Programy lekowe to świadczenia gwarantowane i finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Leczenie onkologiczne w ramach programów lekowych opiera się na zastosowaniu innowacyjnych i kosztownych terapii, które nie są finansowane w ramach innych świadczeń gwarantowanych. Programy lekowe w onkologii obejmują ściśle określone jednostki chorobowe, a ich realizatorami są ośrodki i szpitale posiadające stosowną umowę z NFZ.
Pacjenci onkologiczni zakwalifikowani do programów lekowych są leczeni bezpłatnie. Decyzję o kwalifikacji chorego do programu lekowego podejmuje lekarz placówki posiadającej kontrakt w tym zakresie – w oparciu o szczegółowe kryteria włączenia i opis programu. Pacjent onkologiczny może również samodzielnie znaleźć ośrodek prowadzący program lekowy dedykowany danemu nowotworowi np. za pomocą dedykowanej wyszukiwarki NFZ.
Jak wygląda leczenie onkologiczne w ramach programu lekowego i jak wyszukać odpowiedni program lekowy?
Programy lekowe w onkologii
– Finansowanie nowoczesnych i wysokokosztowych terapii onkologicznych jest możliwe głównie w ramach programów lekowych. Proces ich tworzenia opiera się na próbie znalezienia kompromisu pomiędzy potrzebą udostępnienia chorym nowych metod leczenia, a ograniczonymi możliwościami finansowymi budżetu NFZ – komentuje Jarosław Gośliński, redaktor naczelny portalu onkologicznego zwrotnikraka.pl
Treść każdego programu lekowego jest publikowana jako załącznik do obwieszczenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych.
Opis programu lekowego obejmuje:
- kryteria kwalifikacji pacjenta do leczenia w ramach programu;
- kryteria wyłączenia z programu lekowego;
- schemat dawkowania leków;
- sposób podawania leków;
- wykaz badań diagnostycznych wykonywanych przy kwalifikacji pacjenta do programu oraz koniecznych do monitorowania i oceny skuteczności leczenia.
Realizacja świadczeń z zakresu Programów Lekowych jest możliwa w trybie ambulatoryjnym, jednodniowym lub w ramach hospitalizacji.
POLECAMY: LECZENIE ONKOLOGICZNE W POLSCE
Aktualne programy onkologiczne – lista 2025
- B.4. Leczenie chorych na raka jelita grubego (ICD-10: C18 – C20)
- B.5. Leczenie chorych na raka wątrobowokomórkowego (ICD-10: C22.0) lub raka dróg żółciowych (ICD-10: C22.1, C23, C24.0, C24.1, C24.8, C24.9)
- B.6. Leczenie chorych na raka płuca (ICD-10: C34) oraz międzybłoniaka opłucnej (ICD-10: C45)
- B.8. Leczenie chorych na mięsaki tkanek miękkich (ICD-10: C48, C49)
- B.9.FM. Leczenie chorych na raka piersi (ICD-10: C50)
- B.10. Leczenie pacjentów z rakiem nerki (ICD-10: C64)
- B.12.FM. Leczenie chorych na chłoniaki B-komórkowe (ICD-10: C82, C83, C85)
- B.14. Leczenie chorych na przewlekłą białaczkę szpikową (ICD-10: C92.1)
- B.50. Leczenie chorych na raka jajnika, raka jajowodu lub raka otrzewnej (ICD-10: C56, C57, C48)
- B.52. Leczenie chorych z płaskonabłonkowym rakiem narządów głowy i szyi (ICD-10 C01, C02, C03, C04, C05, C06, C09, C10, C12, C13, C14, C32)
- B.54. Leczenie chorych na szpiczaka plazmocytowego (ICD-10: C90.0)
- B.56. Leczenie chorych na raka gruczołu krokowego (ICD-10: C61)
- B.58. Leczenie chorych na raka przełyku, połączenia żołądkowo-przełykowego i żołądka (ICD-10: C15-C16)
- B.59. Leczenie chorych na czerniaka skóry lub błon śluzowych (ICD-10: C43)
- B.65. Leczenie chorych na ostrą białaczkę limfoblastyczną (ICD-10: C91.0)
- B.66. Leczenie chorych na chłoniaki T-komórkowe (ICD-10: C84)
- B.77. Leczenie chorych na klasycznego chłoniaka Hodgkina (ICD-10: C81)
- B.79. Leczenie chorych na przewlekłą białaczkę limfocytową (ICD-10: C91.1)
- B.81. Leczenie chorych na nowotwory mieloproliferacyjne Ph (-) (ICD-10: D45, D47.1)
- B.85. Leczenie pacjentów z gruczolakorakiem trzustki (ICD-10: C25.0, C25.1, C25.2, C25.3, C25.5, C25.6, C25.7, C25.8, C25.9)
- B.88. Leczenie pacjentów chorych na raka podstawnokomórkowego skóry (ICD-10 C44)
- B.89. Leczenie ewerolimusem chorych na stwardnienie guzowate z niekwalifikującymi się do leczenia operacyjnego guzami podwyściółkowymi olbrzymiokomórkowymi (SEGA) ICD-10 Q85.1
- B.108.FM. Leczenie pacjentów z rakiem rdzeniastym tarczycy (ICD-10: C73)
- B.110. Leczenie dinutuksymabem beta pacjentów z nerwiakiem zarodkowym współczulnym (ICD-10: C47)
- B.114. Leczenie chorych na ostrą białaczkę szpikową (ICD-10: C92.0)
- B.115. Leczenie agresywnej mastocytozy układowej, mastocytozy układowej z współistniejącym nowotworem układu krwiotwórczego oraz białaczki mastocytarnej (ICD-10: C96.2, C94.3, D47.9)
- B.117. Leczenie raka z komórek Merkla awelumabem (ICD-10 C44)
- B.119. Leczenie pacjentów ze zróżnicowanym rakiem tarczycy (ICD-10 C 73)
- B.125. Leczenie pacjentów chorych na kolczystokomórkowego raka skóry (ICD-10: C44.12, C44.22, C44.32, C44.42, C44.52, C44.62, C44.72, C44.82, C44.92)
- B.131. Leczenie pacjentów z idiopatyczną wieloogniskową chorobą Castlemana (ICD-10: D47.7)
- B.132. Zapobieganie reaktywacji cytomegalowirusa (CMV) i rozwojowi choroby u seropozytywnych względem CMV pacjentów, którzy byli poddani zabiegowi przeszczepienia allogenicznych krwiotwórczych komórek macierzystych (ICD-10: C81, C82, C83, C84, C85, C88, C90, C91, C92, C93, C94, C95, C96, C45, D46, D47, D56, D57, D58, D61, D75, D80, D81, D82, D84)
- B.134. Zapobieganie powikłaniom kostnym u dorosłych pacjentów z zaawansowanym procesem nowotworowym obejmującym kości z zastosowaniem denosumabu (ICD-10: C18, C19, C20, C34, C50, C61, C64, C67, C79.5, C90.0)
- B.139. Leczenie pacjentów z nowotworami neuroendokrynnymi układu pokarmowego z zastosowaniem radiofarmaceutyków (ICD-10: C25.4, C17.0-C17.9, C18.0-C18.4)
- B.141.FM. Leczenie pacjentów z rakiem urotelialnym (ICD-10: C61, C65, C66, C67, C68)
- B.144. Leczenie pacjentów z guzami litymi z fuzją genu receptorowej kinazy tyrozynowej dla neurotrofin (NTRK)
- B.145. Leczenie chorych na układową amyloidozę łańcuchów lekkich (AL) (ICD-10: E85.8)
- B.146. Leczenie chorych na makroglobulinemię Waldenströma (ICD-10: C88.0)
- B.148. Leczenie chorych na raka endometrium (ICD-10: C54)
- B.149. Leczenie pacjentów z chorobą przeszczep przeciwko gospodarzowi (ICD-10: T86.0)
- B.155. Leczenie chorych z nerwiakowłókniakami splotowatymi w przebiegu neurofibromatozy typu 1 (NF1) (ICD-10: Q85.0)
- B.159. Leczenie chorych na raka szyjki macicy (ICD-10: C53)
- B.163.FM. Leczenie chorych na czerniaka błony naczyniowej oka (ICD-10: C69, C69.3, C69.4)
ZOBACZ WIĘCEJ: NAJNOWSZA LISTA REFUNDACYJNA
Kryteria włączenia do programu lekowego
Kryteria wyłączenia z programu lekowego to warunki, których spełnienie powoduje przerwanie terapii i wyłączenie pacjenta z programu. W onkologii najczęściej dotyczą one: stanu zdrowia, stadiów nowotworu, dotychczasowego leczenia oraz ograniczeń wiekowych. Ich celem jest efektywne wykorzystanie dostępnych zasobów i skierowanie terapii do pacjentów, którzy mają największe szanse na odniesienie korzyści z leczenia.
Oznacza to w praktyce, że do programów lekowych włącza się pacjentów spełniających ściśle określone kryteria. Decyzja może zależeć od kilku czynników:
- wieku i ogólnego stanu zdrowia chorego,
- aktualnych wyników badań
- stopnia zaawansowania choroby
- zastosowanego (wcześniej) leczenia
Decyzję o kwalifikacji pacjenta onkologicznego do leczenia w programie lekowym podejmuje lekarz z ośrodka posiadającego umowę na realizację programu. Podstawą do realizacji świadczenia opieki zdrowotnej, będącej częścią programu lekowego jest umowa zawierana pomiędzy świadczeniodawcą a oddziałem wojewódzkim Narodowego Funduszu Zdrowia. Pacjent może również samodzielnie znaleźć ośrodek prowadzący dany program lekowy i nawiązać z nim współpracę.
Wykaz leków i terapii onkologicznych dostępnych w ramach programów lekowych jest publikowany przez Ministerstwo Zdrowia w ramach cyklicznie aktualizowanej listy refundacyjnej.
Zdarza się, że w ramach standardowego systemu refundacyjnego możliwości terapii wyczerpują się lub nowe leki nie są (jeszcze) refundowane w ramach programów lekowych. Szansą na dostęp do najnowszych technologii stanowi procedura RDTL. Chodzi o tzw. Ratunkowy dostęp do technologii lekowych – system wydawania indywidualnych zgód na leczenie pacjentów, dla których wyczerpano wszystkie dostępne opcje terapeutyczne finansowane ze środków publicznych.
ZAJRZYJ: CZY ISTNIEJE CUDOWNY LEK NA RAKA?
Programy lekowe – wyszukiwarka NFZ
Informacje o wykazie leków oraz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego
dostępnych w programach lekowych znajdują się w części B listy leków refundowanych. Jest ona regularnie wydawana w formie Obwieszczenia Ministra Zdrowia.
Aktualne informacje na temat szpitali i ośrodków w poszczególnych województwach, które realizują programy lekowe w onkologii znajdują się w wyszukiwarce programów lekowych dostępnej na stronie Narodowego Funduszu Zdrowia: WYSZUKIWARKA
Wyszukiwarka umożliwia odnalezienie programu lekowego po jego nazwie lub miejscu udzielania świadczenia (miasto/województwo).
Informacje o programach lekowych są udzielane stacjonarnie również przez pracowników poszczególnych oddziałów wojewódzkich NFZ.
PRZEJDŹ DO: NOWE LEKI NA RAKA
źródła: www.gov.pl























Czy Pacjent Onkologiczny może być zakwalifikowany do dwóch programów lekowych jednoczesnie tj leczenia enzulatamidem raka prostaty i leczenia inhibitorami kinazy tyrozynowej raka płuc?