WIEDZIEĆ WIĘCEJ, TO BAĆ SIĘ MNIEJ!

ULTRASONOGRAFIA W DIAGNOSTYCE RAKA

ultrasonografia w diagnostyce nowotworówUltrasonografia jest skuteczną i powszechną metodą diagnostyczną nowotworów. Badanie ultrasonografem jest ogólnie dostępne, nieinwazyjne, czułe i tanie. Jest podstawowym badaniem pierwszego rzutu, które dostarcza istotnych danych do dalszego postępowania na temat zmian nowotworowych, stopnia ich zaawansowania, zmian w węzłach chłonnych i przerzutowych zmian odległych. Ultrasonografia (USG) obejmuje metody diagnostyczne wykorzystujące ultradźwięki tj. fale akustyczne o częstotliwościach od 0,5 MHz do 40 MHz. Fala ultradźwiękowa rozchodząca się w tkankach ulega odbiciu, załamaniu, rozproszeniu i absorbcji. Udział ilościowy tych zjawisk zależy od własności akustycznych tkanek, częstotliwości ultradźwięków i ich prędkości. Te parametry mają różna wartość dla różnych tkanek, co decyduje o obrazie USG.

Jako, że powietrze ma niską gęstość i niską prędkość fali, a kości dużą gęstość i dużą prędkość fali, na granicy tkanka miękka/gaz dochodzi do prawie całkowitego odbicia fali ultradźwiękowej co uniemożliwia ocenę struktur położonych niżej. To zjawisko tłumaczy konieczność stosowania do badań USG żelu sprzęgającego pomiędzy skórę, a sondę.

Ostatnie lata przyniosły rozkwit popularności ultrasonograficznych środków cieniujących. Są to egzogenne substancje, które podane dożylnie lub do jam ciała wzmacniają sygnał ultradźwiękowy. Ich zastosowanie jest coraz szersze, co potwierdzają doniesienia o ich wykorzystywaniu przy ocenie guzów litych, głównie wątroby, ale i raka jąder, gruczoły piersiowego, guzów tkanek miękkich i czerniaków.

INTERPRETACJA WYNIKU BADANIA USG

Poniżej wyszczególniono elementy obrazu USG różnych narządów, które powinny wzbudzać niepokój onkologiczny i uruchomić dalszą diagnostykę:

  • Powiększenie narządu lub jego części,
  • Zmiany ogniskowe o zmienionej echogeniczności w stosunku do otaczających tkanek,
  • Brak ograniczenie torebki lub pseudotorebki guza,
  • Niejednorodność echostruktury zmiany ogniskowej z obszarami zwiększonej komórkowości i martwicy zwapnieniami,
  • Nieprawidłowe, zwiększone unaczynienie patologiczne,
  • Powiększone węzły chłonne o zmienionym kształcie (kuliste) i echostrukturze z patologicznym unaczynieniem,
  • Obecność wolnego płynu w jamie płucnej i otrzewnej
  • Zaburzenia perystaltyki jelit,
  • Zakrzepica żylna w układzie wrotnym, żyłach nerkowych i VCI oraz żyłach kończyn.

 

ULTRASONOGRAFIA DOPPLEROWSKA

Wprowadzenie w ostatnich latach ultrasonografii dopplerowskiej (duplex Doppler sonography) oraz techniki dopplerowskiej z kolorowym obrazowaniem przepływu krwi (color Doppler) stanowiło duży postęp w diagnostyce obrazowej. Ultrasonografia dopplerowska w sposób całkowicie nieinwazyjny umożliwia ocenę unaczynienia narządów prawidłowych i zmienionych przez nowotwór oraz unaczynienia patologicznego w samym guzie nowotworowym. Ultrasonografia USG pozwala na dynamiczną ocenę ilościową i jakościową przepływów przez naczynia trzewne, naczynia obwodowe, a także unaczynienia w guzach powstałych w procesie neoangiogenezy. Dzięki zastosowanej skali koloru (od czerwonego do niebieskiego) metoda dostarcza informacji o lokalizacji, średnicy i drożności przepływów, jak również o kierunku i charakterze przepływu. Dopplerowska charakterystyka przepływu w nowotworach złośliwych i łagodnych umożliwia różnicowanie tych zmian, gdyż uzyskiwany sygnał różni się pod względem jakościowym i ilościowym.

ULTRASONOGRAFIA WSKAZANIA DIAGNOSTYCZNE

  • Ocena narządów miąższowych położonych w jamach ciała (wątroba, śledziona, trzustka, nadnercza, nerki, węzły chłonne, narządy miednicy, guzy płuca dochodzące do ściany klatki piersiowej, wraz z  określeniem ich wielkości i echostruktury;
  • Ocena struktur przewodowych –drogi żółciowe, przewód trzustkowy, które poszerzają się powyżej poziomu guza czy nacieku nowotworowego;
  • Ocena pęcherzyka żółciowego, jego wielkości, światła, grubości ścian;
  • Ocena tkanek powierzchniowych i narządów gruczołowych (ślinianki, tarczyca, sutki, jądra) i guzów wychodzących z tkanki podskórnej i mięśniowej oraz węzłów chłonnych;
  • Ultrasonografia uwidocznia zmiany ogniskowe w ich obrębie;
  • Ocena stopnia i wzorca ich unaczynienia z oceną naczyń patologicznych;
  • Ocena ewentualnego naciekania;
  • Ocena zmian w węzłach chłonnych, zmian przerzutowych poza narządami miąższowymi i poza węzłowymi;
  • Ocena obecności płynu w jamie otrzewnej i jamach opłucnych o pochodzeniu nowotworowym;
  • Zastosowanie w kontrolowaniu przeprowadzanej biopsji cienkoigłowej i gruboigłowej oraz mammotomicznej, a także nakłuciu diagnostycznym płynu w jamach ciała.

 

Ultrasonografia w diagnostyce nowotworów, bibliografia
M. Frączak, Podstawy diagnostyki i terapii nowotworów, Bielsko-Biała 2008.
A. Chybicka, K. Sawicz-Birkowska, Onkologia i hematologia dziecięca, Warszawa 2008
B. Birkenfeld, M. Listewnik, Medycyna nuklearna, Szczecin 2011.

ULTRASONOGRAFIA W DIAGNOSTYCE RAKA
4.5 (90%) 2 votes
About the Author
 

Powiązane artykuły


Opieka onkologiczna w Polsce

Nowotwory złośliwe powodują śmierć ok. 100 tys. osób rocznie i stanowią drugą przyczynę zgonów w naszym kraju. Prognozy są pesymistyczne – każdego roku notuje się ok. 160 tys. nowych zachorowań, a...
Opublikowane 16 Sty 2018

Oferta pracy: LEKARZ ONKOLOG

Nowoczesne, specjalistyczne, Centrum Medyczne zatrudniające wielu wybitnych lekarzy specjalistów oraz wykwalifikowany zespół pielęgniarski, a także prowadzące działania naukowe, badawcze i...
Opublikowane 14 Sty 2018

Europejski Tydzień Profilaktyki Raka Szyjki Macicy – Pink Lips Project

Zbliża się Europejski Tydzień Profilaktyki Raka Szyjki Macicy (European Cervical Cancer Prevention Week), którego tegoroczna edycja przypada na 22-28 stycznia 2018 roku. W ramach wydarzenia odbędą się...
Opublikowane 13 Sty 2018

Światowy Dzień Walki z Rakiem 2018. Drzwi otwarte w ośrodkach onkologicznych

W sobotę 4 lutego 2018 roku obchodzimy XVIII Światowy Dzień Walki z Rakiem (World Cancer Day). Święto zostało ustanowione w 2000 roku podczas Światowego Szczytu Walki z Rakiem w Paryżu. Z tej okazji Polska...
Opublikowane 10 Sty 2018

Fundacja Bądź: Pierwszy Kongres Medycyny Integralnej

Fundacja Małgosi Braunek „Bądź” organizuje w Warszawie pierwszy Kongres uwzględniający najważniejsze zagadnienia medycyny integralnej i jej wpływu na zdrowie. Uczestnicy wydarzenia, które odbędzie się 3...
Opublikowane 08 Sty 2018

Akademia Czerniaka 2018 – cykl konferencji naukowych

Polskie Towarzystwo Chirurgii Onkologicznej i jego Sekcja Naukowa „Akademia Czerniaka” oraz Wydawnictwo Lekarskie PZWL zapraszają na V edycję cyklu, poświęconego tematyce czerniaka. Spotkania Akademii...
Opublikowane 04 Sty 2018

Akademia Raka Piersi 2018

PZWL Wydawnictwo Naukowe zaprasza na cykl konferencji naukowych AKADEMIA RAKA PIERSI 2018, podczas których zostaną omówione wyniki najnowszych badań klinicznych oraz wytyczne postępowania w zakresie...
Opublikowane 30 Gru 2017

Plebiscyt: Onkologiczna TOP Dziesiątka 2017

Już po raz czwarty redakcja portalu onkologicznego zwrotnikraka.pl przygotowała podsumowanie mijającego roku w postaci plebiscytu Onkologiczna TOP Dziesiątka. W jego ramach wyróżniliśmy najcenniejsze i...
Opublikowane 19 Gru 2017