Przed nami szczyt zachorowań na grypę, który nastąpi w Polsce w ciągu najbliższych dwóch tygodni – przekazał Główny Inspektor Sanitarny Paweł Grzesiowski. Na początku lutego 2026 roku ponownie wzrósł u naszym kraju wskaźnik zachorowalności na grypę. Wynosi on obecnie blisko 400 przypadków na 100 tys. osób, czyli przekroczył najwyższą wartość z ubiegłorocznego sezonu grypowego. Dla porównania – na początku stycznia 2026 roku odnotowano w naszym kraju średnio 70 przypadków zachorowań na 100 tys. mieszkańców.
Jak podkreśla Główny Inspektor Sanitarny – za większość zachorowań na grypę w Polsce odpowiada podtyp K wirusa grypy typu A(H3N2). Dr Paweł Grzesiowski zaznaczył, że dostępne w tym sezonie szczepionki na grypę mają około 70 proc. skuteczność wobec wariantu K. Obniżają ryzyko zachorowania oraż ciężkiego przebiegu i powikłań choroby.
W związku z dużą liczbą zachorowań na grypę w Polsce i inne infekcje niektóre szpitale wprowadziły czasowe ograniczenia przyjmowania oraz odwiedzin pacjentów.
Sanepid zaleca częstsze mycie rąk, zakrywanie ust podczas kaszlu, zachowanie dystansu społecznego (1,5 m), noszenie masek ochronnych we wszystkich miejscach, gdzie występują duże skupiska osób o nieznanym statusie zdrowotnym, wprowadzenie pracy zdalnej w większym zakresie oraz pozostawanie w samoizolacji domowej osób chorych przez 5-7 dni.
Grypa w Polsce – sprawdź, jak wygląda aktualna sytuacja w naszym kraju oraz dowiedz się jakie objawy daje grypa.
Grypa w Polsce – aktualne dane i zachorowania
Za większość zachorowań na grypę w Polsce odpowiada obecnie podtyp K wirusa grypy typu A (H3N2). GIS podkreślił, że duże mrozy „nie zabijają wirusów” . Wirusy grypy są bardzo odporne na niskie temperatury.
W sezonie 2025/2026 przeciwko grypie zaszczepiło się 2,2 mln osób – wynika z danych portalu ezdrowie.
– Dostępne w tym sezonie szczepionki mają około 70 proc. skuteczność wobec wariantu K. Obniżają ryzyko zachorowania i ciężkiego przebiegu choroby – ekspert.
W związku z dużą liczbą zachorowań na grypę w Polsce i inne infekcje niektóre szpitale wprowadziły czasowe ograniczenia przyjmowania pacjentów. Wojewódzki Szpital Zespolony (WSzZ) w Płocku zalecił odwiedzającym stosowanie masek ochronnych i ograniczył liczbę odwiedzających do jednej osoby.
Eksperci przewidują, że może to być wyjątkowo trudny sezon ze względu na krążącą zmutowaną wersję wirusa H3N2 podtyp K, rodzaj sezonowego wirusa grypy A.
W związku ze szczytowym okresem zachorowań na grypę, trwającym od stycznia do marca, Państwowa Inspekcja Sanitarna (sanepid) zaleca szczepienia przeciw grypie, przede wszystkim osobom w grupach ryzyka:
- dzieciom do 14. roku życia,
- dorosłym powyżej 50. roku życia,
- osobom z przewlekłymi schorzeniami,
- kobietom w ciąży,
- pracownikom ochrony zdrowia, pracownikom oświaty oraz placówkom opieki długoterminowej.
ZOBACZ WIĘCEJ: SZCZEPIENIE PRZECIW GRYPIE
Grypa – warianty wirusa w Polsce
Zdaniem naukowców dzięki zmianom genetycznym tegoroczny wirus może mieć większą zdolność do omijania odpowiedzi immunologicznej. To z kolei zwiększyłoby jego zdolność zakażania i rozprzestrzeniania się w porównaniu do poprzednich sezonów grypowych.
– Ważną cechą tegorocznego sezonu grypowego jest pojawienie się nowego wariantu grypy A(H3N2) – określonego jako wariant K. Nowy wariant wirusa grypy nie wykazuje szczególnej zjadliwości, ale ponieważ jest nowym mutantem to w populacji nie ma pamięci immunologicznej, zatem wiele osób po kontakcie zachoruje – podkreśla Główny Inspektor Sanitarny dr Paweł Grzesiowski.
Nowy podtyp grypy nie jest wynikiem rekombinacji czy mieszania wirusów. „To wciąż ten sam wirus H3N2, który krąży wśród ludzi od 1968 roku, ale z pewnymi mutacjami w genach” – napisano w analizie Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób.
CZYTAJ: INFEKCJA WIRUSOWA – OBJAWY, LECZENIE
Grypa – objawy choroby
Wirusem grypy łatwo się zakazić. Do zakażenia wirusem grypy u ludzi dochodzi najczęściej drogą kropelkową, rzadziej w wyniku bezpośredniego kontaktu z chorym lub ze skażoną powierzchnią. Noszenie maseczek, częste mycie rąk i niedotykanie twarzy, kiedy jesteśmy poza domem, może dodatkowo ograniczać zakażenia.
Czas inkubacji zależy od ilości materiału inokulacyjnego i wynosi od 18 do 72 godzin. Okres zakaźności osób dorosłych wynosi średnio 5-10 dni – 1 przed i 5 dni po wystąpieniu objawów choroby, a u dzieci może pojawiać się kilka dni przed objawami i trwać nawet ponad 7 dni po ich wystąpieniu.
Grypa zwykle rozpoczyna się nagle czemu towarzyszą objawy ze strony układu oddechowego oraz objawy ogólnoustrojowe miejscowe. Objawy grypy ze strony układu oddechowego są związane z postępującą replikacją wirusa i obumieranie komórek nabłonka oddechowego, natomiast objawy ogólnoustrojowe grypy wynikają z odpowiedzii immunologicznej.
W rozpoznaniu grypy wskaźnikiem diagnostycznym o najwyższej trafności są trzy objawy grypy:
- gorączka powyżej 37,8°C
- kaszel
- ostry początek choroby
Objawy ogólnoustrojowe grypy:
- gorączka
- dreszcze
- bóle mięśni
- bóle głowy
- złe samopoczucie
Symptomy grypy ze strony układu oddechowego:
- drapanie w gardle
- suchy, męczący kaszel
- uczucie zatkanego nosa
- katar
U dzieci obserwuje się także zapalenie ucha środkowego i zapalenie krtani. Warto pamiętać, że u osób starszych typowe dolegliwości ze strony układu oddechowego mogą nie występować, a głównym objawem grypy może być podwyższona temperatura ciała, zmęczenie lub zaburzenia świadomości.
Rozpoznanie grypy opiera się głównie na objawach klinicznych, danych epidemiologicznych oraz na diagnostyce. W tej ostatniej wykorzystuje się testy wirusologiczne – RT-PCR z wymazu, szybkie testy antygenowe oraz testy wielopanelowe typu combo (grypa A/B + RSV + SARS-CoV-2).
Grypa – zalecenia i leczenie
Główny Inspektor Sanitarny dr Paweł Grzesiowski apeluje do lekarzy rodzinnych o testowanie pacjentów w kierunku grypy.
– Test daje możliwość szybkiej diagnozy i uruchomienia leczenia celowanego. W polskich aptekach jest dostępny na receptę lek przeciwwirusowy, który skutecznie działa, jeśli zakażenie rozpoznamy we wczesnej fazie. Leczenie grypy zmniejsza ryzyko powikłań i skraca okres zakaźności. Lek przeciwwirusowy można także zastosować w profilaktyce poekspozycyjnej u pacjentów z wysokim ryzykiem ciężkiego przebiegu grypy – informuje ekspert.
Leczenie przyczynowe przeciwwirusowe w przypadku grypy stosuje się najczęściej u osób z grupy zwiększonego ryzyka powikłań oraz przy ciężkim przebiegu choroby. Zastosowanie znajdują leki przeciwwirusowe (dostępne na receptę): oseltamiwir i zanamiwir. Leczenie jest najskuteczniejsze, jeżeli zostanie wdrożone w ciągu 48 godzin od wystąpienia pierwszych objawów. Zadaniem leków jest zahamowanie namnażania wirusa, co może skrócić czas trwania choroby oraz zmniejszyć ryzyko powikłań.
Leczenie objawowe w przypadku lekkiego przebiegu grypy opiera się na lekach przeciwgorączkowych i przeciwbólowych, które mają na celu obniżyć gorączkę oraz zmniejszyć dolegliwości bólowe.
Jak przypominają specjaliści – antybiotyki nie leczą grypy (chyba że lekarz rozpozna nadkażenie bakteryjne).
Grypa a choroba nowotworowa
Sezon grypy w Polsce trwa w pełni. Dla pacjentów onkologicznych jest to szczególnie ważne, ponieważ osłabiony układ odpornościowy zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu chorób wirusowych.
Jak podkreśla dr n. med. Marek Szpakowski – Pełnomocnik Dyrektora NIO ds. Zakażeń Szpitalnych i Zwalczania Chorób Zakaźnych – w zdecydowanej większości przypadków szczepienia przeciw grypie i COVID-19 są dla pacjentów onkologicznych zalecane. Chorzy leczeni onkologicznie należą do grupy wysokiego ryzyka ciężkiego przebiegu tych infekcji. Wynika to zarówno z samej choroby nowotworowej, która osłabia naturalną odporność, jak i z prowadzonego leczenia, takiego jak chemioterapia, radioterapia czy zabiegi chirurgiczne.
– Choć u osób zdrowych zakażenie koronawirusem czy grypą często przebiega łagodnie, u pacjentów onkologicznych może mieć znacznie cięższy przebieg, prowadząc do powikłań. Dodatkowo infekcja w trakcie terapii może skutkować koniecznością przesunięcia kolejnych etapów leczenia, a w skrajnych sytuacjach – nawet jego przerwaniem. Dlatego warto się chronić, szczepienia pomagają zmniejszyć ryzyko ciężkiego przebiegu infekcji i pozwalają bezpieczniej kontynuować leczenie, dając pacjentom większy spokój i poczucie bezpieczeństwa – wyjaśnia ekspert.
Jeśli to możliwe, najlepiej zaszczepić się jeszcze przed rozpoczęciem leczenia onkologicznego, ponieważ odporność rozwija się zwykle w ciągu 2–3 tygodni od szczepienia. Szczepienie przeciw grypie u pacjentów onkologicznych jest możliwe także w trakcie terapii. Zazwyczaj zaleca się wykonanie go około 2 tygodnie przed rozpoczęciem cyklu chemioterapii lub około tydzień po jego zakończeniu. Ważne jest, aby unikać momentu tzw. nadiru, czyli najniższego poziomu odporności po podaniu cytostatyków. Dlatego optymalny termin zawsze powinien być ustalany z lekarzem prowadzącym.
ŹRODŁA: PAP, GIS, NIO-PIB
ZOBACZ WIĘCEJ: WIRUSOLOGIA
