WIEDZIEĆ WIĘCEJ, TO BAĆ SIĘ MNIEJ!

ULTRASONOGRAFIA W DIAGNOSTYCE RAKA

ultrasonografia w diagnostyce nowotworówUltrasonografia jest skuteczną i powszechną metodą diagnostyczną nowotworów. Badanie ultrasonografem jest ogólnie dostępne, nieinwazyjne, czułe i tanie. Jest podstawowym badaniem pierwszego rzutu, które dostarcza istotnych danych do dalszego postępowania na temat zmian nowotworowych, stopnia ich zaawansowania, zmian w węzłach chłonnych i przerzutowych zmian odległych. Ultrasonografia (USG) obejmuje metody diagnostyczne wykorzystujące ultradźwięki tj. fale akustyczne o częstotliwościach od 0,5 MHz do 40 MHz. Fala ultradźwiękowa rozchodząca się w tkankach ulega odbiciu, załamaniu, rozproszeniu i absorbcji. Udział ilościowy tych zjawisk zależy od własności akustycznych tkanek, częstotliwości ultradźwięków i ich prędkości. Te parametry mają różna wartość dla różnych tkanek, co decyduje o obrazie USG.

Jako, że powietrze ma niską gęstość i niską prędkość fali, a kości dużą gęstość i dużą prędkość fali, na granicy tkanka miękka/gaz dochodzi do prawie całkowitego odbicia fali ultradźwiękowej co uniemożliwia ocenę struktur położonych niżej. To zjawisko tłumaczy konieczność stosowania do badań USG żelu sprzęgającego pomiędzy skórę, a sondę.

Ostatnie lata przyniosły rozkwit popularności ultrasonograficznych środków cieniujących. Są to egzogenne substancje, które podane dożylnie lub do jam ciała wzmacniają sygnał ultradźwiękowy. Ich zastosowanie jest coraz szersze, co potwierdzają doniesienia o ich wykorzystywaniu przy ocenie guzów litych, głównie wątroby, ale i raka jąder, gruczoły piersiowego, guzów tkanek miękkich i czerniaków.

INTERPRETACJA WYNIKU BADANIA USG

Poniżej wyszczególniono elementy obrazu USG różnych narządów, które powinny wzbudzać niepokój onkologiczny i uruchomić dalszą diagnostykę:

  • Powiększenie narządu lub jego części,
  • Zmiany ogniskowe o zmienionej echogeniczności w stosunku do otaczających tkanek,
  • Brak ograniczenie torebki lub pseudotorebki guza,
  • Niejednorodność echostruktury zmiany ogniskowej z obszarami zwiększonej komórkowości i martwicy zwapnieniami,
  • Nieprawidłowe, zwiększone unaczynienie patologiczne,
  • Powiększone węzły chłonne o zmienionym kształcie (kuliste) i echostrukturze z patologicznym unaczynieniem,
  • Obecność wolnego płynu w jamie płucnej i otrzewnej
  • Zaburzenia perystaltyki jelit,
  • Zakrzepica żylna w układzie wrotnym, żyłach nerkowych i VCI oraz żyłach kończyn.

 

ULTRASONOGRAFIA DOPPLEROWSKA

Wprowadzenie w ostatnich latach ultrasonografii dopplerowskiej (duplex Doppler sonography) oraz techniki dopplerowskiej z kolorowym obrazowaniem przepływu krwi (color Doppler) stanowiło duży postęp w diagnostyce obrazowej. Ultrasonografia dopplerowska w sposób całkowicie nieinwazyjny umożliwia ocenę unaczynienia narządów prawidłowych i zmienionych przez nowotwór oraz unaczynienia patologicznego w samym guzie nowotworowym. Ultrasonografia USG pozwala na dynamiczną ocenę ilościową i jakościową przepływów przez naczynia trzewne, naczynia obwodowe, a także unaczynienia w guzach powstałych w procesie neoangiogenezy. Dzięki zastosowanej skali koloru (od czerwonego do niebieskiego) metoda dostarcza informacji o lokalizacji, średnicy i drożności przepływów, jak również o kierunku i charakterze przepływu. Dopplerowska charakterystyka przepływu w nowotworach złośliwych i łagodnych umożliwia różnicowanie tych zmian, gdyż uzyskiwany sygnał różni się pod względem jakościowym i ilościowym.

ULTRASONOGRAFIA WSKAZANIA DIAGNOSTYCZNE

  • Ocena narządów miąższowych położonych w jamach ciała (wątroba, śledziona, trzustka, nadnercza, nerki, węzły chłonne, narządy miednicy, guzy płuca dochodzące do ściany klatki piersiowej, wraz z  określeniem ich wielkości i echostruktury;
  • Ocena struktur przewodowych –drogi żółciowe, przewód trzustkowy, które poszerzają się powyżej poziomu guza czy nacieku nowotworowego;
  • Ocena pęcherzyka żółciowego, jego wielkości, światła, grubości ścian;
  • Ocena tkanek powierzchniowych i narządów gruczołowych (ślinianki, tarczyca, sutki, jądra) i guzów wychodzących z tkanki podskórnej i mięśniowej oraz węzłów chłonnych;
  • Ultrasonografia uwidocznia zmiany ogniskowe w ich obrębie;
  • Ocena stopnia i wzorca ich unaczynienia z oceną naczyń patologicznych;
  • Ocena ewentualnego naciekania;
  • Ocena zmian w węzłach chłonnych, zmian przerzutowych poza narządami miąższowymi i poza węzłowymi;
  • Ocena obecności płynu w jamie otrzewnej i jamach opłucnych o pochodzeniu nowotworowym;
  • Zastosowanie w kontrolowaniu przeprowadzanej biopsji cienkoigłowej i gruboigłowej oraz mammotomicznej, a także nakłuciu diagnostycznym płynu w jamach ciała.

 

Ultrasonografia w diagnostyce nowotworów, bibliografia
M. Frączak, Podstawy diagnostyki i terapii nowotworów, Bielsko-Biała 2008.
A. Chybicka, K. Sawicz-Birkowska, Onkologia i hematologia dziecięca, Warszawa 2008
B. Birkenfeld, M. Listewnik, Medycyna nuklearna, Szczecin 2011.

ULTRASONOGRAFIA W DIAGNOSTYCE RAKA
4.5 (90%) 2 votes
About the Author
 

Powiązane artykuły


Aktualne wydarzenia

Wczesne wykrycie to życie – otwarta konferencja onkologiczna w Gnieźnie

Choroby onkologiczne to jedne z najczęstszych przyczyn zgonów zarówno w Polsce, jak i na świecie. Dotykają one nie tylko samego pacjenta, ale również jego najbliższych – rodzinę oraz otoczenie, ...
Opublikowane 19 Kwi 2018

Raka płuca można leczyć. Potrzebny dostęp do pełnego wachlarza leków.

Historycznie wyróżniamy dwa podstawowe typy raka płuca – drobnokomórkowego (15% przypadków) i niedrobnokomórkowego (85% przypadków). Ten drugi dzieli się na raka płaskonabłonkowego, gruczołowego lub...
Opublikowane 16 Kwi 2018

Centrum Radioterapii w Elblągu obchodzi jubileusz 5-lecia

Centrum Radioterapii w Elblągu obchodzi jubileusz 5-lecia swojej działalności. W tym czasie placówkę odwiedziło blisko 5 tys. pacjentów. Z usług szpitala korzystają nie tylko elblążanie, leczą się t...
Opublikowane 13 Kwi 2018

Rola leków biopodobnych w leczeniu nowotworów – wywiad z prof. Tadeuszem Pieńkowskim

Leki biopodobne coraz szerzej wkraczają do praktyki klinicznej w onkologii, zastępując oryginalne leki biologiczne – po wygaśnięciu ich ochrony patentowej. O działaniu, bezpieczeństwie i szansac...
Opublikowane 11 Kwi 2018

Badania kliniczne leków na raka w Polsce – wyszukiwarka

Dzięki badaniom klinicznym i eksperymentom naukowców nad opracowaniem nowych leków na raka i metod leczenia nowotworów, onkologia idzie naprzód. Postęp pozwala lekarzom skuteczniej leczyć pacjentów, a...
Opublikowane 10 Kwi 2018

Apel do Ministra Zdrowia: chorzy na raka jelita grubego bez możliwości dalszego leczenia

Rak jelita grubego z przerzutami nie jest w Polsce leczony optymalnie – alarmują Polska Koalicja Pacjentów Onkologicznych wraz z podmiotami działającymi na rzecz chorych na raka jelita grubego...
Opublikowane 06 Kwi 2018

Wczesna diagnostyka nowotworów płuca – test OncoLUNG Dx – Płuca

Diagnoza nowotwór złośliwy płuca, nie musi oznaczać wyroku. Gdy rozpoznanie uda się postawić we wczesnym stadium zaawansowania choroby, rokowanie jest znacznie bardziej korzystne. Nowy, nieinwazyjny test...
Opublikowane 04 Kwi 2018

GetBack S.A. zakłada fundację i angażuje się w pomoc potrzebującym

GetBack S.A. powołuje do życia fundację HopeBack – Odzyskaj życie im. Stefanii Wilczyńskiej, której głównym celem będzie wsparcie rodzin w sfinansowaniu leczenia dzieci cierpiących na poważne, trudno...
Opublikowane 04 Kwi 2018