Październik już od wielu lat uznawany jest na całym świecie za Miesiąc Świadomości Raka Piersi (ang. Breast Cancer Awareness Month). W tym szczególnym okresie podejmujemy tematy związane z profilaktyką, diagnostyką oraz nowoczesnym leczeniem nowotworów piersi. Rozpoznawalnym symbolem akcji jest różowa wstążka.

Miesiąc Świadomości Raka Piersi (tzw. Różowy Październik) celebrowany jest na świecie od 1985 roku.

Z okazji Różowego Października pragniemy promować profilaktykę i czujność onkologiczną. Przygotowaliśmy dla Państwa kompendium wiedzy o raku piersi oraz informacje na temat wydarzeń, które odbędą się w ramach tegorocznej akcji.

Podaj dalej!

Różowy Październik – Miesiąc Świadomości Raka Piersi

  • Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem u kobiet na świecie (25%) i najczęstszą przyczyną zgonu (14%), a chore na raka piersi stanowią 36% kobiet żyjących z nowotworami. Szacuje się, że co roku raka piersi rozpoznaje się u blisko 1,7 miliona kobiet, a ponad 500 tysięcy umiera z tego powodu. To choroba niejednorodna, w której wyróżniamy różne podtypy.
  • Największą zachorowalność na raka sutka notuje się krajach uprzemysłowionych. Najmniej zachorowań występuje w krajach Afryki i Azji Południowo-Wschodniej. Region geograficzny jest czynnikiem istotnie modyfikującym ryzyko zachorowania na raka piersi.
  • W Polsce rak piersi w ostatnim stuleciu stał się jednym z największych zagrożeń przedwczesnej umieralności kobiet. W ostatnich latach liczba nowych zachorowań systematycznie rośnie – obecnie rozpoznaje się ponad 21 tysięcy przypadków rocznie. Rak piersi występuje również u mężczyzn, choć bardzo rzadko. Szacuje się, że jeden na stop przypadków nowotworów złośliwych sutka, to właśnie rak piersi u mężczyzn.
  • Rak piersi przez długi czas rozwija się w sposób utajony, nie wywołując bólu ani widocznych objawów. Symptomy, takie jak wyczuwalne guzki lub zgrubienia, zmiany w kształcie lub wielkości piersi, nietypowa wydzielina z brodawki czy zmiany skórne, powinny zawsze skłonić do wizyty u specjalisty.
  • Rak piersi może wynikać z wielu czynników ryzyka – dziedzicznych i środowiskowych. Czynniki ryzyka rozwoju choroby są złożone, jednak kluczowy wpływ wydają się mieć czynniki związane ze stanem hormonalnym kobiety (czynniki reprodukcyjne, wiek pokwitania i przekwitania, stosowanie preparatów hormonalnych). Częstość występowania raka piersi wzrasta z wiekiem. Wśród kobiet przed 45 rokiem życia nowotwór występuje rzadko, a większość zachorowań dotyczy kobiet po 50 roku życia (w Polsce to 80% pacjentek).
  • Szacuje się, że około 5–10% przypadków wynika z uwarunkowań genetycznych raków piersi może być wynikiem dziedzicznych mutacji, pozostałe przypadki są następstwem sporadycznych mutacji w komórkach somatycznych. Czynnikiem, który znacząco zwiększa ryzyko zachorowania na raka sutka, jest obecność u danej osoby mutacji genu BRCA1 lub genu BRCA2.
  • Decydujące znaczenie w zapobieganiu rozwojowi zaawansowanego nowotworu piersi odgrywa jego wczesne wykrycie (wtórna profilaktyka). Diagnostyka opiera się na regularnie przeprowadzanych badaniach mammograficznych (skrining).
  • Ważne! Rak piersi to nie jedna, a wiele różnych chorób, które występują pod tą samą wspólną nazwą. Choć wszystkie rozwijają się w tkance piersi, różnią się od siebie budową komórkową, tempem wzrostu, wrażliwością na hormony oraz sposobem leczenia

Rak piersi – objawy, diagnostyka i rokowania

Profilaktyka pierwotna i wtórna raka piersi

Skuteczna profilaktyka raka piersi — obejmująca zdrowy styl życia, regularne badania piersi oraz konsultacje genetyczne – odgrywa kluczową rolę w zapobieganiu chorobie i wykrywaniu jej na wczesnym etapie, co znacząco zmniejsza ryzyko zachorowania i zgonu.

Szacuje się, że ograniczając lub eliminując znane czynniki ryzyka zachorowania oraz korzystając z zaleceń Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem, można zapobiec nawet połowie wszystkich przypadków nowotworów. Szczegółowa etiologia raka piersi pozostaje niewyjaśniona, ale istnieje związek z wiekiem kobiety podczas pierwszego porodu, liczbą urodzonych dzieci, karmieniem piersią, wiekiem menarche i menopauzy oraz stosowaniem hormonalnej terapii zastępczej.

Jednym z powszechnych czynników zwiększonego ryzyka zachorowania na raka piersi jest spożywanie alkoholu. Czynnikiem protekcyjnym w kontekście raka piersi jest systematyczna aktywność fizyczna oraz utrzymywanie prawidłowej masy ciała.

Warto podkreślić rolę populacyjnych badań przesiewowych w kierunku wykrycia raka piersi, dzięki którym udało się obniżyć współczynnik umieralności na tę chorobą. Populacyjny program wykrywania raka piersi skierowany jest do kobiet zdrowych i bez objawów tego nowotworu, u których nie stwierdzono rodzinnego występowania choroby i mutacji zwiększających ryzyko zachorowania.

Regularne badanie pozwala wykrywać zmiany nowotworowe na wczesnym etapie zaawansowania, a w konsekwencji zastosować skuteczne leczenie.

W Polsce populacyjny program badań przesiewowych w kierunku raka piersi z wykorzystaniem mammografii został wprowadzony w 2006 roku. Aktualnie w skriningu mammograficznym raka piersi uczestniczą kobiety, które są w wieku 45-74 lat i w ciągu 2 lat nie miały wykonywanej mammografii.

Skrining mammograficzny składa się z dwóch etapów: podstawowego i w przypadku wykrycia niepokojących zmian – etapu pogłębionego. Badanie w ramach programu można wykonać bezpłatnie.

Aby zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka piersi zaleca się:

  • unikanie nadwagi – wyższa masa ciała wiąże się z większym ryzykiem zachorowania na raka piersi;
  • rezygnację ze spożycia alkoholu – alkohol przyczynia się do rozwoju nowotworu;
  • rzucenie palenia – dym tytoniowy ma silne działanie rakotwórcze;
  • aktywność fizyczną – wspomaga kontrolę masy ciała i obniża poziom estrogenów;
  • karmienie piersią – wspiera ostateczne ukształtowanie się nabłonka gruczołu mlekowego;
  • ograniczenie stosowania terapii hormonalnej okresu menopauzy – powoduje wzrost stężenia żeńskich hormonów płciowych we krwi, co przyczynia się do zachorowania.

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ: RAK PIERSI – BAZA WIEDZY

różowy październik rak piersi 2026

Leczenie raka piersi

Leczenie raka piersi jest procesem złożonym, zależnym od wielu czynników, takich jak podtyp i stadium zaawansowania, wiek pacjentki, ogólny stan zdrowia oraz genotyp guza. Dzięki nowoczesnym metodom diagnostycznym oraz terapeutycznym, choroba ta może być skutecznie leczona, zwłaszcza gdy zostanie wykryta we wczesnym stadium.

  • We współczesnej onkologii stosuje się tzw. wielodyscyplinarne leczenie skojarzone, które uwzględnia metody postępowania miejscowego (chirurgia i napromienianie) oraz systemowego (chemioterapia, hormonoterapia, terapia celowana molekularnie, immunoterapia, koniugaty).
  • Rak piersi nie jest jednorodną chorobą – wyróżnia się kilka podstawowych podtypów biologicznych, klasyfikowanych na podstawie ekspresji (czyli obecności na powierzchni komórek nowotworowych) określonych receptorów białkowych. Podział ten opiera się na wynikach badań histopatologicznych, które oceniają obecność receptorów hormonalnych – estrogenowego (ER) i progesteronowego (PgR) – oraz receptora ludzkiego naskórkowego czynnika wzrostu (HER2).
  • Wybór odpowiedniej strategii leczenia zależy od wielu czynników rokowniczych i predykcyjnych. Najważniejsze z nich to: stopnień zaawansowania klinicznego, obecności przerzutów, typ histologiczny, podtyp biologiczny, wyniki badań molekularnych.
  • Podstawowym sposobem leczenia raka piersi pozostaje postępowanie chirurgiczne. W chirurgii nowotworów piersi wyróżnia się zabiegi diagnostyczne, lecznicze, paliatywne i rekonstrukcyjne. Po leczeniu chirurgicznym możliwe jest zastosowanie leczenia uzupełniającego (radioterapia, leczenie systemowe).
  • W Polsce poprawia się dostęp do nowoczesnych i skutecznych terapii, dzięki czemu pacjentki mogą być skuteczniej leczone. W raku piersi – w porównaniu do innych nowotworów – odsetek wyleczeń jest wysoki. Największe szanse na wyleczenie mają osoby, u których nowotwór został wykryty we wczesnym stadium zaawansowania.
  • W przypadku raka piersi ważne jest, aby leczyć się w ośrodku, w którym pracuje doświadczony personel lub najlepiej w ramach w tzw. Breast Cancer Unit – szpitala specjalizującego się w skoordynowanym i kompleksowym leczeniu raka piersi.
  • Obecnie nowoczesne leczenie celowane i immunoterapia stosowane w terapii raka piersi dostępne są w Polsce w ramach programu lekowego B.9.FM Leczenie chorych na zaawansowanego raka piersi (ICD-10: C50), który stanowi załącznik do obwieszczenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych.
  • Rak piersi wiąże się także z emocjami – lękiem, niepewnością i poczuciem zagubienia. Dlatego ważnym elementem opieki jest wsparcie emocjonalne ze strony bliskich i specjalistów oraz dostęp do rzetelnych, zrozumiałych informacji o chorobie i leczeniu. Pomocą służą również organizacje pacjenckie, które dzielą się wiedzą, ułatwiają kontakt z osobami o podobnych doświadczeniach i pomagają odnaleźć się w codzienności z chorobą. Pytaj i szukaj wsparcia – nie musisz być z chorobą sam/sama.

WARTO WIDZIEĆ: NOWOCZESNE LECZENIE ONKOLOGICZNE

Miesiąc Świadomości Raka Piersi 2026 – kalendarium

Zbliża się październik – Miesiąc Świadomości Raka Piersi. W tym roku zaplanowano w Polsce szereg akcji edukacyjnych związanych z profilaktyką oraz budzeniem świadomości i czujności onkologicznej.

Jeśli masz informację o ciekawym wydarzeniu w ramach tegorocznego Miesiąca Świadomości Raka Piersi – napisz do nas lub wyślij zdjęcie na: kontakt@zwrotnikraka.pl. Chętnie opublikujemy materiały w naszych mediach społecznościowych lub na portalu.

  • Ogólnopolska kampania „To miejsce jest zarezerwowane dla Twojego zdrowia”. W ramach akcji Fundacja Rakiety pragnie pokazać, że chwila dla siebie może być również chwilą dla zdrowia. Dlatego w kawiarniach, bibliotekach, restauracjach, kinach i salonach piękności w całej Polsce symbolicznie rezerwujemy miejsca dla profilaktyki raka piersi. Na wybranych krzesłach pojawią się różowe wstążki i zawieszki z hasłem: „Rezerwacja. To miejsce jest zarezerwowane dla Twojego zdrowia” oraz kodem QR prowadzącym do bazy wiedzy.
  • Ważne wydarzenie tuż przed październikiem: Fundacja OmeaLife – Race for the Cure Gdańsk, 20.09.2026, Hevelianum/Góra Gradowa: bieg 5 km, marsz/nordic walking i piknik wspierający kobiety z rakiem piersi.
  • 2 października 2026 roku ulicami Zgorzelca przejdzie kolejny Marsz Onkologiczny Amazonek, organizowany pod hasłem „Kierunek zdrowie, cel życie”. To wydarzenie, które od lat przypomina o znaczeniu profilaktyki i wczesnego wykrywania nowotworów. W tegorocznej edycji marszu organizatorki – Zgorzeleckie Amazonki – szczególny nacisk kładą na obecność młodzieży ze zgorzeleckich szkół.
  • XVI Meeting na rzecz walki z rakiem piersi i szyjki macicy: 5 października w Dużej Sali Obrad Urzędu Miasta Łodzi odbędzie się konferencja dla maturzystek Łodzi i regionu z zakresu profilaktyki zdrowotnej. W programie m.in. wykład Profilaktyka, diagnostyka i leczenie rak piersi w XXI wieku.
  • 8 października w auli Zespołu Szkół Technicznych w Turku odbędzie się konferencja pt. „Nie odkładaj siebie na później. Profilaktyka raka piersi – od świadomości do działania” dla kobiet i dziewcząt na różnych etapach życia osobistego i zawodowego. Organizatorem akcji jest Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Turku.
  • PIERSI NA START 2026 to pierwsza edycja wyjątkowego wydarzenia, które łączy sport, emocje i realny wpływ na zdrowie. Bieg odbywać się będzie w szczególnym czasie – w październiku, czyli Miesiącu Świadomości Raka Piersi. Miejsce: Szczecin, 10 października 2026. Organizator: Regionalna Fundacja Walki z Rakiem działająca przy Zachodniopomorskim Centrum Onkologii.
  • Białostockie Centrum Onkologii zaprasza na VI Ogólnopolską Konferencja „Chcę być świadoma i wiedzieć więcej” dla kobiet w trakcie i po leczeniu raka piersi. To wyjątkowe wydarzenie pełne wiedzy, inspiracji i wsparcia, stworzone z myślą o kobietach, które chcą świadomie zadbać o swoje zdrowie i jakość życia, 10 października 2026 r. w Centrum Wystawienniczo-Konferencyjne Archidiecezji Białostockiej.
  • 10 października 2026 roku odbędzie się IV Marsz Różowej Wstążki w Koszalinie. Ulice Koszalina wypełnią się kolorem różu, niosąc jasny przekaz: profilaktyka raka piersi ma ogromne znaczenie! Wydarzenie jest współorganizowane przez Fundację Fala Równości  i Stowarzyszenie Koszaliński Klub „Amazonka”.
  • Bieg Kobiet Zawsze Pier(w)si, Poznań – jezioro Malta, 11 października 2026 rok. Jesienna edycja biegu poświęcona profilaktyce raka piersi i zwiększaniu świadomości znaczenia regularnych badań.
  • 11 października o godz. 12:00 spotkamy się w Pustkowie, przy remizie Ochotnicza Straż Pożarna w Pustkowie, aby wspólnie stworzyć coś wyjątkowego: RÓŻOWA PIĄTKA W PUSTKOWIE – BIEG I MARSZ PO ZDROWIE. To nie będą zwykłe zawody. To będzie dzień zdrowia, aktywności, solidarności, dobrej energii i pomagania.
  • III Marsz Różowej Wstążki w Łukowie odbędzie się 11 października 2026 roku. To wydarzenie promujące świadomość, wsparcie, profilaktykę i zdrowie kobiet pod hasłem „Krok po kroku ku zdrowiu”. Uczestnicy wspólnie przejdą ulicami miasta, a na zakończenie przewidziano prelekcję i wydarzenia profilaktyczne.
  • Gala BRA Day Polska 2026 – wydarzenie z udziałem pacjentek, promujące wiedzę o rekonstrukcji piersi i wspierające kobiety po leczeniu. Głównym organizatorem BRA Day Polska jest Wojewódzkie Wielospecjalistyczne Centrum Onkologii i Traumatologii im. M. Kopernika w Łodzi. Warsztaty BRA Day będą odbywały się przez cały październik. Gala BRA Day odbędzie się 16 października w łódzkiej „Wytwórni”.
  • Konferencja Breast Design Days odbędzie się w Łodzi w dniach 16-17 października 2026 roku. To dwudniowe spotkanie stanowi wyjątkową okazję do poznania najnowszych osiągnięć w leczeniu raka piersi oraz chirurgii onkoplastycznej.

PRZEJDŹ DO: STRONA GŁÓWNA