8 maja obchodzimy Światowy Dzień Świadomości Raka Jajnika, który nazywany jest często „cichym, podstępnym zabójcą”. Nowotwór jajnika w początkowej fazie rozwija się najczęściej bezobjawowo, dlatego tak ważna jest świadomość wśród Kobiet.

Jak podkreślają eksperci Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej – optymalne narzędzia diagnostyczne oraz wdrożenie skutecznego leczenia na jak najwcześniejszym etapie postępowania to złote zasady, które mogą wydłużyć życie pacjentek  z rakiem jajnika nawet o kilka lat. Niestety, na przeszkodzie staje epidemia koronawirusa, która może wpływać na decyzje diagnostyczno-terapeutyczne.

Polskie Towarzystwo Ginekologii Onkologicznej, w trosce o chore z rakiem jajnika wypracowało specjalne wytyczne, które mają być pomocą dla lekarzy zaangażowanych w leczenie.

Światowy Dzień Świadomości Raka Jajnika

Światowy Dzień Świadomości Raka Jajnika przypada w tym roku na 8 maja. Wzorem lat ubiegłych, również w tym roku Stowarzyszenie Niebieski Motyl zachęca do aktywności w social mediach, aby okazać solidarność z kobietami dotkniętymi tym nowotworem.

Z tej okazji na Facebooku dostępne będą specjalne nakładki na zdjęcia, a Stowarzyszenie dodatkowo będzie zachęcać do zrobienia sobie zdjęcia z niebieskim motywem i #RakJajnikaNiePoczeka #DiagnostykaToŻycie.

ZOBACZ: RAK JAJNIKA – OBJAWY

Rak jajnika – kluczowy czas remisji

Rak jajnika to nowotwór, który w początkowej fazie rozwija się zupełnie bezobjawowo. Kobiety nie są świadome swojej choroby i poszukiwania odpowiedniej pomocy specjalistycznej zwykle opóźnia rozpoznanie, co bezpośrednio wpływa na złe rokowanie. Sytuacji nie poprawia brak skutecznej profilaktyki (skrining).

Rak jajnika zwykle wykrywany jest w wysokim stopniu zaawansowania klinicznego tzn. istnieją już przerzuty na inne narządy w jamie brzusznej. Szanse na wyleczenie tak zaawansowanego procesu nowotworowego są ograniczone. Ponadto choroba ma zwykle charakter nawrotowy.

W leczeniu chorych na raka jajnika ważne jest wydłużenie czasu bez objawów choroby i zapewnienie chorej podczas długotrwałego leczenia odpowiedniej jakości życia.

Rak jajnika, mimo stałego postępu, jaki dokonuje się w zakresie diagnostyki i terapii nowotworów, nadal pozostaje chorobą o złym rokowaniu. Najczęściej dotyka kobiety w siódmej dekadzie życia, chociaż wśród moich pacjentek są także młode osoby. W terapii raka jajnika dążymy do maksymalnego wydłużania czasu remisji. Szczególnie dobre efekty osiągamy w przypadku pacjentek z BRCA-zależnym rakiem jajnika, kiedy możliwe jest zastosowanie leczenia podtrzymującego efekty dotychczasowej chemioterapii, leczenia inhibitorami PARP. Wiąże się to z koniecznością wykonania badania molekularnego, najlepiej z wykorzystaniem sekwencjonowania nowej generacji na wczesnym etapie diagnozy. Jeśli pacjentka dobrze toleruje leczenie, nie powinno być ono w żadnym wypadku przerwane. Ponadto pandemia nie może też stać się powodem nie włączania do takiego personalizowanego leczenia nowo zdiagnozowanych chorych. Liczy się czas, rak jajnika nie poczeka na szczepionkę przeciwko COVID-19 – komentuje prof. dr hab. n. med. Wiesława Bednarek, Klinika Ginekologii i Ginekologii Onkologicznej SPSK 1 w Lublinie, Sekretarz Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej.

Przyjmowanie doustnej terapii podtrzymującej wiąże się z odbywanymi raz w miesiącu wizytami w ośrodku onkologii w celu wykonania badań laboratoryjnych oraz powtarzaną co trzy miesiące tomografią komputerową.

W sytuacji epidemii COVID-19 dużym zagrożeniem dla chorych jest możliwość wstrzymania leczenia przez lekarza prowadzącego, utrudniony z nim kontakt, czy wydłużające się procedury diagnostyczne. Niezwykle istotne jest dbanie o higienę w ośrodkach leczących pacjentki i utrzymywanie tzw. „stref korona-ujemnych”.

W pierwszych dniach epidemii odbierałyśmy liczne telefony pacjentek, którym z troski o ich bezpieczeństwo przekładano wizyty kontrolne. Pojawił się strach czy przyjmowane leczenie będzie przebiegało planowo i czy odwlekane w czasie będzie miało wpływ na efektywność leczenia. Reakcja pacjentek była całkowicie zrozumiała ponieważ rak jajnika to podstępna choroba, w której czas podjęcia leczenia jest kluczowy. My jako Stowarzyszenie robimy wszystko co w naszej mocy, żeby zapewnić bezpieczeństwo pacjentkom dostarczając do szpitali maseczki, przyłbice oraz środki dezynfekujące – mówi Barbara Górska, prezes Stowarzyszenia Niebieski Motyl.

ZOBACZ: LECZENIE RAKA JAJNIKA

rak jajnika dzień świadomości 8 maja

Utrzymać rekomendowaną intensywność leczenia

Według naukowców z prowincji Wuhan pacjenci onkologiczni są dwukrotnie bardziej narażeni na zakażenie koronawirusem i cztery razy częściej umierają w przypadku rozwinięcia się u nich COVID-19 . Bazując na doświadczeniu chińskich lekarzy, a jednocześnie znając polskie realia, Polskie Towarzystwo Ginekologii Onkologicznej opracowało Zalecenia Postępowania z Chorymi na Nowotwory Żeńskich Narządów Płciowych w czasie pandemii wirusa SARS-CoV-2.

W zaleceniach oprócz ogólnych wytycznych bazujących na rekomendacjach Głównego Inspektoratu Sanitarnego i Ministerstwa Zdrowia, pojawiają się szczegółowe punkty dotyczące postępowania z pacjentkami z rakiem jajnika

Doświadczenia lekarzy z Chin czy Włoch nie pozostawiają wątpliwości, że pacjenci onkologiczni są szczególnie narażeni na wystąpienie poważnych powikłań w wyniku zakażenia SARS-CoV-2. Niezbędne jest zatem zastosowanie specjalnych środków ostrożności. Nie mogą one jednak zaważyć na decyzji o rozpoczęciu bądź zawieszeniu terapii. W przypadku raka jajnika powinniśmy dążyć do utrzymania rekomendowanej intensywności leczenia, a więc wdrożenia najskuteczniejszych dostępnych metod leczenia na jak najwcześniejszym etapie postępowania. Warto rozważyć zastosowanie u pacjentek leku doustnego i przepisanie go na dłuższy niż zazwyczaj okres. Z kolei przy kontroli chorych warto szerzej korzystać z rozwiązań telemedycyny – podsumowuje prof. dr hab. n. med. Jan Kotarski, Klinika Ginekologii i Ginekologii Onkologicznej SPSK 1 w Lublinie, Prezes Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej.

ZOBACZ: ZALECENIA DLA PACJENTÓW W ZWIĄZKU Z KORONAWIRUSEM

Zalecenia Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej

Polskie Towarzystwo Ginekologii Onkologicznej, w związku z obchodami Światowego Dnia Świadomości Raka Jajnika i w trosce o pacjentki wypracowało specjalne wytyczne, które mają być pomocą dla lekarzy zaangażowanych w leczenie.
Leczenie przedoperacyjne w przypadku raka jajnika: 

  • W przypadku zaawansowanego raka jajnika ryzyko pierwotnego rozległego zabiegu chirurgicznego bez potencjalnego zabezpieczenia OIOM i krwi może być bardzo niebezpieczne, a zatem należy rozważyć zastosowanie neoadjuwantowej chemioterapii
  • W przypadku chemioterapii neoadjuwantowej należy rozważyć, w dyskusji z pacjentką, celowość zabiegu po 3 kursach i jego odroczenie do zakończenia chemioterapii I linii z uwagi na pandemię SARS-CoV-2
  • Stosować cykle chemioterapii co 3 tygodnie, unikać chemioterapii z zwiększoną gęstością dawki (dose dense) i procedury HIPEC.

Leczenie pooperacyjne w przypadku raka jajnika:

  • Rozważenie w przypadku low grade serous ovarian cancer leczenia hormonalnego.
  • Leczenie uzupełniające w przypadku high grade serous ovarian cancer rozpczynać nie wcześniej niż 4 tygodnie po operacji.
  • U chorych przyjmujących olaparib należy rozważyć prowadzenie kontroli z wydaniem leku co 3 miesiące z monitorowaniem działań niepożądanych drogą teleinformatyczną.

Leczenie pooperacyjne guzów gonadalnych i germinalnych:

  • Rozważenie podania etopozydu z cisplatyną bez bleomycyny, gdyż może ona doprowadzić do toksyczności w zakresie płuc i obniżyć wiarygodność testów płucnych.
  • U chorych w stopniu FIGO I G1 teratoma immaturum zaleca się wyłączną obserwację.
  • U chorych z prawidłowo przeprowadzonym stagingiem chirurgicznym (biopsje otrzewnej, omentektomia, weryfikacja węzłów chłonnych) i potwierdzonym
    I stopniem zaawansowania teratoma immaturum FIGO I, G2/3 może być rozważona wyłączna obserwacja.

ZALECENIA DOSTĘPNE NA: http://ptgo.pl/dla-lekarza/rekomendacje-i-zalecenia/