Szczepienia ochronne i szczepionki

Szczepienia ochronne stanowią fundament współczesnej profilaktyki zdrowotnej, chroniąc zarówno jednostki, jak i całe społeczności przed groźnymi chorobami zakaźnym. Szczepienie polega na wprowadzeniu do organizmu preparatu zawierającego określone antygeny, które pobudzają swoistą odporność komórkową i humoralną organizmu, w rezultacie tworzy się tzw. pamięć poszczepienna i uodpornienie.

Szczepionki

Szczepionka to biologiczny preparat odpornościowy, zawierający określony antygen (lub antygeny), który po wprowadzeniu do organizmu wywołuje odpowiedź immunologiczną.

Szczepionki dzieli się (ze względu na zawartość) na szczepionki monowalentne lub jednoważne, poliwalentne, wieloważne lub skojarzone. Ze względu na zakres działania szczepionek rozróżniamy szczepionki swoiste (stosowane do zapobiegania określonych chorób) lub nieswoiste (szczepionki stosowane do poprawy ogólnej odporności).

Szczepienia obowiązkowe w Polsce są regulowane przez program szczepień, który jest corocznie aktualizowany przez Ministerstwo Zdrowia. Obecnie kalendarz szczepień obejmuje szczepienia przeciwko takim chorobom jak:

• błonica
• tężec
• krztusiec
• polio
• wirusowe zapalenie wątroby typu B (HBV)
• odra
• świnka
• różyczka
• gruźlica

Szczepienia zalecane uzupełniają szczepienia obowiązkowe. Umożliwiają one szerszą ochronę przed groźnymi chorobami zakaźnymi. Jak wskazują eksperci - u osób starszych lub pacjentów z chorobami przewlekłymi (ze względu na naturalny spadek odporności) - zaleca się dodatkowe szczepiona przeciwko:

• grypie (corocznie)
• COVID-19
• pneumokokom
• krztuścowi (raz na 5-10 lat)
• WZW typu B (dla osób nieszczepionych)
• półpaścowi
• RSV (pacjenci po 50 r. ż.).

Szczepienia w onkologii

Pacjenci onkologiczni - zarówno cierpiący na nowotwory lite, jak i choroby krwi - są narażeni na wszelkiego typu zakażenia ze względu na osłabienie układu odpornościowego wynikające z samej choro by nowotworowej, ale też terapii przeciwnowotworowych, takich jak chemioterapia i radioterapia, które znacznie obniżają odporność.

Szczepienia pacjentów onkologicznych mają na celu wzmocnienie ich odporności i zmniejszenie ryzyka zachorowania na choroby zakaźne, które mogą znacząco utrudnić proces leczenia i pogorszyć rokowanie. Właściwie zaplanowane szczepienia ochronne mogą uchronić przed najważniejszymi chorobami zakaźnymi, co ma kluczowe znaczenie dla zdrowia i niezburzonego leczenia onkologicznego.

SZCZEPIENIA OCHRONNE PACJENTÓW ONKOLOGICZNYCH SPEŁNIAJĄ WAŻNE FUNKCJE:

• Zapobieganie zakażeniom - ograniczają ryzyko ciężkich zakażeń, takich jak grypa, COVID-19, pneumokokowe zapalenie płuc, półpasiec i inne zakażenia, które mogą prowadzić do poważnych powikłań
• Redukcja ryzyka hospitalizacji - pacjenci onkologiczni zaszczepieni są mniej podatni na infekcje, a przynajmniej łagodniej je przechodzą, co zmniejsza ryzyko hospitalizacji i pozwala na bardziej skuteczne leczenie choroby nowotworowej.
• Ochrona w czasie immunosupresji - szczepienia zapewniają ochronę w czasie, gdy pacjenci mają osłabiony układ odpornościowy wskutek terapii onkologicznej.
• Lepsza odpowiedź na leczenie przeciwnowotworowe - pacjenci, którzy unikają powikłań infekcyjnych, mogą z lepszym skutkiem kontynuować leczenie przeciwnowotworowe.
• Poprawa jakości życia - ograniczenie liczby zakażeń przyczynia się do lepszego samopoczucia i ogranicza przerwy w leczeniu przeciwnowotworowym, które niekorzystnie wpływają na skuteczność leczenia choroby nowotworowej

Według najnowszych wytycznych Amerykańskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej ASCO szczepienia powinny być integralnym, niezbędnym elementem opieki nad pacjentami onkologicznymi.