Latem chętniej wystawiamy skórę na słońce, spędzając wolne chwile na świeżym powietrzu. Warto jednak pamiętać, że ekspozycja na promieniowanie UV może mieć poważne konsekwencje zdrowotne. Jednym z podstawowych działań profilaktycznych w ochronie skóry jest regularne badanie znamion, czyli dermatoskopia.
Nowotwory skóry są jednymi z najczęstszych. Najbardziej groźny z nich jest czerniak. Profilaktyka nowotworów skóry to kluczowy elementem dbania o zdrowie, szczególnie w kontekście narażenia na promieniowanie ultrafioletowe (UV). Eksperci rekomendują, aby raz w roku wykonać przegląd znamion na całym ciele u lekarza specjalisty z wykorzystaniem dermatoskopu – specjalnego urządzenia przypominającego lupę, służącego do oglądania znamion w dużym powiększeniu).
Jeśli zauważysz, że któreś z Twoich znamion, narośli, pieprzyków posiada chociaż jedną z cech ABCDE, nie zwlekaj z wizytą u lekarza dermatologa lub chirurga onkologa. Specjalsita ocenia skórę za pomocą dermatoskopu, dzięki któremu może w powiększeniu dokładnie obejrzeć podejrzane znamiona. Badanie dermatoskopowe przeprowadzane jest szybkie, bezbolesne i nieinwazyjne.
Na czym polega i jak wygląda badanie dermatoskopem – tłumaczy lekarz Bogumiła Medyńska, dermatolog z Centrum Medycznego Scanmed we Wrocławiu, American Heart of Poland.
Dermatoskopia – co to za badanie?
Dermatoskopia to nieinwazyjne badanie umożliwiające ocenę znamion i innych zmian skórnych w powiększeniu, z wykorzystaniem dermatoskopu. To urządzenie przypominające szkło powiększające, wyposażone w oświetlenie, pozwala dermatologowi dostrzec struktury niewidoczne gołym okiem.
Dermatoskop to specjalny aparat umożliwiający wykonanie dermatoskopii, czyli oglądania wybranych zmian chorobowych skóry.
Powiększenie dermatoskopu – zwykle około 10-krotne – umożliwia analizę koloru, kształtu i symetrii zmiany oraz ocenę jej głębszych warstw. Badania dermatoskopowe mogą być przeprowadzane zarówno u dorosłych, jak i dzieci – niezależnie od wieku.
– Dermatoskopia to jedna z podstawowych metod diagnostycznych w dermatologii. Badanie pozwala odróżnić zmiany łagodne od tych, które mogą wymagać dalszej diagnostyki lub usunięcia chirurgicznego – podkreśla dermatolog Bogumiła Medyńska z Centrum Medycznego Scanmed we Wrocławiu, American Heart of Poland.
Szczególną uwagę na niepokojące zmiany skórne powinny zwracać osoby z grup podwyższonego ryzyka. Regularna dermatoskopia powinna być obowiązkowa szczególnie dla osób o jasnej karnacji, z licznymi znamionami, historią oparzeń słonecznych lub przypadkami nowotworów skóry w rodzinie.
– Każda zmiana, która nagle zmienia kolor, kształt, zaczyna swędzieć, krwawić lub się powiększać, powinna być skonsultowana z dermatologiem – dodaje ekspertka.
Nowością na polu diagnostyki nowotworów skóry jest wideodermatoskopia. To nowoczesna metoda wykrywania i kontrolowania zmian barwnikowych – aparatura samodzielnie wyświetla parametry znamienia, czyli określa jego symetrię, rozmiar kolor czy granice, co wyświetla ostatecznie na monitorze. Wideodermatoskopia pozwala na długookresową obserwacje progresji zmian podczas kolejnych kontrolnych badań.
PRZECZYTAJ: NOWOTWORY SKÓRY – PROFILAKTYKA
Badanie dermatoskopowe – na czym polega i jak przebiega?
Samo badanie dermatoskopowe jest szybkie i bezbolesne. Lekarz przykłada dermatoskop do skóry, wcześniej pokrywając soczewkę specjalnym olejkiem, który eliminuje odbicia światła i pozwala na dokładniejszy obraz zmiany. Wynik ocenia się w oparciu o tzw. skalę TDS (Total Dermatoscopic Score), czyli Całkowity Wskaźnik Dermatoskopowy. Na jego podstawie lekarz określa stopień niepokojących cech zmiany i decyduje o konieczności dalszej diagnostyki lub obserwacji.
Dermatoskopia to nieinwazyjne badanie polegające na oglądaniu skóry lub znamion skórnych pod powiększeniem.
U osób z grupy podwyższonego ryzyka – posiadających liczne znamiona, dodatni wywiad rodzinny lub historię chorób skóry – zaleca się kontrolne badania dermatoskopowe nawet co 3-6 miesięcy. U pozostałych pacjentów – dermatoskopię wykonuje się raz w roku lub wtedy, gdy pojawi się niepokojąca zmiana.
Według ekspertów wczesne wykrycie choroby nowotworowej daje bardzo wysokie szanse na całkowite wyleczenie, dlatego tak ważna jest samokontrola i obserwacja zmian na skórze, a w przypadku występowania niepokojących znamion – wykonanie dermatoskopii u doświadczonego specjalisty.
ZOBACZ: PODEJRZENIE CZERNIAKA – CO ROBIĆ?
Badanie dermatoskopowe skóry – wynik
Wynik badania dermatoskopowego przedstawia się według skali TDS. W jego przebiegu lekarz ocenia punktowo kilka elementów:
- asymetria zmiany (0-2 pkt) o ważności 1,3;
- granice zmiany (0-8 pkt) o ważności 0,1;
- kolor zmiany (1 -6 pkt) o ważności 0,5;
- struktury dodatkowe jak kropki, smugi, pola o zatartej strukturze (1-5 pkt) o ważności 0,5.
Na tej podstawie oblicza się tzw. całkowity wskaźnik dermatoskopowy. Jak interpretować wynik badania dermatoskopem?
- wynik > 5,45 – zmiana jest bardzo podejrzana, zaleca się usunięcie chirurgiczne z badaniem histopatologicznym;
- wynik 4,75-5,45 – zmiana jest podejrzana, jednak nie wymaga natychmiastowej interwencji chirurgicznej a jedynie kontroli;
- wynika < 4,75 – łagodne znamię melanocytowe.
Jeśli lekarz – po wykonaniu badania dermotoskopowego – uzna, że zmiana budzi niepokój, kieruje Pacjenta na dalszą diagnostykę.
Podstawą diagnozy raka skóry jest badanie histopatologiczne biopsji wycinającej lub bioptatu zmiany skórnej. Raport tego badania, oprócz ustalenia typu histologicznego nowotworu, określa także podtyp raka, szczególnie jeśli jest to podtyp z grupy wyższego ryzyka. Dalszą diagnostykę można rozpocząć dopiero po uzyskaniu wyniku histopatologicznego. Oczekuje się na niego zwykle około dwóch tygodni.
Jeżeli potwierdzi się diagnoza raka skóry lub czerniaka, to raport histopatologiczny będzie zawierać szereg informacji mających wpływ na dalsze postępowanie diagnostyczno-terapeutyczne oraz rokowanie w chorobie.
źródło: materiały prasowe i własne
PRZEJDŹ DO: NOWOTWORY SKÓRY – BAZA WIEDZY
