przyczyny i rodzaje guzów mózguWedług Krajowego Rejestru Nowotworów liczba zachorowań na pierwotne nowotwory złośliwe mózgu (guzy mózgu) i innych części ośrodkowego układu nerwowego (OUN) wynosi około 2800 rocznie. Każdego roku z powodu pierwotnych nowotworów OUN umiera w Polsce około 2300 chorych. Nowotwory mózgu są 10 przyczyną zgonów na nowotwory złośliwe u mężczyzn i 9 u kobiet. Sprawdź jakie są rodzaje guzów mózgów oraz przyczyny ich powstawania.

Jeśli chodzi o rodzaje guzów mózgu to ponad 40% pierwotnych nowotworów wewnątrzczaszkowych stanowią glejaki, które jednocześnie odpowiadają za 70-80% ogółu pierwotnych nowotworów złośliwych ośrodkowego układu nerwowego.

W miarę upowszechniania obrazowej diagnostyki coraz częściej rozpoznaje się oponiaki, które w niektórych krajach są najczęściej występującym nowotworem pierwotnym OUN (ok. 30%).

Nowotwory pochodzenia neuroepitelialnego występują nieznacznie częściej u mężczyzn, a oponiaki są około 2-krotnie częściej rozpoznawane u kobiet. Zapadalność na złośliwe glejaki mózgu i oponiaki wzrasta wraz z wiekiem.

Rdzeniaki płodowe i inne prymitywne nowotwory neuroektodermalne, gwiaździaki włosowatokomórkowe oraz wyściółczaki występują głównie u dzieci i młodzieży.

Przerzuty innych nowotworów do mózgu stwierdza się ponad 2-krotnie częściej niż nowotwory pierwotne ośrodkowego układu nerwowego.

 

JAKIE SĄ PRZYCZYNY GUZÓW MÓZGU

  • Jedynym czynnikiem o potwierdzonym i udowodnionym znaczeniu w etiologii pierwotnych nowotworów złośliwych OUN jest promieniowanie jonizujące.
  • Do prawdopodobnych, ale nie udowodnionych czynników etiologicznych i przyczyn powstawania guzów mózgu zaliczane są pestycydy, herbicydy, substancje petrochemiczne, nitrozoaminy, chlorek poliwinylu, pole elektromagnetyczne, przebyte urazy mózgu, wirus Epstein-Barr.
  • Czynnikiem mogącym wpływać na rozwój i stanowić przyczynę guzów zwłaszcza oponiaków, gwiaździaków i mięsaków jest przebyte leczenie promieniowaniem jonizującym.
  • Częstsze występowanie nowotworów OUN występuje u pracowników przemysłu gumowego, elektrycznego i u rolników.
  • Stwierdzono wzrastającą częstość występowania pierwotnych chłoniaków mózgu u chorych z zakażeniem HIV.
  • Nowotworu ośrodkowego układu nerwowego mogą występować w uwarunkowanych genetycznie zespołach chorobowych – neurofibromatosis typ 1 i 2, choroba Hippla-Lindaua, stwardnienie guzowe, retinoblastoma , zespół Li-Fraumeni i zespół Gardnera.
  • Trwają badania mające na celu określenie ewentualnego wpływu stosowania telefonów komórkowych na zwiększone ryzyko rozwoju nowotworów w mózgu. Obecnie brak jest jednoznacznych dowodów na ten temat.

 

NAJCZĘSTSZE RODZAJE GUZÓW MÓZGU

Aktualnie obowiązuje klasyfikacja Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) nowotworów ośrodkowego układu nerwowego. Opiera się na budowie mikroskopowej nowotworu, a także bierze pod uwagę przebieg kliniczny i stopień złośliwości. W przypadku najczęstszych nowotworów pierwotnych mózgu – gwiaździaków opiera się na narastaniu cech proliferacji, mitoz i anaplazji i zawiera 4 stopnie złośliwości. Inne nowotwory mają przypisaną mniejszą liczbę stopni złośliwości.

Według klasyfikacji WHO wyróżnia się następujące rodzaje guzów mózgu i podstawowe grupy nowotworów ośrodkowego układu nerwowego:

1. Guzy wywodzące się z tkanki nerwowo-nabłonkowej:

  • Glejaki:

– glej gwiaździstokomórkowy (astrocytoma)

– glej skąpowypustkowy (oligodendroglioma)

– glej wyściółkowy (ependymoma)

  • Guzy z pierwotnych komórek nerwowych:

– nerwiak zarodkowy (neuroblastoma)

– medulloblastoma

2. Guzy nerwów obwodowych:

Rodzaje guzów mózgu. Stopnień złośliwości według WHO w odniesieniu do gwiaździaków

Stopień złośliwości

Typ gwiaździaka

Cechy morfologiczne

G I

Astrocytoma pilocyticum

Charakterystyczna budowa mikroskopowa; brak możliwości transformacji do wyższego stopnia złośliwości

G II

Astrocytoma

Nieznaczny pleomorfizm, nieznacznie zwiększona ilość komórek, mitozy nieobecne

G III

Astrocytoma anaplasticum

Liczne mitozy, zwiększona ilość komorek, pleomorfizm, częsta proliferacja śródbłonka naczyń

G IV

Glioblastoma multiforme

Martwica i dominująca proliferacja naczyń

 

Ze względu na lokalizację nowotwory dzieli się na dwa rodzaje guzów mózgu: guzy nadnamiotowe i podnamiotowe.
 
Guzy nadnamiotowe to te, które rozwijają się powyżej móżdżku, obejmując półkule mózgowe oraz tzw. guzy linii środkowej, wywodzące się z przysadki, podwzgórza, jąder podkorowych i okolicy szyszynki. Guzami nadnamiotowymi półkul mózgowych są zazwyczaj glejaki.

Guzy podnamiotowe obejmują tylną jamę czaszki, która zawiera pień mózgu oraz móżdżek. W tej lokalizacji występuje większość nowotworów u dzieci. Najczęstszym nowotworem podnamiotowym jest rdzeniak z lokalizacją w móżdżku. Osobną kategorie stanowią guzy pnia mózgu. W pniu mózgu występują głównie glejaki.

 

Przyczyny i rodzaje guzów mózgu, bibliografia
Pod. red. M. Krzakowski, Zalecenia postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w nowotworach złośliwych – 2011 r., Tom I, Gdańsk 2011.
J. Meder, Aktualne zasady postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w onkologii, Warszawa 2011.
A.Chybicka, K. Sawicz-Birkowska, Onkologia i hematologia dziecięca, Tom I, Warszawa 2008.
M. Krzakowski, Onkologia Kliniczna, Tom II, Warszawa 2006.
P. Liberski, R. Kordek, W. Biernat, W Kozubski, Neuroonkologia kliniczna, 2011.

 

Przyczyny i rodzaje guzów mózgu
4.4 (87.27%) 11 votes