"WIEDZIEĆ WIĘCEJ, TO BAĆ SIĘ MNIEJ!"

Leczenie raka szyjki macicy – aktualne standardy

Rak szyjki macicy stanowi w Polsce od wielu lat poważny problem epidemiologiczny. Choć liczba zachorowań stopniowo obniża się, to pozostaje wciąż na zbyt wysokim poziomie. Każdego roku rozpoznaje się około trzy tysiące nowych przypadków raka szyjki macicy – większość z nich to raki w wysokim stopniu zaawansowania. Wpływa to niekorzystnie na efekty leczenia, gdyż – podobnie jak w przypadku innych nowotworów – stopień klinicznego zaawansowania procesu nowotworowego jest głównym czynnikiem rokowniczym i determinującym szansę na wyleczenie raka szyjki macicy.

Jak tłumaczy dr n. med. Ewa Surynt, specjalista ginekologii onkologicznej z Europejskiego Centrum Zdrowia Otwock specjalizującego się w kompleksowym leczeniu nowotworów: w zależności od stopnia zaawansowania raka szyjki macicy wg klasyfikacji FIGO oraz planów rozrodczych pacjentki, jest kilka metod leczenia: postępowanie operacyjne radykalne bądź oszczędzające płodność, metoda laparotomii lub laparoskopii, radioterapia (brachyterapia i/lub teleterapia), chemioterapia bądź skojarzenie tych metod. Złe wyniki leczenia zwłaszcza chorych w zaawansowanym stopniu skłaniają do poszukiwania nowych metod terapii raka szyjki macicy. Obecnie prowadzone są badania II fazy nad szczepionkami terapeutycznym i  prace nad terapiami celowanymi. Niestety poza bewacizumabem terapie te nie doczekały się zadawalających efektów.

We wczesnych stopniach choroby według klasyfikacji FIGO: IA1-IB1 oraz IIA1 (wielkość zmiany do 4 cm i brak zajęcia przymacicz) postępowaniem z wyboru w leczeniu raka szyjki macicy jest zabieg chirurgiczny (oszczędzający lub radykalny). W leczeniu zaawansowanego miejscowo raka szyjki macicy (stopnie Ib2, IIA2-IVA) stosuje się radiochemioterapię. Leczenie systemowe stosuje się w przypadku przerzutów odległych (stopień IVB) oraz wznów niekwalifikujących się do leczenia miejscowego.

Na pytanie, co można zrobić, żeby poprawić wyniki leczenia raka szyjki, odpowiedź pozornie jest prosta: wcześnie rozpoznawać i leczyć we wczesnym stopniu zaawansowania. Jednak poważną przeszkodą jest czynnik ludzki, bezskuteczne przekonywanie kobiet do regularnych kontroli ginekologicznych i cytologii – dodaje dr n. med. Ewa Surynt.

Aby skutecznie leczyć pacjentkę z rakiem szyjki macicy, powinna ona trafić do lekarza we wczesnym stadium rozwoju choroby. Dlatego zaleca się, aby u wszystkich kobiet od 30 roku życia, a nawet od 25 roku życia, wykonywać badania ginekologiczne z badaniem cytologicznym przynajmniej raz w roku. Szacuje się, że około 70% inwazyjnych raków szyjki macicy rozwija się na podłożu przewlekłego zakażenia wirusem HPV (wirus brodawczaka ludzkiego) typu 16 i/lub 18. Na rynku dostępne są szczepionki zawierające cząstki wirusopodobne, które wykazują dużą skuteczność w walce z zakażeniem HPV.

–  W ciągu ostatnich 40 lat zaobserwowano korzystny trend epidemiologiczny w krajach wysoko rozwiniętych, polegający na obniżeniu zapadalności i śmiertelności z powodu tego raka szyjki macicy. Wynika to z wprowadzenia programów profilaktyki onkologicznej, wzrostu świadomości prozdrowotnej i coraz częściej stosowanej profilaktyki pierwotnej czyli szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego HPV. Mimo tych korzystnych programów profilaktyki rak szyjki macicy nadal jest jedną z głównych przyczyn zgonów u kobiet w Polsce. Polki mają nadal niską świadomość społeczną i medyczną w zakresie skriningu, co stanowi źródło zaawansowanych klinicznie przypadków tego raka szyjki macicy. Niestety, wyleczalność na tym etapie jest wątpliwa, kosztowna  i często nieskuteczna – podkreśla dr n. med. Ewa Surynt specjalista ginekologii onkologicznej z Europejskiego Centrum Zdrowia Otwock specjalizującego się w kompleksowym leczeniu nowotworów.

 Leczenie raka szyjki macicy

 

LECZENIE CHIRURGICZNE RAKA SZYJKI MACICY

Celem leczenia operacyjnego raka szyjki macicy jest usunięcie nowotworu z marginesem tkanek  i węzłami  chłonnymi poprzez wycięcie macicy ze sklepieniem pochwy, przymaciczami wraz z biopsją węzła wartowniczego lub systemową resekcją układu chłonnego miednicy i węzłów około aortalnych. Decyzja o usunięciu przydatków powinna być uzależniona od wieku pacjentki. W przypadku ich pozostawienia, należy je przenieść poza potencjalny obszar radioterapii uzupełniającej. Zabieg operacyjny może być wykonany techniką chirurgii otwartej, laparoskopowej lub z wykorzystaniem robota medycznego.

U pacjentek deklarujących chęć zachowania płodności, we wczesnych postaciach nowotworu, można rozważyć zabiegi polegające na konizacji lub trachelektomii radykalnej (wycięciu całej szyjki z przymaciczami) wraz z węzłami chłonnymi. W ciążę po takim zabiegu zachodzi 40-70% kobiet.
 

RADIOTERAPIA RAKA SZYJKI MACICY

Radioterapia/radiochemio terapię stosuje się zazwyczaj po leczeniu operacyjnym lub jako metodę samodzielną. Radiochemioterapia pooperacyjna zalecana jest w przypadku nacieku w linii cięcia chirurgicznego, naciekania przymacicz i przerzutów w węzłach chłonnych. Radiochemioterapię raka szyjki macicy należy rozważyć w przypadku naciekania przestrzeni wokół naczyń chłonnych, guza większego niż 4 cm, głębokiego naciekania podścieliska i stopnia zróżnicowania histopatologicznego G2/G3

Samodzielna radioterapia jest wskazana u pacjentek z rakiem szyjki macicy w stopniach IB2-IVA. Obejmuje stosowanie brachyterapii i teleterapii (dawka 80-85 Gy)  w czasie nie dłuższym niż 50-55 dni. Stosowanym lekiem cytostatycznym jest cis platyna w dawce 40 mg/m2 podawana raz w tygodniu.
 

LECZENIE SYSTEMOWE RAKA SZYJKI MACICY

Terapia systemowa jest zasadniczą metodą leczenia chorych na raka szyjki macicy w stopniu IVB lub z nieoperacyjnym nawrotem choroby. Niestety, możliwości leczenia pacjentek z rozsianą lub nawrotową formą choroby są ograniczone. Chemioterapia stanowi zasadniczą metodę leczenia chorych na pierwotnie rozsianego raka szyjki macicy lub z nieoperacyjnym nawrotem. Leczenie systemowe w niskim stopniu wpływa na czas przeżycia, jego celem jest przede wszystkim kontrola objawów raka szyjki macicy. Jednym z najbardziej aktywnych leków jest cis platyna. Standard leczenia stanowi chemioterapia dwulekowa zawierająca cisplatynę w skojarzeniu z paklitakselem, topotekanem, gemcytabiną albo winorelbiną. Skuteczność tych schematów jest zbliżona.

Dodanie bewacyzumabu do cisplatyny z paklitakselem lub paklitakselu z topotekanem zwiększa częstość odpowiedzi obiektywnych, medianę czasu wolnego od progresji oraz całkowitego czasu przeżycia.
 

TERAPIA NAWROTOWEGO RAKA SZYJKI MACICY

Postępowanie u pacjentek z nawrotem choroby zależy od rodzaju leczenia pierwotnego i lokalizacji nawrotu. W przypadku zastosowania pierwotnie wyłącznego leczenia chirurgicznego, radioterapia lub chemioterapia pozwalają na uzyskanie kontroli nowotworu u około 40% chorych. Możliwości skutecznej chirurgii ratującej u pacjentek po wcześniejszej radioterapii są ograniczone, a wyniki leczenia niezadowalające. U wybranych chorych z pojedynczymi przerzutami można rozważyć metastazektomię.

Złe wyniki leczenia zwłaszcza chorych w zaawansowanym stopniu skłaniają do poszukiwania nowych metod. Obecnie prowadzone są badania II fazy nad szczepionkami terapeutycznymi. Prowadzone są również badania nad terapiami celowanymi w zaawansowanym raku szyjki macicy.

 

LECZENIE RAKA SZYJKI MACICY, opracował Jarosław Gośliński – portal Zwrotnik Raka,

Za pomoc w przygotowaniu artykułu dziękuję Pani dr n. med. Ewie Surynt, specjaliście ginekologii onkologicznej z Europejskiego Centrum Zdrowia Otwock.

bibliografia: A.Deptała, M.Z. Wojtukiewicz, Onkologi w praktyce lekarza rodzinnego, Gdańsk 2016; M.Krzakowski, P.Potemski, K.Warzocha, P.Wysocki, Onkologia Kliniczna TOM II Gdańsk 2015; pod red. J. Kornafel, Nowotwory szyjki macicy, Warszawa 2011.

 

Leczenie raka szyjki macicy – aktualne standardy
4 (80%) 4 votes
About the Author
 

Powiązane artykuły


Gorący temat: ograniczony dostęp do nowoczesnego leczenia raka płuca w Polsce

Rak płuca jest rozpoznawany w Polsce rocznie u około 15 000 mężczyzn i 6000 kobiet. Oznacza to, że jest on najczęściej diagnozowanym nowotworem złośliwym w naszym kraju. Blisko 80% pierwotnych nowotworó...
Opublikowane 30 Mar 2017

Lekarz rodzinny i jego rola w profilaktyce, diagnostyce i leczeniu chorób przewlekłych

Poprawa organizacji podstawowej opieki zdrowotnej, potrzeba wzmocnienia komunikacji w relacji pacjent-lekarz oraz zwiększenie zaangażowania lekarzy rodzinnych w opiekę nad osobami z chorobami przewlekły...
Opublikowane 28 Mar 2017

Konferencja FALENTY 2017 – Diagnostyka i Leczenie Raka Piersi

Polskie Towarzystwo do Badań nad Rakiem Piersi zaprasza do udziału w XI Międzynarodowej Konferencji Diagnostyka i Leczenie Raka Piersi FALENTY 2017, która odbędzie się w dniach 20-22 kwietnia 2017 w...
Opublikowane 25 Mar 2017

“Historie Pacjentów” – czekamy na Wasze wiadomości

Drodzy Czytelnicy! Choroba onkologiczna to nie tylko przypadek medyczny i schemat leczenia zbuntowanych komórek nowotworowych, ale przede wszystkim konkretny człowiek oraz jego indywidualna historia. Na...
Opublikowane 24 Mar 2017

Radomskie Centrum Onkologii zaprasza na Akademię Onkologiczną

Wykrywanie i leczenie nowotworów piersi to temat kolejnej edycji Akademii Onkologicznej dla Pacjentów, która odbędzie się 24 marca 2017 o godz. 16:00. Radomskie Centrum Onkologii na Wacynie już po raz...
Opublikowane 21 Mar 2017
Więcej w nowotwory ginekologiczne
Europejski Tydzień Profilaktyki Raka Szyjki Macicy. Pink Lips Project 2017

Zbliża się Europejski Tydzień Profilaktyki Raka Szyjki Macicy (European Cervical Cancer Prevention Week), którego tegoroczna edycja przypada na...

Zamknij