Rak jelita grubego jest jednym z najczęściej rozpoznawanych nowotworów złośliwych w Polsce. Podstawę leczenia nowotworu stanowi zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu guza wraz z otaczającą go tkanką. Szczegółowa metoda postępowania jest wybierana indywidualnie dla każdego pacjenta – na podstawie zaawansowania choroby, przebytych operacji czy chorób współistniejących. Nowością na tym polu są operacje w asyście robota chirurgicznego, które pozwalają oszczędzić powłoki brzuszne.

Od sierpnia 2023 roku operacje robotyczne z powodu raka jelita grubego są refundowane przez NFZ, co znacząco poprawiło dostępność świadczeń zdrowotnych z użyciem robota chirurgicznego. Jednocześnie wzrosło zainteresowanie tą formą leczenia oraz pojawiło się wiele pytań i wątpliwości. O wyjaśnienie najważniejszych z nich poprosiliśmy lek. Macieja Nowaka, chirurga ogólnego ze Szpitala św. Wincentego LUX MED Onkologia, Centrum Chirurgii Robotycznej Grupy LUX MED.

W LUX MED Onkologia operacje robotyczne raka jelita grubego realizowane są w ramach leczenia onkologicznego finansowanego przez NFZ. Pacjenci zainteresowani zabiegiem mogą kontaktować się bezpośrednio z Koordynatorką Leczenia Raka Jelita Grubego pod numerem telefonu 609 097 430, od poniedziałku do piątku w godz. 8:00-15:00.

Operacja robotyczna raka jelita grubego

Operacje robotyczne w raku jelita grubego

Panie Doktorze, ostatnie lata przyniosły postęp w leczeniu nowotworów jelita grubego. Czy na polu chirurgii onkologicznej również możemy upatrywać rozwoju w tej dziedzinie?

Tak, pojawienie się chirurgii w asyście robota chirurgicznego, popularnie zwanej chirurgią robotyczną, jest zdecydowanie ważnym momentem w historii tej dziedziny medycyny. Od czasu wprowadzenia i później upowszechnienia się laparoskopii nie było tak istotnej zmiany w procesie operacyjnego leczenia chorych na nowotwory.

Szczególnie głośno mówi się o możliwościach i zaletach wynikających z operacji robotycznych w leczeniu nowotworów. Czy zabiegi w asyście robota stosuje się u chorych na raka jelita grubego?

Tak. Operacje z powodu raka jelita grubego (czyli okrężnicy i odbytnicy) są możliwe do wykonania w sposób robotyczny i od sierpnia 2023 roku są refundowane przez polskiego płatnika czyli NFZ. Taka refundacja, poprzedzona jak zawsze odpowiednimi analizami medycznymi i ekonomicznymi, jest po pierwsze dowodem na uznanie tej metody za sprawdzony standard leczenia, a po drugie daje możliwość jej upowszechnienia się w polskich szpitalach

Z jakimi korzyściami dla Pacjenta chorującego na raka jelita grubego łączy się operacja wykonana w sposób robotyczny?

Są to zalety typowe dla wszystkich zabiegów małoinwazyjnych czyli: krótszy czas hospitalizacji, mniejszy uraz operacyjny, szybszy powrót do normalnego funkcjonowania i odżywiania drogą doustną, mniejsze ryzyko niektórych powikłań

Ważną zaletą zabiegów w asyście robota – w porównaniu do laparoskopii – jest rzadsza potrzeba konwersji czyli zmiany metody na klasyczną w trakcie trwania operacji. 

A czy operacja w asyście robota zapewnia większą szansę na zachowanie zwieraczy i uniknięcie trwałej stomii?

W przypadku bardzo nisko położonych guzów odbytnicy (czyli blisko zwieraczy) operacja w asyście robota czasami umożliwia wykonanie zespolenia i zaoszczędzenia zwieraczy. Wynika to z dokładności i precyzji, które są niewątpliwie zwiększone w pewnych obszarach anatomicznych podczas operacji robotycznej w porównaniu do laparoskopowej czy klasycznej. Należy jednak pamiętać, że mimo całego postępu w medycynie, nie zawsze udaje się osiągnąć efekt, którego oczekujemy wspólnie jako lekarze i pacjenci, co wynika zazwyczaj z zaawansowania choroby nowotworowej i/lub niekorzystnej lokalizacji choroby

Wspomniał Pan Doktor o zaletach, a jakie warunki medyczne należy spełnić, aby zakwalifikować się do tej procedury?

Według wytycznych MZ i NFZ wskazaniem jest nowotwór złośliwy jelita grubego w stadiach I-III czyli zaawansowaniu regionalnym, bez przerzutów odległych. Jest to oceniane na podstawie przed wszystkim kolonoskopii z pobraniem wycinka z guza do badania histopatologicznego oraz badań obrazowych takich jak tomografia komputerowa czy dodatkowo rezonans magnetyczny w przypadku guzów odbytnicy. 

Leczenie nowotworów w Polsce jest rozproszone, prowadzi je wiele placówek. Na co powinien zwrócić uwagę Pacjent z rakiem jelita grubego szukając optymalnego ośrodka leczenia?

Trendem światowym jest centralizowanie leczenia operacyjnego chorób nowotworowych, aby maksymalnie wykorzystywać możliwości wyspecjalizowanych ośrodków. Na obecnym etapie medycyny, przy często skomplikowanym i zaawansowanym leczeniu wielospecjalistycznym, trudno jest osiągnąć odpowiedni poziom robiąc coś rzadko i nie mając odpowiedniego doświadczenia i zaplecza.

MZ i NFZ od jakiegoś czadu udostępniają w internecie listy ośrodków onkologicznych z wykazem liczby wykonanych procedur w danych chorobach, co niewątpliwie jest pewnym drogowskazem dla chorych przy podjęciu decyzji o wyborze placówki medycznej.

A jak wygląda proces kwalifikacji do operacji robotycznej w ramach NFZ w LUX MED Onkologia, gdzie otacza Pan opieką swoich pacjentów?

Kwalifikacja do zabiegów odbywa się poprzez Poradnię Chirurgii Onkologicznej (wymagane jest skierowanie) lub z kartą DILO. Można umówić się przez rejestrację lub zadzwonić do dedykowanego koordynatora DILO dla pacjentów z rakiem jelita grubego na numer podany na stronie internetowej szpitala.

Czy pacjent powinien się jakoś specjalnie przygotować do operacji robotycznej?

Przygotowanie do operacji robotycznej nie odbiega od przygotowania do innych operacji onkologicznych. Ważne jest odpowiednie odżywanie, czasami konieczne jest stosowanie leczenia żywieniowego, zazwyczaj w formie doustnych płynnych preparatów żywnieniowych. Istotna jest również aktywność fizyczna, oczywiście dostosowana do stanu ogólnego, wieku i chorób współistniejących. Są to zalecenia określane obecnie jako prehabilitacja – wspomniane przeze mnie oczywiście w sposób bardzo skrócony, gdyż ta tematyka jest bardzo szeroka, a zalecenia są zawsze indywidualne.

Jakie są zalecenia po operacji robotycznej, jak wygląda dalsze postepowanie? Czy Państwa ośrodek oferuje również leczenie uzupełniające?

– Tak, jesteśmy pełnoprofilowym ośrodkiem onkologicznym i zapewniamy pełen zakres leczenia dla większości chorób nowotworowych. LUXMED Onkologia posiada status placówki wyspecjalizowanej narządowo tzn. Colorectal Cancer Unit (rak jelita grubego) i Breast Cancer Unit (rak piersi), co świadczy o prowadzeniu leczenia na wysokim poziomie i dużym doświadczeniu.

Zalecenia po operacji onkologicznej zależą od stopnia zaawansowania choroby (określanego m.in. na podstawie pooperacyjnego badania histopatologicznego), a nie od metody leczenia operacyjnego. W przypadku nowotworów przewodu pokarmowego, w tym raka jelita grubego, często konieczne jest dodatkowe leczenie pod postacią chemioterapii (prowadzone w naszych placówkach) i/lub radioterapii (prowadzone w renomowanych, zaprzyjaźnionych ośrodkach). 

Dziękuję za rozmowę!

Partnerem publikacji jest LUX MED Onkologia – szpitale onkologiczne wyspecjalizowane w leczeniu nowotworów w ramach NFZ. Materiał promocyjny.

PRZEJDŹ DO: NOWOTWORY JELITA GRUBEGO