Cytologia jest procedurą przesiewową w kierunku raka szyjki macicy. Sprawdza obecność komórek przedrakowych lub rakowych z tarczy i kanału szyjki macicy. Podczas rutynowej procedury komórki z szyjki macicy są delikatnie zdrapywane, a następnie badane pod kątem “nienormalnego wzrostu” – karcynogenezy. Procedurę przeprowadza się w gabinecie ginekologicznym. Może to być niekomfortowe badanie, ale zwykle nie powoduje żadnego bólu.

Kto powinien zrobić cytologię?

Większość kobiet powinna zacząć wizyty u ginekologa najpóźniej w wieku 21 lat, chyba że wcześniej zacznie współżycie lub wystąpią ku temu powody związane z zakażeniami i infekcjami. Badanie cytologiczne powinny być wykonywane co najmniej raz w roku. Kobiety z pewnymi predyspozycjami mogą potrzebować częstszych wizyt i badań. Dotyczy to najczęściej:

  • Nosicielek HPV,
  • Nosicielek HIV,
  • Kobiet po chemioterapii,
  • Kobiet z osłabionym układem odpornościowym.

HPV to wirus brodawczaka ludzkiego. Głównymi przyczynami raka szyjki macicy są HPV typu 16 i 18. Jeśli masz wirusa HPV, możesz mieć zwiększone ryzyko zachorowania na infekcje oraz w późniejszym etapie na raka szyjki macicy.

Kobiety w wieku powyżej 65 lat z historią prawidłowych wyników cytologicznych mogą zmniejszyć częstotliwość wizyt oraz po ustaniu współżycia zaprzestać wykonywania cytologii.  

Czy dziewica musi mieć zrobioną cytologię?

Większość przypadków raka szyjki macicy wynika z zakażenia wirusem HPV przenoszonym drogą płciową. Jednak nie wszystkie nowotwory szyjki macicy pochodzą z infekcji wirusowych. Z tego powodu zaleca się, aby wszystkie kobiety rozpoczęły badania przesiewowe w kierunku raka szyjki macicy wymazem cytologicznym co 3 lata, począwszy od 21 roku życia w przypadku dziewczyn, które nie rozpoczęły współżycia.

Cytologia w ciąży

W większości przypadków cytologię można bezpiecznie wykonać w pierwszych 24 tygodniach ciąży. Po tym czasie badanie może być bardziej bolesne. Natomiast po urodzeniu warto poczekać do 12 tygodni, aby zwiększyć dokładność wyników.

Jak często wykonywać cytologię?

Częstotliwość badań cytologicznych zależy od różnych czynników, w tym wieku i ryzyka.

WiekCzęstotliwość cytologii
<21 lat, brak aktywności seksualnej, nie są znane czynniki ryzykaco trzy lata
<21 lat, aktywna seksualnieco 3 lata
21-29co 3 lata
30-65co 3-5 lat, jeśli wyniki badania cytologicznego i testu HPV są ujemne
65 lat i więcejmoże  już nie potrzebować testów cytologicznych, warto skonsultować się ze swoim ginekologiem

 

Jak przygotować się do badania cytologicznego?

  • Najlepiej na badanie nie umawiać się w czasie menstruacji, ani zaraz przed czy od razu po. Najlepiej w środku cyklu.
  • Unikaj współżycia lub stosowania produktów plemnikobójczych na dzień przed badaniem.
  • Zrelaksuj się. Weź głęboki oddech i staraj się zachować spokój. Stres może wpłynąć na napięcie mięśni macicy co wpłynie na komfort badania.

Jeśli będziesz miesiączkować w dniu cytologii, lekarz może zmienić termin badania, ponieważ wyniki mogą być mniej dokładne.

Jak wygląda badanie cytologiczne?

Podczas badania pacjentka siedzi na fotelu ginekologicznym w odpowiedniej pozycji z uniesionymi nogami. Lekarz powoli umieszcza w pochwie wziernik. Jest to najczęściej plastikowe urządzenie przypominający w działaniu lewarek. Wziernik utrzymuje otwarte ściany pochwy i zapewnia dostęp do szyjki macicy. Wtedy lekarz delikatnymi ruchami  zeskrobuje małą próbkę komórek z szyjki macicy. Lekarz może pobrać tę próbkę na kilka sposobów. Niektórzy używają narzędzia zwanego łopatką, niektórzy używają szpatułki i pędzelka. Większość kobiet odczuwa lekki dyskomfort podczas krótkiego skrobania.

Próbka komórek z szyjki macicy zostanie zachowana i wysłana do laboratorium w celu przebadania na obecność nieprawidłowych komórek.

Po badaniu można również zaobserwować bardzo lekkie krwawienia z pochwy. Należy poinformować lekarza jeśli będą się utrzymywać.

Co oznaczają wyniki badania cytologicznego?

Istnieją dwa możliwe wyniki z cytologii: normalne lub nieprawidłowe.

Normalny wynik cytologii

Jeśli wyniki są prawidłowe, oznacza to, że nie zidentyfikowano żadnych nieprawidłowych komórek. Normalne wyniki są czasami określane jako ujemne. Jeśli twoje wyniki są prawidłowe, prawdopodobnie nie będziesz potrzebowała cytologii przez następne trzy lata.

Nieprawidłowy wynik cytologii

Jeśli wyniki cytologii są nieprawidłowe nie oznacza to, że masz raka. Oznacza to po prostu, że na szyjce macicy znajdują się nieprawidłowe komórki, z których niektóre mogą mieć podwyższone ryzyko. Zgodnie z klasyfikacją cytologiczną wg systemu Bethesda i jego modyfikacją z 2001 roku nieprawidłowości komórek nabłonka płaskiego odpowiadające stanom przedrakowym zostały podzielone na:
Atypowe komórki płaskonabłonkowe ASC
– o nieokreślonym znaczeniu – ASC-US,
– nie można wykluczyć HSIL – ASC-H,
Zmiany śródnabłonkowe małego stopnia  LSIL
Zmiany śródnabłonkowe dużego stopnia  HSIL
Zgodnie z klasyfikacją i definicją WHO, wewnątrznabłonkowa neoplazja szyjki macicy to zmiany ograniczone do nabłonka, z których potencjalnie może rozwinąć się płaskonabłonkowy rak inwazyjny. Zmiany te, dawniej określane terminami dysplazja i rak przedinwazyjny, dzisiaj bardziej szczegółowo opisuje się akronimami CIN i SIL (18, 19).

  1. CIN1 (dysplazja małego stopnia)
  2. CIN2 (dysplazja średniego stopnia)
  3. CIN3 (dysplazja dużego stopnia)

W zależności od wyników testu lekarz może zalecić zwiększenie częstotliwości badań cytologicznych lub dokładniejsze obejrzenie tkanki szyjki macicy za pomocą kolposkopii. Podczas badania kolposkopowego lekarz będzie używał światła i powiększenia, aby lepiej przyjrzeć się szyjce macicy.

Jak dokładne są wyniki cytologii?

Badania cytologiczne są bardzo dokładne, a regularne wykonywanie zmniejszają częstość występowania raka szyjki macicy i śmiertelność o 80 procent. To krótkie i bezbolesne badanie może uratować życie.

Czy w cytologii wyjdzie HPV?

Cytologia

Głównym celem badania cytologicznego jest identyfikacja zmian komórkowych w szyjce macicy, które mogą być spowodowane wirusem HPV. Cytologia służy wczesnemu wykryciu komórek raka szyjki macicy dzięki czemu leczenie może rozpocząć się zanim pojawi się większy problemem. Możliwe jest jednak wykonanie specjalnego wymazu na obecność wirusa HPV.

Czy cytologia wykrywa choroby weneryczne?

Cytologia nie wykrywa innych chorób przenoszonych drogą płciową .

Histerektomia, a cytologia

Jeśli twoja histerektomia została wykonana z powodu stanu niezłośliwego, takiego jak mięśniaki macicy, możesz być w stanie przerwać rutynowe badania cytologiczne. Jeśli histerektomia dotyczyła stanu przedrakowego lub nowotworowego szyjki macicy, lekarz może zalecić kontynuację rutynowych badań cytologicznych.

Cytologia w starszym wieku

Lekarze zasadniczo zgadzają się, że kobiety mogą rozważyć przerwanie rutynowych badań cytologicznych w wieku 65 lat, jeśli wcześniejsze badania na raka szyjki macicy były negatywne.

Ryzyko badania cytologicznego

Cytologia jest bezpiecznym sposobem wykrywania raka szyjki macicy jednak nie jest niezawodny. Wiele czynników może wpłynąć na zafałszowanie wyników.

Wynik fałszywie ujemny nie oznacza, że ​​popełniono błąd. Do czynników, które mogą powodować wynik fałszywie ujemny należą:

  • Mała liczba nieprawidłowych komórek
  • Komórki krwi lub komórki zapalne

Dlatego tak ważne jest regularne badanie.

 

Kalendarz badań kobiecych

 

BadanieOd 21 do 39 lat40 do 49
Cytologiapierwsze badanie w wieku 21 lat, a następnie co 3 lataco 3 lata
samobadanie piersicomiesięczne samodzielne badanie po ukończeniu 20 latcorocznie przez lekarza; comiesięczne samodzielne badanie
mammografiaomówić z lekarzemco 2 lata
test gęstości kościomówić z lekarzemomówić z lekarzem
kolonoskopiaomówić z lekarzemomówić z lekarzem

 

Badanie50-65 lat65 lat i więcej
Cytologiaco 5 lat, porozmawiać z lekarzem o częstotliwości badań
samobadanie piersicorocznie przez lekarza;comiesięczne samodzielnecorocznie przez lekarza;comiesięczne samodzielne
mammografiaraz w roku 65-74: raz w roku; 75 lat i więcej: porozmawiać z lekarzem
test gęstości kościomówić z lekarzemco najmniej jedno badanie, które posłuży jako punkt odniesienia
kolonoskopiapierwsze badanie w wieku 50, a następnie co 10 latco 10 lat

 

Cytologia
4.5 (90%) 6 vote[s]