Udar mózgu może sprzyjać wzrostowi glejaka i ułatwiać komórkom nowotworowym naciekanie uszkodzonych tkanek – wskazuje nowe badanie opublikowane w „Nature Cancer”.

Naukowcy z Duncan Neurological Research Institute, Baylor College of Medicine i współpracujących ośrodków zbadali mechanizm, który może wyjaśniać związek między uszkodzeniem mózgu a postępem choroby nowotworowej.

W modelach ludzkiego i mysiego glejaka wykazali, że udar zmienia otoczenie guza, a szczególną rolę w tym procesie odgrywają astrocyty oraz komórki odpornościowe. Zmianom towarzyszyły nasilone naciekanie nowotworu i krótsze przeżycie w badanych modelach. Badaczom udało się również zahamować progresję glejaka przez ingerencję w odkryte mechanizmy, co wskazuje potencjalne kierunki poszukiwania nowych terapii.

  • Nowe wyniki opublikowano 25 września 2026 r. Badanie dostarcza danych o mechanizmach, przez które udar może sprzyjać progresji glejaka.
  • Ważną rolę odgrywają komórki otaczające guz. Naukowcy zaobserwowali astrocyty o osłabionej sygnalizacji wapniowej oraz nagromadzenie mikrogleju i makrofagów związanych z nowotworem.
  • Zahamowanie wzrostu guza udało się w modelach doświadczalnych. Pomagało przywrócenie sygnalizacji wapniowej astrocytów lub usunięcie określonych komórek odpornościowych. Możliwość wykorzystania tych wyników w leczeniu pacjentów wymaga dalszych badań.

Czy udar / uraz mózgu może zwiększać ryzyko rozwoju guza mózgu?

Udar lub inne uszkodzenie mózgu sprzyjają rozwojowi nowotworów mózgu

– Badania epidemiologiczne i kliniczne sugerują, że pacjenci z udarem lub urazowym uszkodzeniem mózgu są narażeni na zwiększone ryzyko rozwoju guzów mózgu. Ryzyko to może być od trzech do siedmiu razy większe, w zależności od wieku i płci pacjenta – powiedział autor korespondencyjny, dr Hyun Kyoung Lee, główny badacz w Duncan Neurological Research Institute (Duncan NRI, USA).

– Pomimo tych klinicznych obserwacji, mechanizm łączący uszkodzenie mózgu z nowotworem pozostaje niejasny. W niniejszym badaniu pracowaliśmy z modelami ludzkimi i mysimi, aby zbadać, czy udar sprzyja rozwojowi glejaka i jakie czynniki pośredniczą w tym powiązaniu – zaznaczył Lee.

Naukowcy z Duncan NRI, Baylor College of Medicine i współpracujących instytucji skupili się na jednym rodzaju uszkodzenia mózgu, udarze, oraz na specyficznym typie guza mózgu, glejaku, najpowszechniejszym i najbardziej agresywnym złośliwym guzie mózgu u dorosłych.

– Wykazaliśmy, że udar sprzyjał naciekaniu guza do uszkodzonych obszarów mózgu w modelach glejaka u ludzi i myszy oraz skracał całkowite przeżycie. Przyglądając się bliżej budowie komórkowej i molekularnej guzów, odkryliśmy, że udar wywołuje przebudowę mikrośrodowiska guza – wskazał badacz.

SPRAWDŹ: OBJAWY GUZA MÓZGU

Astrocyty i komórki odpornościowe wspierają progresję guza

Zespół odkrył pojawienie się odrębnej populacji komórek mózgowych – astrocytów towarzyszących guzowi (TAA) – o odmiennych cechach fizjologicznych i molekularnych. TAA towarzyszyła akumulacja dwóch innych typów komórek: przebudowanych komórek mikrogleju związanych z guzem oraz komórek układu odpornościowego zwanych makrofagami (TAM).

Przywrócenie sygnalizacji wapniowej TAA lub usunięcie TAM zahamowało progresję glejaka wywołaną udarem, co wskazuje, że obie populacje są kluczowymi mediatorami odpowiedzi na udar. Odkrycia sugerują, że te indukowane urazem, sprzyjające rozwojowi guza szlaki stanowią potencjalne cele terapeutyczne. Dlatego konieczne są dalsze badania nad metodami, które mogłyby zmniejszyć ryzyko wzrostu glejaka u pacjentów z urazem mózgu w wywiadzie.

– Nasze badanie potwierdza, że uraz mózgu może być czynnikiem ryzyka guza mózgu. Ponadto nasze odkrycia przyczyniają się do rosnącej liczby dowodów wskazujących na rolę astrocytów we wzroście guza mózgu – podkreślił Lee.

I dodał:

– Wykazano, że interakcje neuronów z guzem przyczyniają się do wzrostu guza. Wykazaliśmy, że inne komórki mózgowe, astrocyty, również wydają się komunikować z komórkami nowotworu mózgu i wpływać na ich zachowanie. Należy je brać pod uwagę w badaniach nad mechanizmami i terapiami nowotworów.

Opracowano na podstawie: PAP, Nature Cancer

PRZEJDŹ DO: NOWOTWORY OŚRODKOWEGO UKŁADU NERWOWEGO