Po zakończeniu terapii i wyjściu z choroby onkologicznej pacjent powinien wrócić do swoich wcześniejszych funkcji społecznych, zawodowych i rodzinnych. Zdarza się jednak, że spotykają go uprzedzenia i trudności, np. dotyczące powrotu do pracy, ubezpieczenia czy uzyskania pożyczki bankowej.
Prawo do bycia zapomnianym (znane również jako „Right to be Forgotten”) pomaga pacjentom po zakończonym leczeniu rozpoczęcie nowego etapu życia bez obaw o negatywne skutki swojej choroby.
ZOBACZ WIĘCEJ: PRAWA PACJENTA ONKOLOGICZNEGO
Czym jest prawo do bycia zapomnianym?
Prawo pacjenta do bycia zapomnianym w kontekście onkologii – zwłaszcza w zakresie finansów (kredyty, ubezpieczenia) – ma na celu ochronę osób po leczeniu onkologicznym przed dyskryminacją i utrudnianiem dostępu do usług finansowych. To prawo, znane również jako „Right to be Forgotten”, zapewnia, że byli pacjenci onkologiczni nie będą traktowani inaczej ze względu na historię choroby. W ten sposób osoba po zakończonym leczeniu uzyskuje takie same prawa do wszystkich usług jak osoba, która nigdy nie przebyła choroby nowotworowej.
– Prawo do bycia zapomnianym to inicjatywa dzięki której byli pacjenci onkologiczni nie będą dyskryminowani ze względu na historię choroby. To niesprawiedliwe, aby „karać” osoby korzystające z badań profilaktycznych, które odpowiednio wcześnie wykryły chorobę i dzięki czemu terapia zakończyła się sukcesem – tłumaczy prof. Piotr Rutkowski.
W raporcie PE 2020/2267(INI) „Wzmocnienie Europy w walce z rakiem” stwierdza się, że „najpóźniej do 2025 r. wszystkie państwa członkowskie powinny zagwarantować prawo do bycia zapomnianym” pacjentom, którzy przeżyli chorobę nowotworową. Niedawno Rumunia wprowadziła takie prawo, a jak dotąd już 11 krajów w Europie zapewniło pacjentom „prawo do bycia zapomnianym”.
Prawo do bycia zapomnianym onkologicznie
Rzecznik Finansowy, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Pacjenta, Narodowy Instytut Onkologii oraz Polskie Towarzystwo Onkologiczne skierowały do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wspólne stanowisko. Dotyczy ono optymalnego, a więc jasnego i prokonsumenckiego brzmienia regulacji tzw. zapomnienia onkologicznego w ramach projektu ustawy o kredycie konsumenckim, wdrażającego dyrektywę CCD2.
Proponują, żeby po upływie pięciu lat od zakończenia leczenia onkologicznego, choroba nie była przeszkodą w uzyskaniu ochrony ubezpieczeniowej, stanowiącej zabezpieczenie kredytu konsumenckiego. Celem tego działania jest wyeliminowanie praktyk polegających na odmowie zawarcia umowy lub zawyżaniu składek z uwagi na przebytą chorobę onkologiczną.
Sygnatariusze stoją na stanowisku, że osoby, które zostały skutecznie wyleczone z choroby onkologicznej, nie powinny być traktowane przez ubezpieczycieli jako grupa podwyższonego ryzyka wyłącznie z powodu swojej odległej historii chorobowej.
Sygnatariusze proponują, aby przepis otrzymał następujące brzmienie:
„Dane osobowe dotyczące choroby nowotworowej nie mogą być pozyskiwane oraz wykorzystywane do celów związanych z umową ubezpieczenia, stanowiącą zabezpieczenie, o którym mowa w art. 14 ust. 1, jeżeli od dnia zakończenia leczenia onkologicznego upłynęło 5 lat.”
Proponowane brzmienie art. 16 ustawy ma zapewnić pewność stosowania prawa oraz zgodność z dyrektywą i regulacjami dotyczącymi leczenia chorób nowotworowych. Stąd położenie nacisku na to, by zakaz obejmował wszystkie kategorie danych medycznych. Nie może też ograniczać się do samego zawarcia umowy ubezpieczenia. Ma obejmować również etap jej realizacji, czyli wypłaty świadczenia. Pięcioletni okres jest jasnym kryterium powiązanym z zakończeniem leczenia onkologicznego, które już jest stosowane w ramach ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej.
Prace nad nowym projektem ustawy o kredycie konsumenckim prowadzi obecnie Ministerstwo Sprawiedliwości we współpracy z Ministerstwem Finansów. Dotychczas projekt przygotowywał UOKiK.
źródło: materiały własne, NIO
PRZEJDŹ DO: WSPARCIE W CHOROBIE
