Pacjent nie zawsze jest w stanie samodzielnie dotrzeć na wizytę lekarską czy badania. W takich sytuacjach Narodowy Fundusz Zdrowia zapewnia transport sanitarny, który pomaga przewieźć chorego do placówki medycznej i z powrotem. Kto może skorzystać z tej formy wsparcia? Jakie są zasady i kto pokrywa koszty transportu sanitarnego?

Transport sanitarny – częściowo odpłatny – przysługuje m.in. pacjentom z chorobami nowotworowymi oraz chorobami krwi i narządów krwiotwórczych.

Transport sanitarny to przewóz pacjenta do placówki medycznej (np. szpitala lub przychodni) lub z placówki medycznej do domu. W trakcie przejazdu pacjent ma zapewnioną opiekę personelu medycznego (lekarza, pielęgniarki, położnej lub ratownika medycznego). Transport sanitarny służy przewozowi pacjentów, którzy nie wymagają intensywnej opieki w trakcie transportu (np. osoby niepełnosprawne, pacjenci po hospitalizacji).

Czym innym jest transport medyczny, który odbywa się na linii szpital-szpital i obejmuje pacjentów w ciężkim stanie zdrowia wymagających nadzoru lekarza, ratownika medycznego lub pielęgniarki podczas przewozu. transport medyczny realizowany jest na zlecenie lekarza szpitala, w którym pacjent aktualnie przebywa.

Pamiętaj, że transport sanitarny i transport medyczny nie są tym samym co transport karetką pogotowia ratunkowego. Zespół Ratownictwa Medycznego wzywany jest tylko w sytuacjach bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia i nie służy do realizacji transportu planowanego.

Transport sanitarny – na czym polega, zasady

Transport sanitarny to jeden z elementów świadczeń opieki zdrowotnej, który zapewnia pacjentom bezpieczny i dostosowany do ich stanu zdrowia przewóz do placówek medycznych. To specjalistyczny przewóz pacjentów, którzy ze względów medycznych potrzebują odpowiednich warunków transportu.

Najważniejsze cechy transportu sanitarnego:

  • realizowany jest na podstawie wskazań medycznych – wymaga opinii lekarza
  • umożliwia zachowanie ciągłości leczenia
  • gwarantuje najkrótszy możliwy czas przewozu, dostosowany do stanu zdrowia pacjenta.

– Transport sanitarny to niezwykle ważne świadczenie, które pozwala pacjentom bezpiecznie dotrzeć do placówki medycznej lub wrócić do domu po zakończonym leczeniu. Chcę podkreślić, że każda osoba ma prawo wiedzieć, kiedy przysługuje jej bezpłatny transport, a w jakich sytuacjach będzie on częściowo odpłatny lub pełnopłatny. To gwarancja, że pacjent nie pozostaje bez pomocy w organizacji leczenia – mówi Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta.

ZOBACZ: PRAWA PACJENTA ONKOLOGICZNEGO

Kto może skorzystać z transportu sanitarnego?

Aby móc skorzystać z transportu sanitarnego, potrzebne jest zlecenie od lekarza świadczącego usługi w ramach NFZ, np. podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) lub specjalisty ambulatoryjnej opieki zdrowotnej (AOS).

Bezpłatny transport sanitarny przysługuje, jeśli lekarz wystawi zlecenie, abyś:

  • podjął natychmiastowe leczenie w placówce medycznej (np. gdy lekarz podczas wizyty domowej lub w miejscu udzielania świadczeń ambulatoryjnych stwierdzi potrzebę skierowania i transportu do szpitala) – zostaniesz wtedy przewieziony do najbliższej placówki, która wykonuje świadczenia danego rodzaju;
  • kontynuował rozpoczęte leczenie (np. transport pacjenta z jednego szpitala do drugiego w celu wykonania badań lub kontynuacji leczenia);|
  • dojechał do najbliższego podmiotu, który udziela świadczeń we właściwym zakresie, i z powrotem, jeśli masz dysfunkcję narządu ruchu uniemożliwiającą korzystanie ze środków transportu publicznego.

Jak uzyskać transport sanitarny dla pacjenta?

Aby skorzystać z transportu, pacjent musi otrzymać zlecenie na transport sanitarny. Dokument ten wystawia:

  • lekarz rodzinny (POZ) – gdy pacjent wymaga transportu, z miejsca zamieszkania (pobytu) do najbliższego świadczeniodawcy udzielającego świadczeń we właściwym zakresie, na leczenie do szpitala i do zakładu opieki długotrminowej, na leczenie w trybie dziennym do specjalisty na pierwszorazową poradę albo leczenie spomatologiczne i z powrotem, na wykonanie zabiegów i procedur medycznych wynikających z procesu leczenie realizowanego przez lekarza POZ (u którego pacjent ma deklarację) i z powrotem
  • lekarz specjalista – w przypadku konieczności kontynuacji leczenia w innej placówce specjalistycznej
  • szpital – w razie potrzeby przewiezienia pacjenta do innego ośrodka medycznego celem kontynuacji leczenia lub do miejsc

Ile kosztuje transport sanitarny dla chorego?

Transport sanitarny może być bezpłatny, częściowo płatny lub płatny – w zależności od sytuacji danego chorego:

  • bezpłatny – m.in. gdy lekarz stwierdzi konieczność natychmiastowego przewiezienia pacjenta do innej placówki medycznej w celu kontynuacji leczenia albo gdy pacjent z powodu dysfunkcji narządu ruchu nie może samodzielnie korzystać z transportu publicznego w celu powrotu do domu;
  • częściowo odpłatny (40% kosztów pokrywa NFZ) – jeśli pacjent jest zdolny do samodzielnego poruszania się bez stałej pomocy innej osoby, ale przy korzystaniu ze środków transportu publicznego wymaga pomocy innej osoby lub środka transportu publicznego dostosowanego do potrzeb osób niepełnosprawnych i cierpi na jedną z chorób wymienionych w rozporządzeniach Ministra Zdrowia. Są to m.in. choroby krwi i narządów krwiotwórczych, choroby nowotworowe, psychiczne, układu nerwowego, oddechowego, trawiennego, krążenia, urazy i zatrucia;
  • odpłatny – w pozostałych przypadkach.

Co obejmuje transport sanitarny?

Transport zapewnia podmiot leczniczy pod którego opieką pacjent się znajduje. Z tym podmiotem należy ustalić możliwość i szczegóły transportu. W razie wątpliwości można skonsultować się z bezpłatną ogólnopolska Telefoniczną Informacją Pacjenta 800 190 590.

W ramach POZ transport sanitarny obejmuje m.in.:

  • przewóz pacjenta z miejsca zamieszkania na leczenie stacjonarne lub dzienne,
  • przewóz na pierwszorazową wizytę w poradni specjalistycznej lub leczenie stomatologiczne i z powrotem,
  • przewóz na zabiegi i procedury medyczne związane z procesem leczenia,
  • przewóz do zakładu opieki długoterminowej

Jeśli pacjent przebywa na leczeniu w placówce innej niż POZ, ta placówka jest zobowiązana do organizacji transportu sanitarnego.

Poradnia specjalistyczna jest zobowiązana do zapewnienia transportu sanitarnego w przypadku kolejnych wizyt w danej poradni, jeżeli nadal utrzymują się wskazania do korzystania z tych świadczeń.

Szpital odpowiada za transport sanitarny w przypadku, gdy:

  • pacjent musi zostać przewieziony do innej placówki medycznej (np. szpitala lub na badanie);
  • pacjent jest wypisywany do domu po pobycie w szpitalu (również na szpitalnym oddziale ratunkowym), w przypadku dysfunkcji narządu ruchu (gdy pacjent nie może samodzielnie się poruszać).

Pamiętaj, że do transportu sanitarnego pacjent jest kwalifikowany, o konieczności takiego transportu decyduje lekarz.

Transport daleki na NFZ

Transport sanitarny „daleki” w POZ przysługuje, gdy występuje konieczność przewozu pacjenta na odległość przekraczającą „tam i z powrotem” łącznie 120 km lub leczyłeś się w szpitalu za granicą. Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej konsultuje merytorycznie i ustala zasadność realizacji takiego transportu, ale decyzję podejmuje NFZ.

Jeżeli musiałeś z przyczyn losowych musiałeś skorzystać z pomocy medycznej w szpitalu za granicą i jednocześnie:

  • Twój stan zdrowia jest stabilny w przy wypisie, ale nie pozwala, byś samodzielnie wrócił do domu – zostaniesz przewieziony od granicy Polski do miejsca Twojego zamieszkania;
  • wymagasz dalszego leczenia, a Twój stan zdrowia pozwala na uzyskanie wypisu i nie ma medycznych przeciwwskazań do przewozu – zostaniesz przewieziony od granicy Polski do placówki, która może Cię dalej leczyć, położonej najbliżej Twojego miejsca zamieszkania.

Transport daleki w kraju przysługuje Ci, gdy z przyczyn uzasadnionych medycznie musisz korzystać ze świadczeń konkretnej poradni specjalistycznej lub z wysokospecjalistycznych świadczeń ambulatoryjnej w placówce oddalonej od miejsca zamieszkania o więcej niż 120 km „tam i z powrotem”, a ogólny stan Twojego zdrowia nie pozwala na samodzielne dotarcie do poradni. Transport przysługuje wtedy z Twojego miejsca zamieszkania do najbliższej odpowiedniej placówki i z powrotem.

Materiał na podstawie: www.gov.pl/web/rpp, www.nfz.gov.pl

PRZEJDŹ DO: POMOC SOCJALNA I FINANSOWA DLA CHORYCH