WIEDZIEĆ WIĘCEJ, TO BAĆ SIĘ MNIEJ!

ULTRASONOGRAFIA W DIAGNOSTYCE RAKA

ultrasonografia w diagnostyce nowotworówUltrasonografia jest skuteczną i powszechną metodą diagnostyczną nowotworów. Badanie ultrasonografem jest ogólnie dostępne, nieinwazyjne, czułe i tanie. Jest podstawowym badaniem pierwszego rzutu, które dostarcza istotnych danych do dalszego postępowania na temat zmian nowotworowych, stopnia ich zaawansowania, zmian w węzłach chłonnych i przerzutowych zmian odległych. Ultrasonografia (USG) obejmuje metody diagnostyczne wykorzystujące ultradźwięki tj. fale akustyczne o częstotliwościach od 0,5 MHz do 40 MHz. Fala ultradźwiękowa rozchodząca się w tkankach ulega odbiciu, załamaniu, rozproszeniu i absorbcji. Udział ilościowy tych zjawisk zależy od własności akustycznych tkanek, częstotliwości ultradźwięków i ich prędkości. Te parametry mają różna wartość dla różnych tkanek, co decyduje o obrazie USG.

Jako, że powietrze ma niską gęstość i niską prędkość fali, a kości dużą gęstość i dużą prędkość fali, na granicy tkanka miękka/gaz dochodzi do prawie całkowitego odbicia fali ultradźwiękowej co uniemożliwia ocenę struktur położonych niżej. To zjawisko tłumaczy konieczność stosowania do badań USG żelu sprzęgającego pomiędzy skórę, a sondę.

Ostatnie lata przyniosły rozkwit popularności ultrasonograficznych środków cieniujących. Są to egzogenne substancje, które podane dożylnie lub do jam ciała wzmacniają sygnał ultradźwiękowy. Ich zastosowanie jest coraz szersze, co potwierdzają doniesienia o ich wykorzystywaniu przy ocenie guzów litych, głównie wątroby, ale i raka jąder, gruczoły piersiowego, guzów tkanek miękkich i czerniaków.

INTERPRETACJA WYNIKU BADANIA USG

Poniżej wyszczególniono elementy obrazu USG różnych narządów, które powinny wzbudzać niepokój onkologiczny i uruchomić dalszą diagnostykę:

  • Powiększenie narządu lub jego części,
  • Zmiany ogniskowe o zmienionej echogeniczności w stosunku do otaczających tkanek,
  • Brak ograniczenie torebki lub pseudotorebki guza,
  • Niejednorodność echostruktury zmiany ogniskowej z obszarami zwiększonej komórkowości i martwicy zwapnieniami,
  • Nieprawidłowe, zwiększone unaczynienie patologiczne,
  • Powiększone węzły chłonne o zmienionym kształcie (kuliste) i echostrukturze z patologicznym unaczynieniem,
  • Obecność wolnego płynu w jamie płucnej i otrzewnej
  • Zaburzenia perystaltyki jelit,
  • Zakrzepica żylna w układzie wrotnym, żyłach nerkowych i VCI oraz żyłach kończyn.

 

ULTRASONOGRAFIA DOPPLEROWSKA

Wprowadzenie w ostatnich latach ultrasonografii dopplerowskiej (duplex Doppler sonography) oraz techniki dopplerowskiej z kolorowym obrazowaniem przepływu krwi (color Doppler) stanowiło duży postęp w diagnostyce obrazowej. Ultrasonografia dopplerowska w sposób całkowicie nieinwazyjny umożliwia ocenę unaczynienia narządów prawidłowych i zmienionych przez nowotwór oraz unaczynienia patologicznego w samym guzie nowotworowym. Ultrasonografia USG pozwala na dynamiczną ocenę ilościową i jakościową przepływów przez naczynia trzewne, naczynia obwodowe, a także unaczynienia w guzach powstałych w procesie neoangiogenezy. Dzięki zastosowanej skali koloru (od czerwonego do niebieskiego) metoda dostarcza informacji o lokalizacji, średnicy i drożności przepływów, jak również o kierunku i charakterze przepływu. Dopplerowska charakterystyka przepływu w nowotworach złośliwych i łagodnych umożliwia różnicowanie tych zmian, gdyż uzyskiwany sygnał różni się pod względem jakościowym i ilościowym.

ULTRASONOGRAFIA WSKAZANIA DIAGNOSTYCZNE

  • Ocena narządów miąższowych położonych w jamach ciała (wątroba, śledziona, trzustka, nadnercza, nerki, węzły chłonne, narządy miednicy, guzy płuca dochodzące do ściany klatki piersiowej, wraz z  określeniem ich wielkości i echostruktury;
  • Ocena struktur przewodowych –drogi żółciowe, przewód trzustkowy, które poszerzają się powyżej poziomu guza czy nacieku nowotworowego;
  • Ocena pęcherzyka żółciowego, jego wielkości, światła, grubości ścian;
  • Ocena tkanek powierzchniowych i narządów gruczołowych (ślinianki, tarczyca, sutki, jądra) i guzów wychodzących z tkanki podskórnej i mięśniowej oraz węzłów chłonnych;
  • Ultrasonografia uwidocznia zmiany ogniskowe w ich obrębie;
  • Ocena stopnia i wzorca ich unaczynienia z oceną naczyń patologicznych;
  • Ocena ewentualnego naciekania;
  • Ocena zmian w węzłach chłonnych, zmian przerzutowych poza narządami miąższowymi i poza węzłowymi;
  • Ocena obecności płynu w jamie otrzewnej i jamach opłucnych o pochodzeniu nowotworowym;
  • Zastosowanie w kontrolowaniu przeprowadzanej biopsji cienkoigłowej i gruboigłowej oraz mammotomicznej, a także nakłuciu diagnostycznym płynu w jamach ciała.

 

Ultrasonografia w diagnostyce nowotworów, bibliografia
M. Frączak, Podstawy diagnostyki i terapii nowotworów, Bielsko-Biała 2008.
A. Chybicka, K. Sawicz-Birkowska, Onkologia i hematologia dziecięca, Warszawa 2008
B. Birkenfeld, M. Listewnik, Medycyna nuklearna, Szczecin 2011.

ULTRASONOGRAFIA W DIAGNOSTYCE RAKA
4.5 (90%) 2 votes
About the Author
 

Powiązane artykuły


Aktualne wydarzenia

Popularne blogi internetowe o tematyce onkologicznej

W dobie postępującej cyfryzacji oraz powszechnego dostępu do Internetu rośnie znaczenie jakie odgrywa w naszym życiu rzeczywistość wirtualna.  Zwiększa się również czas, jaki poświęcamy każdego dnia na...
Opublikowane 19 Lip 2018

“Historie Pacjentów” – czekamy na Wasze wiadomości

Drodzy Czytelnicy! Choroba onkologiczna to nie tylko przypadek medyczny i schemat leczenia zbuntowanych komórek nowotworowych, ale przede wszystkim konkretny człowiek oraz jego indywidualna historia. Na...
Opublikowane 13 Lip 2018

Nie daj się rakowi! Wsparcie żywieniowe w chorobie nowotworowej

Na rynku wydawniczym ukazał się nowy poradnik poświęcony tematyce diety i wsparcia żywieniowego w chorobie nowotworowej Nie daj się rakowi!. Książka autorstwa Marii Brzegowy, Magdaleny...
Opublikowane 09 Lip 2018

Rak Piersi – Onkologia i Plastyka. Zaproszenie do udziału w konferencji

O tym jak powinna wyglądać współpraca pomiędzy chirurgiem onkologiem, chirurgiem plastykiem, onkologiem klinicznym i radioterapeutą będą dyskutować eksperci podczas trzeciej edycji konferencji Rak Piersi...
Opublikowane 06 Lip 2018

All.Can Polska – zaproszenie do udziału w ankiecie dla Pacjentów onkologicznych

Jesteś lub byłaś/byłeś Pacjentem onkologicznym? Weź udział w ankiecie All.Can Polska! Zapraszamy do wypełnienia ankiety “Poprawa wyników leczenia dla pacjentów, ocena efektywności”, która...
Opublikowane 03 Lip 2018

IV Konferencja Hospicjum im. ks. E. Dutkiewicza SAC

IV Konferencja Hospicjum im. ks. E. Dutkiewicza SAC odbędzie się w dniach 5–6 października 2018 roku w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku. Tematem przewodnim tegorocznego spotkania są...
Opublikowane 02 Lip 2018

Zmiany w wykazie leków refundowanych w onkologii (aktualizacja lipiec 2018)

Minister Zdrowia wydał obwieszczenie w sprawie wykazu leków refundowanych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych. Zaktualizowana lista refundacyjna wejdzie ...
Opublikowane 29 Cze 2018

Onko-Olimpiada 2018 dla pacjentów z dziecięcych oddziałów onkologicznych

W dniach 23 – 26 sierpnia 2018 w Warszawie odbędzie się VII edycja Międzynarodowych Igrzysk Sportowych pod nazwą „Onko-Olimpiada”. Uczestnikami wydarzenia będą dzieci i młodzież z chorobami nowotworowymi...
Opublikowane 26 Cze 2018