyzyjne dobranie terapii, co znacząco zwiększa szanse na sukces leczenia.

Warto podkreślić, że nowoczesne leczenie celowane i immunoterapia stosowane w terapii raka piersi dostępne są w Polsce w ramach programu lekowego.

Jak podkreślają eksperci, w przypadku raka piersi ważne jest, aby leczyć się w tzw. Breast Cancer Unit (ośrodku specjalizującym się w skoordynowanym leczeniu raka piersi) lub w szpitalu, w którym pracuje doświadczony personel.

rak sutka leczenie i rokowania

Rak piersi – rokowania w chorobie


Rokowanie pacjentek z rakiem piersi zależy od wielu czynników, w tym stadium choroby w momencie rozpoznania, charakterystyki histopatologicznej guza (czyli podtypu biologicznego raka piersi), czynników genetycznych czy stanu ogólnego chorej. Dzięki olbrzymiemu postępowi w diagnostyce i leczeniu wskaźniki przeżycia w ciągu ostatnich dziesięcioleci uległy znacznej poprawie.

Rokowania przy raku piersi zależą od zaawansowania choroby, co podkreśla znaczenie wczesnego wykrycia guza oraz m.in. znajomości potencjalnych objawów raka piersi. 

Aktualnie rak piersi jest chorobą uleczalną u wielu chorych pod warunkiem jej wczesnego wykrycia. Rokowanie chorych na raka piersi najczęściej jest stosunkowo dobre w porównywaniu z innymi nowotworami. Ważne jest, aby pamiętać, że dane dotyczące przeżyć są oparte na statystykach i ogólnych trendach, a każdy przypadek jest unikalny

Rokowania w raku piersi:

  • Stopień I – 98-100%
  • Stopnień II – ok. 90%
  • Stopień III – 66-98%.
  • Stopień IV – 22-25%

U części osób z rakiem piersi, pomimo wdrożonej terapii, dochodzi do wznowy choroby. Nawrót procesu nowotworowego może mieć charakter miejscowy lub odległy, co oznacza, że komórki nowotworowe występują w różnych miejscach w organizmie.

W momencie pojawienia się przerzutów odległych, raka piersi staje się chorobą przewlekłą oraz nieuleczalną. Warto jednak pamiętać, że nawet przy założeniu, że całkowite wyleczenie w momencie wznowy jest niemożliwe, dzięki najnowszym terapiom możliwe jest uzyskanie wieloletnich okresów wolnych od objawów choroby.

Rak piersi – wsparcie i fundacje


Wsparcie w raku piersi to nie tylko leczenie medyczne, ale także ogromna rola organizacji i grup wsparcia. Fundacje takie jak Rak’n’Roll, Alivia, Onkocafe czy Ruch Onkologiczny PARS oferują pacjentkom pomoc psychologiczną, warsztaty, konsultacje ze specjalistami oraz praktyczne porady dotyczące życia z chorobą.

Lokalne organizacje i kluby Amazonek działają w wielu miastach, umożliwiają wymianę doświadczeń i rozmowę z osobami, które przeszły podobną drogę. Takie inicjatywy pomagają pacjentkom odzyskać poczucie sprawczości i siły w powrocie do zdrowia.

ZOBACZ: RAK PIERSI – BAZA WIEDZY

DAROWIZNA: WSPIERAJ ZWROTNIK RAKA